I SA/Gd 1390/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2017-03-06
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Rischka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu jest prawidłowe, jeśli skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia wezwania do uzupełnienia braków?Ratio decidendi
Zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu jest prawidłowe, nawet jeśli skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia wezwania. Niezłożenie wniosku na wymaganym formularzu stanowi brak formalny, który skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, zgodnie z art. 257 P.p.s.a., po uprzednim wezwaniu do uzupełnienia braków.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości. Referendarz sądowy wezwał go do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało uznane za skutecznie doręczone, jednak skarżący nie złożył wniosku na wymaganym formularzu. W związku z tym referendarz pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący złożył sprzeciw, kwestionując prawidłowość doręczenia wezwania.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z 17 stycznia 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2016 rok postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
Skarżący w niniejszej sprawie, pismem z dnia 6 grudnia 2016 r. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata.
Zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania załączony został stosowny druk PPF.
Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 19 i 28 grudnia 2016 r. powróciła do nadawcy i została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 2 stycznia 2017 r.
W zakreślonym terminie wnioskodawca nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu.
W związku z powyższym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2017 r. pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Skarżący złożył sprzeciw od ww. zarządzenia kwestionując prawidłowość doręczenia wezwania z dnia 14 grudnia 2016 r. przez pocztę.
Do sprzeciwu załączono odpowiedzi Poczty Polskiej z 12 lutego i 1 lipca 2013 r. a także postanowienia sądów powszechnych mające potwierdzać nieprawidłowości przy doręczeniu przesyłek przez pocztę pod adresem skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa
z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658, dalej: ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 2 tej ustawy przepisy w nowym brzmieniu stosuje się do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. W myśl zaś art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Rozpoznając sprawę sąd wypowiada się zatem o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia i dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu, a nie jak dotychczas rozpoznaje sprawę na nowo.
Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
W przypadku osoby fizycznej, ubiegającej się o przyznanie przywileju procesowego w postaci prawa pomocy, zastosowanie znajduje tzw. druk PPF, co wynika z § 1 pkt 1 obowiązującego obecnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Stosowny druk PPF stanowi załącznik nr 1 do wskazanego rozporządzenia.
Należy podkreślić, że niezachowanie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na odpowiednim formularzu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt O OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W konsekwencji niezłożenie w wyznaczonym terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia.
Zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania załączony został stosowny druk PPF.
Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 19 i 28 grudnia 2016 r. powróciła do nadawcy i została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 2 stycznia 2017 r.
W zakreślonym terminie wnioskodawca nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że referendarz sądowy prawidłowo uznał, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania.
Na marginesie Sąd wskazuje, że pozostawienie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania nie stoi na przeszkodzie złożeniu przez niego obecnie nowego wniosku w tym przedmiocie.
Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 260 § 1 i § 3 w zw. z art. 257 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło