I SA/Gd 138/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: pozostawić bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 19 października 2015 r., skarżący M.K. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy przez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej. Zgodnie z treścią art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu, dlatego Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego formularza poprzez podanie wszystkich wymaganych danych, o których mowa w rubrykach od 1 do 11 i jego podpisania w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Urzędowy formularz PPF doręczono skarżącemu w dniu 16 grudnia 2015 r. Dnia 23 grudnia 2015 r. (data stempla pocztowego) skarżący nadesłał formularz PPF, jednakże wypełnił go w sposób nieprawidłowy, uniemożliwiający jego rozpoznanie. Zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 1523/14 referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, albowiem w zakreślonym terminie nie usunął wszystkich braków formalnych wniosku. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania reklamacyjnego, odpis ww. zarządzenia doręczono ojcu skarżącego w dniu 25 stycznia 2016 r. Pismem z dnia 1 lutego 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia z dnia 8 stycznia 2016 r. Uzasadniając złożony sprzeciw skarżący wskazał, że w jego ocenie nierozpatrzenie wniosku jest krzywdzące i niezgodne z ustawą. Wskazał, że wniosek o przyznane prawa pomocy został złożony na urzędowym formularzu, a skarżący wypełnił wszystkie rubryki, co daje podstawę do jego rozpoznania, gdyż przedstawił swą sytuację majątkową i rodzinną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu jako podstawowego standardu państwa prawnego. Celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Należy jednak podkreślić, że procedura ta jest sformalizowana. Zgodnie bowiem z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek (o przyznanie prawa pomocy) składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.). Przytoczone powyżej przepisy są restrykcyjne, nie pozostawiają sądowi administracyjnemu żadnej swobody czy też możliwości odstępstwa od ustalonej przez prawodawcę procedury w powyższym zakresie. W ocenie Sądu z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący w złożonym na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy nieprawidłowo wypełnił rubryki: 6, 7.1, 7.3, 10, 11. Skarżący w rubryce 6. Stan rodzinny, w której zobowiązany był wskazać nazwisko i imię, datę urodzenia oraz stopień pokrewieństwa osób, które pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym podał, że " stan rodzinny to troje dzieci młodocianych w wieku szkolnym i przedszkolnym oraz osoba je wychowująca"; w rubryce 7.1. wskazał jedynie, że posiada dom, mieszkanie i działkę (nieruchomość rolną) wraz z warsztatem usługowym, pomijając wszelkie dane dotyczące tych nieruchomości a w rubryce 7.3., że posiada niezbędny sprzęt, maszyny, narzędzia oraz środki transportu do prowadzenia działalności gospodarczej, chociaż winien był wskazać typ, rodzaj, marki, rocznik posiadanych samochodów, maszyn i urządzeń; w rubryce 10. Dochody, w której winien był podać odpowiednio dochody własne i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym poprzez wskazanie nazwiska i imienia tych osób, tytułu (źródła) z jakiego uzyskują dochody oraz wysokość dochodu miesięcznego netto podał jedynie, że z dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej utrzymuje siebie i rodzinę, zaś w rubryce 11. Zobowiązania i stałe wydatki wskazał "niezbędne wydatki oraz koszty utrzymania mieszkania oraz warsztatu usługowego", nie wyszczególniając ani rodzaju ani też wysokości stałych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i ponoszonych w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą. Złożony wniosek nie zawierał dokładnych danych o stanie majątkowym i dochodach skarżącego, jak również o jego stanie rodzinnym, a tym samym nie spełniał wymogów określonych w art. 252 § 1 p.p.s.a. Sąd wskazuje ponadto, że skarżący na etapie złożonego sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego również nie przedłożył prawidłowo wypełnionego formularza PPF. Zauważyć należy, że prawidłowe wypełnienie formularza PPF uruchomiłoby procedurę o przyznanie prawa pomocy, której efektem mogłoby być zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Jednakże, aby tak się stało, wniosek o przyznanie prawa pomocy musi przybrać formę określoną przepisami i zostać wypełniony w prawidłowy sposób, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Skoro zatem skarżący w zakreślonym terminie nie uzupełnił wszystkich braków formalnych wniosku do usunięcia których został zobowiązany, to wniosek o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania na mocy art. 257 p.p.s.a.