I SA/Gd 1387/15
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-03-03
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie wykaże swojej bieżącej kondycji finansowej pomimo wezwania sądu do przedłożenia stosownych dokumentów?Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Jednakże, jeśli spółka nie przedstawi wymaganych dokumentów potwierdzających jej bieżącą sytuację finansową, pomimo wezwania sądu, jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zostanie oddalony. Bierność wnioskodawcy w tej kwestii skutkuje niewykazaniem przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Pełnomocnik spółki "A" Sp. z o.o. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Wniosek oparto na sprawozdaniu finansowym za rok 2014, które wykazywało znaczną stratę i zajęcie rachunków bankowych. Referendarz sądowy uznał te dane za niewystarczające do oceny bieżącej kondycji finansowej i wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do września 2011 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 października 2015 r. pełnomocnik skarżącej "A" Sp. z o.o. [...] została wezwana do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 52.834 zł.
Wnioskiem z dnia 12 listopada 2015 r., złożonym na formularzu PPPr w dniu 8 grudnia 2015 r., pełnomocnik zwróciła się o przyznanie spółce prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku dołączono odpis sprawozdania finansowego spółki za rok 2014.
Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach spółki pełnomocnik podała, że zgodnie z bilansem sporządzonym za rok 2014 wysokość kapitału podstawowego spółki wynosi 17.375.171,68 zł, spółka posiada środki trwałe o wartości 12.170.694,74 zł, za ww. rok obrotowy poniosła stratę w wysokości 107.917.076,89 zł, względem jej majątku prowadzone są postępowania zabezpieczające i egzekucyjne, w toku których zajęte zostały rachunki bankowe spółki, co – jak wskazała pełnomocnik – praktycznie uniemożliwia spółce prowadzenie działalności gospodarczej.
Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny bieżącej kondycji finansowej spółki. Dane w nim przedstawione odnoszą się bowiem do roku 2014 i – z uwagi na znaczny upływ czasu – nie sposób na ich podstawie ustalić, w jakiej kondycji ekonomicznej spółka znajdowała się na moment złożenia wniosku o przyznanie jej prawa pomocy w niniejszej sprawie. Co więcej, pełnomocnik strony skarżącej wskazuje, że sytuacja finansowa spółki była zła już w roku 2014, a mimo to w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 16/15 spółka uiściła wpis od skargi w wysokości 19.967 zł, która to kwota wpłynęła na rachunek sądu w dniu 2 marca 2015 r.
W związku z powyższym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 22 grudnia 2015 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał pełnomocnika strony skarżącej do przedłożenia w terminie 14 dni: a/ dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiągniętego dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, a także kosztów uzyskania przychodów w okresie ostatnich trzech miesięcy; b/ odpisów deklaracji VAT-7 z ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku, gdy spółka rozlicza VAT kwartalnie – odpisów deklaracji złożonych za ostanie dwa kwartały; c/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne (w tym kont podlegających zajęciu), obejmujących okres ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na nich transakcji (wpłat, wypłat, przelewów) i stanem sald; w przypadku, gdy spółka zlikwidowała (zamknęła) konta – przedłożenia dowodu potwierdzającego tę okoliczność; d/ dokumentu, z którego wynikałby stan "środków w kasie", jakimi spółka dysponowała w okresie ostatnich trzech miesięcy; e/ dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia spółki wobec Skarbu Państwa, wymagalnych zobowiązań wobec banków i innych podmiotów oraz zestawienia należności spółki.
Pełnomocnik została przy tym poinformowana, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania spółce prawa pomocy.
Strona skarżąca, ani jej pełnomocnik nie wykonali nałożonego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi.
W konsekwencji referendarz sądowy uznał, że skarżąca spółka nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Wskazać należy, że jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 i § 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona (por. postanowienia NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06 oraz z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 128/05, publ. CBOSA). W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło