I SA/Gd 1387/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń /spr./,, Asesor WSA Danuta Oleś, Protokolant Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. Zakład Linii Kolejowych w G. z/s w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 września 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące październik - grudzień 2001 oraz za 2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia 4 sierpnia 2003 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 698,20 (sześćset dziewięćdziesiąt osiem 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 1387/03 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia 22 września 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 4 sierpnia 2003 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za miesiące październik – listopad 2001 r. oraz za rok 2002 w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, iż postanowieniem z dnia 31 grudnia 2002 r. Burmistrz Miasta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2001-2002 PKP S.A. Polskie Linie Kolejowe w G. W związku ze zmianą przepisów decyzją z dnia 27 stycznia 2003 r. określona została wysokość w podatku od nieruchomości za lata 2001 (od października do grudnia) i 2002 PKP S.A. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w G. zaniżył podstawę opodatkowania wiat peronowych. Deklarował on trzy wiaty peronowe o łącznej powierzchni użytkowej 1.926 m jako budowle, gdy w postępowaniu podatkowym ustalono, że były one budynkami w rozumieniu ustawy podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że wiaty nie są budynkami, ponieważ umocowane są w konstrukcji peronu, a nie bezpośrednio na ziemi. Ponadto nie stanowią budynku w rozumieniu prawa budowlanego (nie są wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i nie mają fundamentu). Zwolnione są również z podatku na mocy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Uchylając tę decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało przede wszystkim na określenie w decyzji PKP S.A. i PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. jako podatnika pomimo, że są to dwie odrębne osoby prawne, zgodnie z ustawą z dnia 08.09.2000 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Linie Kolejowe". Po ponownym przeanalizowaniu sprawy Burmistrz Miasta podjął decyzję z dnia 4 sierpnia 2003 r., którą ponownie określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od października do grudnia 2001 r. i za rok 2002 w kwocie [...] zł, wskazując jako podatnika PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Od tej decyzji odwołała się w terminie strona podnosząc, że słupy wiat peronowych umocowane są w konstrukcji peronu, a nie bezpośrednio w ziemi lub na ziemi, a tym samym wiaty nie mogą być uznane za budynki. Zaznaczono również, iż wiaty w klasyfikacji rodzajowej środków trwałych traktowane są jako obiekty inżynierii lądowej i wodnej, a nie budynki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując ponownie sprawę podkreśliło, iż zgodnie z art. 6 ust. 8 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży m.in. na osobach prawnych, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo użytkownikami wieczystym nieruchomości lub ich części. Opodatkowaniu podlegają budynki lub ich części oraz grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym (art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3). Stawki podatku zaś określane są przez radę gminy z uwzględnieniem funkcji i sposobu wykorzystania nieruchomości (art. 5 ust. 1). Za budynek zaś ustawa uważała obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe (art. 3 ust. 4). Art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) stanowi, iż w razie stwierdzenia, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wskazana w deklaracji, wydaje się decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Powyższe wskazuje na fakt, że ustawa podatkowa posiadała własną definicję budynku dostosowaną do jej potrzeb. Rozważając charakter trzech wiat peronowych należy zatem w pierwszej kolejności posłużyć się tą właśnie definicją. Organ pierwszej instancji, aby rozwiać wszelkie wątpliwości zasięgnął opinii osoby posiadającej wiadomości specjalne tj. biegłego. Osoba ta sporządziła opinie w przedmiocie zakwalifikowania m.in. wiat peronowych. Z opinii tej jednoznacznie wynika, że wszystkie wiaty peronowe na terenie Dworca PKP należy zaliczyć do grupy budynków, ponieważ są obiektami budowlanymi umocowanymi w ziemi lub na ziemi, posiadającymi ściany oraz pokrycie dachowe. Dlatego też należy przyjąć, że są one budynkami i tak winny być opodatkowane. