I SA/Gd 14/12

PostanowienieWSA w Gdańsku2012-03-22

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych i wobec którego prowadzona jest egzekucja należności sięgających kwoty 2.000.000 zł, wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia całości kosztów sądowych w sprawie podatkowej, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od tych kosztów?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie ma aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia całości kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od tych kosztów. Przemawia za tym wysokość dochodów wnioskodawcy i jego małżonki w stosunku do ponoszonych wydatków, brak zasobów finansowych oraz posiadane zadłużenie będące przedmiotem egzekucji.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. Wnioskodawca wykazał swoją trudną sytuację materialną, w tym wpis do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, prowadzoną egzekucję komorniczą oraz wysokie koszty utrzymania rodziny. Wnioskodawca wskazał, że jest w stanie pokryć jedynie kwotę 100 zł z należnych kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 31 stycznia 2012 r., T. T. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż jest w stanie zapłacić kwotę 100 zł. Wraz z wnioskiem wnioskodawca przedłożył odpisy postanowienia z dnia 24 października 2011 r. o wpisie do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych i zawiadomienia z dnia 24 października 2011 r. o dokonanym wpisie, pism z urzędu skarbowego w przedmiocie stanu zaległości na dzień 29 listopada 2011 r. i 20 grudnia 2010 r. oraz aktu notarialnego z dnia 27 lipca 2006 r. – umowy majątkowej małżeńskiej. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy o stanie rodzinnym, majątku i dochodach z dnia 31 stycznia 2012 r. oraz przedłożonymi na wezwanie referendarza sądowego dodatkowymi oświadczeniami wnioskodawcy, jego małżonki i córki z dnia 2 marca 2012 r. i dokumentami źródłowymi (raportem wspomagającym wyliczenie zaliczki miesięcznej na podatek dochodowy za grudzień 2012 r., wyciągami z rachunków bankowych prowadzonych dla małżonki oraz córki wnioskodawcy, zawiadomieniami o wszczęciu egzekucji – w tym z nieruchomości – o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, tytułem wykonawczy, zajęciem wierzytelności, pismami informującymi o stanie zaległości i wezwaniem do zapłaty, decyzją w przedmiocie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na 2012 r., polisami dotyczącymi ubezpieczenia samochodu i nieruchomości, fakturami za pobór wody i energii elektrycznej, dowodami zapłaty za drewno) wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.111,86 zł i z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1.936,62 zł, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, otrzymującą wynagrodzenie z tytułu umów o pracę w łącznej wysokości 2.223,72, oraz dorosłą córką, pozostającą na utrzymaniu rodziców. Małżonkowie ani ich córka nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 10.000 zł. Salda rachunków bankowych prowadzonych dla małżonki i córki wnioskodawcy wynosiły na dzień 5 marca 2012 r. odpowiednio: 689,69 zł i 1.153,54 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi działka o powierzchni 257 m2 obciążona hipoteką w kwocie 360.000 zł na rzecz banku tytułem długów spadkowych oraz hipoteką w kwocie 1.300.000 zł na rzecz Skarbu Państwa celem zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, zaś majątek jego małżonki stanowi działka o powierzchni 6.800 m2 zabudowana domem o powierzchni mieszkalnej 250 m2 oraz samochód o wartości poniżej 10.000 zł (rok produkcji 1999). Wnioskodawca jest wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, z jego majątku (z nieruchomości oraz wynagrodzenia za pracę i rachunku bankowego) prowadzona jest egzekucja należności sięgających kwoty 2.000.000 zł. Do stałych kosztów utrzymania małżonków zaliczyć należy opłaty za energię elektryczną, wodę, odprowadzanie ścieków i wywóz nieczystości, podatek od nieruchomości, składki na ubezpieczenie samochodu osobowego (OC i NNW) oraz nieruchomości, wydatki na zakup opału (drewna) w łącznej średniej miesięcznej wysokości 1.293,18 zł. Powyższe oznacza, że po opłaceniu ww. koniecznych wydatków i dokonywanych z dochodów wnioskodawcy potrąceniach egzekucyjnych małżonkom oraz ich córce pozostaje do dyspozycji kwota 3.979 zł, którą przeznaczają na wyżywienie i utrzymanie. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 2 marca 2012 r. wnioskodawca podniósł, że w trzech sprawach toczących się aktualnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku został obciążony kosztami sądowymi w łącznej kwocie 10.556 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie ma aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia bez uszczerbku koniecznego utrzymania całości kosztów sądowych, w szczególności wpisu od skargi należnego w kwocie 8.149 zł. Za taką oceną przemawia wysokość dochodów wnioskodawcy i jego małżonki w stosunku do wysokości ponoszonych przez nich stałych wydatków związanych z utrzymaniem, brak zasobów finansowych i posiadane zadłużenie, będące przedmiotem prowadzonej aktualnie egzekucji. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło