I SA/Gd 1369/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 października 2022 r. nr 2201-IOD-2.4100.2.2022 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1369/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę skarżącej spółki. Pismem z dnia 10 lutego 2023 r. strona skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podała, że przesyłkę z wezwaniem Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi odebrała w dniu 2 stycznia 2023 r. M. R.- pracownica. Strona skarżąca wyjaśniła, że M. R. choruje przewlekle i znajduje się pod stałą opieką lekarzy neurologów. W okresie od dnia 19 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. pracownica przebywała na zwolnieniu lekarskim. U pracownicy od dnia 20 grudnia 2022 r. zaostrzyły się bóle kręgosłupa z promieniowaniem do kończyn górnych, a także pojawiło się niekontrolowane drżenie całego ciała. W dniu 2 stycznia 2023 r. pracownica M. R. złożyła wniosek o udzielenie jej urlopu wypoczynkowego w okresie od dnia 3 stycznia 2023 r. do dnia 12 stycznia 2023 r. Pracownica miała odebrać poranną korespondencję, jednak nie przekazała jej przełożonemu, nie zadekretowała tej korespondencji, gdyż zrobiło się jej słabo, powróciło drżenie w ciele i drętwienie kończyny górnej. M. R. wypisała wniosek urlopowy i udała się do domu bez przekazania komukolwiek informacji o odebranej korespondencji. Pracownica poinformowała jedynie przełożonych o jej dalszej niedyspozycji do pracy i pogarszającym się samopoczuciu i opuściła miejsce pracy. Dnia 13 stycznia 2023 r. pracownica ponownie otrzymała zwolnienie lekarskie od 13 stycznia do 31 stycznia 2023 r. Jeszcze w trakcie tego zwolnienia M. R. była na dodatkowych badaniach. U pracownicy nie nastąpiła poprawa stanu zdrowia i od dnia 1 lutego 2023 r. do dnia 21 lutego 2023 r. M. R. nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim. W dniu 6 lutego 2023 r. do siedziby strony skarżącej doręczona została przesyłka, zawierająca postanowienie o odrzuceniu skargi. Skarżąca podniosła, że poszukiwała dokumentacji sprawy I SA/Gd 1369/22, jednak w aktach sprawy, które pozostawały w siedzibie spółki nie było korespondencji, o której była mowa w postanowieniu z dnia 1 lutego 2023 r. o odrzuceniu skargi ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych skargi. W aktach posiadanych przez skarżącą nie było ww. wezwania do przedłożenia KRS lub statutu i wskazania nr KRS. Skarżąca w dniu 7 lutego 2023 r. udała się do sekretariatu I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i ustaliła, że odebranie wezwania Sądu dnia 2 stycznia 2023 r. pokwitowała pracownica M. R. Tego dnia skarżąca skontaktowała się z pracownicą i okazało się, że korespondencję listowną z tego dnia pracownica zabrała ze sobą, żeby ją opisać z domu. Zapakowała korespondencję do teczki ze swoimi dokumentami lekarskimi, zwolnieniami i kopią wniosku urlopowego i zabrała z siedziby spółki. Ze względu na swój stan zdrowia i problemy neurologiczne pracownica nie przekazała korespondencji z tego dnia. Skarżąca dowiedziała się, że takie wezwanie trafiło do spółki dopiero, gdy odebrane zostało postanowienie o odrzuceniu skargi, a w zasadzie dopiero w dniu 7 lutego 2023 r. kiedy to ustalił, że ta korespondencja została odebrana przez pracownika, niezadekretowana, nie umieszczona w teczce z bieżącą korespondencją, nie skopiowana i nie umieszczona w aktach niniejszej sprawy sądowej. Ponadto prezes skarżącej spółki w dniach od dnia 2 stycznia 2023 r. dokonywał czynności służbowych poza biurem. Nie miał bezpośredniego dostępu do siedziby firmy i pracowników, a także do korespondencji. Od dnia 5 stycznia 2023 r. przebywał w delegacji w Niemczech następnie w Belgii, która trwała do dnia 24 stycznia 2023 r. Do wniosku załączono: kopię wniosku urlopowego M. R.; dokumentację medyczną; ZUS ZLA z dnia 20 grudnia 2022 r., z dnia 13 stycznia 2023 r. oraz z dnia 1 lutego 2023 r., dokumenty delegacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej w skrócie "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oprócz złożenia wniosku w tej kwestii, warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest również łączne spełnienie następujących przesłanek. Mianowicie pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Nadto strona ma obowiązek uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że został on złożony w terminie. Strona skarżąca dokonała również czynności w postaci uzupełnienia braków formalnych skargi. Argumentacja zawarta we wniosku nie daje jednak podstawy do wnioskowanego przywrócenia terminu. Podkreślenia wymaga, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona uprawdopodobni brak swojej winy. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu. Nie daje pewności, a jedynie wiarygodność twierdzenia określonych faktów. Wymaga zatem wiarygodnej argumentacji wskazującej na istnienie niedającej się usunąć przeszkody w dochowaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminowi podlega natomiast ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W sytuacji, gdy terminowi uchybia strona prowadząca działalność gospodarczą, ocena ta odbywać się powinna przy zaostrzonych regułach. Od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wymaga się bowiem staranności wyższej niż przeciętna. W szczególności, od właściciela przedsiębiorstwa należy wymagać takich działań, które podczas jego nieobecności zapewniłyby możliwość wywiązywania się z obowiązków związanych z prowadzoną działalnością, w tym związanych z postępowaniami sądowymi. Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu przedmiotowego terminu. Osoba prowadząca działalność gospodarczą ponosi ryzyko związane z działaniami swoich pracowników. Zaniedbania pracowników co do zasady należy traktować zatem jako zaniedbania samego przedsiębiorcy. Dołączona do akt dokumentacja medyczna pracownicy strony skarżącej niewątpliwie potwierdza, że była ona w chora. Tego stanu Sąd nie podważa. Zwrócić jednak trzeba uwagę, że przedłożone zwolnienie lekarskie M. R. nie uprawdopodobnia w żadnym razie nagłej zmiany stanu jej zdrowia w okresie doręczania wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, dotyczy bowiem okresu – od 19 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. Skarżąca nie uprawdopodobniła zatem, że w terminie do uzupełnienia braków formalnych skargi, wyniknęła nagła, niezależna od niej sytuacja, uniemożliwiająca terminowe wywiązanie się z obowiązków związanych z uzupełnieniem braków formalnych skargi. Mając wiedzę o chorobie pracownicy, strona skarżąca winna przewidywać, że mogą wystąpić sytuacje krótszych bądź dłuższych jej nieobecności w pracy i w taki sposób zaplanować prowadzenie swoich spraw, aby nie wpłynęło to negatywnie na wypełnianie obowiązków związanych z prowadzoną działalnością. Z tego względu przytoczona we wniosku o przywrócenie terminu argumentacja, dotycząca zaniedbania przez pracownicy obowiązku przekazania korespondencji nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga, że to na skarżącej spółce ciążył obowiązek takiego wyboru, czy zorganizowania pracy osób, którymi się wyręcza, aby w sposób właściwy zadbać o swoje interesy w postępowaniu przed organem, czy też przed sądem. Okoliczność tę należy oceniać jedynie w granicach ryzyka podjętego przez skarżącą spółkę w zakresie organizacji pracy i przepływu informacji wewnątrz spółki. Decydując się na skorzystanie z innych osób, ponosi ona ryzyko i skutki niewłaściwego wykonania przez nie nałożonych obowiązków, tak jakby sama je realizowała. Ich działania bezpośrednio oddziałują bowiem na jej sytuację procesową. Zdaniem Sądu, uwzględnienie żądania w takich okolicznościach byłoby sprzeczne z celem instytucji przywrócenia terminu, która zresztą jest wyjątkowa i sytuowałoby lepiej strony posługujące się innymi osobami, które nie musiałyby stosować się do rygorów procesowych, skoro zawsze strona mogłaby domagać się nieuwzględnienia skutków czynności, w tym omieszkania przezeń terminów dla ich dokonania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 186/15, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie mają wpływu na ocenę zasadności wniosku twierdzenia skarżącej, że w okresie doręczania przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, prezes spółki przebywał na delegacji. Powtórzyć trzeba, że na stronie skarżącej ciąży obowiązek takiego wyboru, czy zorganizowania pracy osób, którymi się wyręcza, aby w sposób właściwy zadbać o swoje interesy w postępowaniu przed sądem. Wobec powyższego Sąd uznał, że argumenty zawarte we wniosku oraz dołączone materiały nie dają podstaw do uznania, że uchybienie terminu odbyło się bez winy strony skarżącej. Zaniedbanie w terminowym przekazaniu korespondencji przez pracownika spółki osobom decyzyjnym i prawidłowo uprawnionym do reprezentacji spółki nie uprawdopodobniło okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W tym stanie rzeczy, wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, orzeczono jak w sentencji postanowienia, w oparciu o art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.