I SA/Gd 1384/17

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego B. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postepowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lipca 2018 r. Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2018 r. (data stempla pocztowego) radca prawny B. K., wyznaczona przez Okręgową Izbę Radców Prawnych [...] na pełnomocnik skarżącej z urzędu, wystąpiła o przyznanie jej wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gdańsku z dnia 21 lutego 2018 r., którym oddalono skargę. Pełnomocnik oświadczyła, iż koszty udzielonej skarżącej pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości ani w części. W tym miejscu należy wskazać, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia 19 lipca 2018 r. odmówił pełnomocnik przyznania wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powołanego wyroku, gdyż pełnomocnik nie złożyła oświadczenia, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715, dalej jako: rozporządzenie), iż koszty zastępstwa procesowego nie zostały zapłacone w całości lub w części. Postanowienie to stało się prawomocne w związku z utrzymaniem go w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 września 2018 r. Z uwagi na to, iż przedmiotowy wniosek został złożony przez pełnomocnika po prawomocnym rozpoznaniu przez referendarza sądowego wniosku w tym przedmiocie, o tożsamym do poprzednio zgłoszonego zakresie żądania, należało go zakwalifikować jako wniosek o zmianę tego postanowienia w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Przechodząc do rozpoznania przedmiotowego wniosku, należy stwierdzić, iż nie zaszły okoliczności ani faktyczne ani prawne, które uzasadniają zmianę dotychczasowego prawomocnego rozstrzygnięcia, odmawiającego pełnomocnikowi przyznania wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z § 3 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. W orzecznictwie i doktrynie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym oświadczenie pełnomocnika z urzędu, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, powinno być wyraźnie sformułowanie we wniosku pełnomocnika o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej stronie postępowania z urzędu. Brak tego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia jego braków, opisanego w art. 49 p.p.s.a. Złożenie wskazanego oświadczenia stanowi więc konieczną przesłankę warunkującą przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu stosownego wynagrodzenia, gdyż pozwala określić zakres, w jakim wynagrodzenie za zastępstwo prawne, wykonane na zasadzie prawa pomocy, powinno zostać pokryte przez Skarb Państwa. Brak przedmiotowego oświadczenia stanowi zatem nieusuwalny brak wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia skutkując odmową przyznania wynagrodzenia (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 993/15 i przywołane w nim orzeczenia, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie referendarza sądowego pełnomocnik poprzez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie, który zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części zamierzała konwalidować swoją poprzednią czynność i spowodować przyznanie jej wynagrodzenia, co nie jest możliwe. Raz jeszcze wyjaśnić należy, iż oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części jest obligatoryjnym elementem wniosku, którego niezłożenie stanowi nieusuwalny brak wniosku, skutkujący odmową przyznania wynagrodzenia i wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Z tych względów referendarz sądowy, na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.