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przyjęło, że skoro ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. zawierała własną – stworzoną dla potrzeb podatków definicję budynku (odmienną od definicji budynku określonej przez prawo budowlane), to przy ocenie zasadności opodatkowania wiaty peronowej, należy posłużyć się tą definicją. Ze stanowiskiem tym nie sposób się jednak zgodzić. Nie może być bowiem wątpliwości, że wiata jako nierozerwalna z peronem całość techniczno-użytkową stanowi budowlę kolejową wybudowaną i wykorzystywaną wyłącznie dla potrzeb podróżnych, czyli publicznego transportu kolejowego. Spełnienie swoich funkcji przez wiatę jest możliwe tylko w przypadku jej współistnienia z peronem. Bez tego związku istnienie wiaty nie ma żadnego sensu. Wiaty nie są potrzebne kolei ani jej pracownikom – służą wyłącznie wygodzie podróżnych, co przesądzą o ich publicznym charakterze. Kolegium zaś nie zgłębiło tej oczywistej istoty sprawy, bezzasadnie dając pierwszeństwo ówcześnie obowiązującej definicji budynku nad treścią art.7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 4 obowiązujący przed nowelizacją ustawy o podatkach i oplotach lokalnych jak i obowiązujący obecnie art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy mają na celu zwolnienie takich budowli (wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego) od podatku od nieruchomości. Nowelizacja zaś potwierdza zasadność argumentacji skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie podkreślić należy, iż Sąd podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż skoro ustawa podatkowa posiada definicję budynku w celu zastosowania jej dla celów podatkowych to właściwym jest jej użycie w pierwszej kolejności. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została jednak wydana w oparciu o nienależycie zebrany materiał dowodowy. Organ podatkowy przyjął bowiem, iż wiaty usytuowane na peronach, zlokalizowane na Dworcu PKP w L. stanowią budynki w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.). Zgodnie z przywołanym przepisem za budynek uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe. Organ podatkowy w celu kwalifikacji przedmiotowych wiat tj. ustalenia czy stanowią one budynek bądź też budowlę oparł się w tej mierze na opinii biegłego posiadającego uprawnienia budowlane. Zdaniem Sądu opinia z dnia 23 grudnia 2002 r. nie wyjaśnia jednak w sposób precyzyjny, jakie okoliczności przemawiają za zakwalifikowaniem tych wiat do grupy budynków w rozumieniu ustawy podatkowej. Biegły bowiem poza opisem technicznym tych konstrukcji, jak i samym powołaniem się na podstawy prawne oraz ich przytoczeniem, nie uzasadnia dlaczego wiaty te są budynkami, mimo, iż jak wynika z materiału zebranego w sprawie wiaty te są umocowane w peronie tworząc z nim całość technicznie użyteczną dla przewożonych osób. Biegły w zasadzie ograniczył się do stwierdzenia, iż nie można zaliczyć budynków do grupy budowli, a nadto do zacytowania podatkowej definicji budynku. Tak sporządzona opinia nie stanowi w ocenie Sądu przekonywującego dowodu, umożliwiającego prawidłową kwalifikację tych wiat, a tym samym pozwalającą na wydanie prawidłowej decyzji wymiarowej. Tym bardziej, iż biegły nie odniósł się między innymi do pojęcia budowli kolejowej określonej w przepisach wykonawczych do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane tj. § 3 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, który pod pojęciem budowli kolejowej rozumie: całość techniczno-użytkową wraz z gruntem, na którym jest usytuowana, oraz instalacjami i urządzeniami, służącą do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiającą dokonywanie przewozów osób lub rzeczy, a w szczególności: drogi szynowe normalnotorowe, szerokotorowe i wąskotorowe, koleje niekonwencjonalne, budowle ziemne, mosty, wiadukty, przepusty, konstrukcje oporowe, rampy, perony, place ładunkowe, skrzyżowania linii kolejowych z drogami publicznymi w jednym poziomie, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, urządzenia zasilania elektrotrakcyjnego, urządzenia zabezpieczenia i sterowania ruchem, urządzenia elektroenergetyki nietrakcyjnej i urządzenia techniczne oraz inne budowle usytuowane na obszarze kolejowym służące do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej. Mając zatem na uwadze fakt, iż w świetle brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. opodatkowaniu podlegały budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, a także art. 7 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, że zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegały jedynie budowle wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, koniecznym jest ponowne wyjaśnienie okoliczności sprawy, a w szczególności zebranie przez organ podatkowy dowodów umożliwiających zakwalifikowanie ich jako budynku lub budowli w rozumieniu w/w ustawy podatkowej. Ujęcie przedmiotowych wiat jako budowli skutkowałoby bowiem z uwagi na wykorzystywanie ich wyłącznie dla potrzeb podróżnych, zastosowaniem przedmiotowego zwolnienia, co słusznie podkreślił skarżący. W ocenie Sądu w tak ustalonym stanie faktycznym zaskarżona decyzja nie może się ostać albowiem narusza ona przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także przepisy prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z wymienionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś na podstawie art. 152 określono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. AR