I SA/Gd 1425/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.E.O. o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1425/12 w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 7 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia odmówić sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 6 marca 2013 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1425/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 7 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Tego samego dnia wpłynął wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, złożony przez E.E.O., powołującą się na przysługujący jej przymiot uczestnika postępowania i pełnomocnika strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., Nr 270) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 3 P.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została przez A Sp. z o.o. W imieniu Spółki skargę podpisał Prezes jej zarządu, M.B., zgodnie z aktualnym odpisem z KRS umocowany do jednoosobowej reprezentacji ww. Spółki. Na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. stawiła się E.E.O. powołując się na pełnomocnictwo z dnia 19 lutego 2013 r. (data wpływu do Sądu 28 luty 2013 r.). Powyższe pełnomocnictwo podpisane przez Prezesa Zarządu skarżącej Spółki udzielone zostało z powołaniem się na art. 35, 36 w zw. z art. 33 P.p.s.a. "mgr E., E.O. biegłej rewident a zarazem Prezesa Kancelarii B Sp. z o.o.", przy czym E.E.O. na rozprawie oświadczyła, że nie jest pracownikiem skarżącej Spółki. Mając na uwadze zacytowaną treść pełnomocnictwa z dnia 19 lutego 2013 r. należało stwierdzić, że w świetle przepisów Rozdziału 3 – Pełnomocnicy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, E.E.O. nie mogła występować w charakterze pełnomocnika skarżącej Spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jak wynika z art. 35 § 1 i § 2 P.p.s.a. pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat lub radca prawny, inny skarżący lub uczestnik postępowania, pracownik tej jednostki, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Cytowane przepisy ograniczają krąg osób, które mogą występować w charakterze pełnomocników procesowych i pełnomocników do poszczególnych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, do wymienionych w nim podmiotów. Oznacza to, że osoby niewymienione w tym przepisie nie mogą występować w charakterze pełnomocnika strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto wyliczenie zawarte w przytoczonym wyżej przepisie ma charakter wyczerpujący w tym sensie, że osoba niespełniająca wymagań w nim oznaczonych nie może działać jako pełnomocnik procesowy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, choćby nawet udzielone jej zostało pełnomocnictwo do działania za mocodawcę na podstawie art. 98 Kodeksu cywilnego. Wskazać w tym miejscu należy, że sąd z urzędu obowiązany jest do czuwania nad prawidłowością zastępstwa procesowego stron. Dopuszczenie do działania w charakterze pełnomocnika strony osoby, która nie może być pełnomocnikiem, jest przyczyną nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 w zw. z art. 271 pkt 2). (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2004 r. III CZP 32/04, Biuletyn SN z 2004 r., nr 7, poz. 8). E.E.O. nie spełnia żadnych wymagań wynikających z art. 35 § 1 i § 2 P.p.s.a. i nie może działać jako pełnomocnik procesowy A Sp. z o.o. w postępowaniu sądowoadministracyjnym w tej sprawie. Nie jest ona bowiem ani adwokatem, ani radcą prawnym, ani pracownikiem ww. Spółki. Żaden przepis szczególny nie upoważnia też do występowania przed sądem administracyjnym biegłego rewidenta. Wreszcie zaś E.E.O. nie jest uczestnikiem niniejszego postępowania. W myśl art. 33 § 1 P.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Interes prawny to taki, który jest chroniony przez prawo a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. J. Borkowski w. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 224 i n.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. W takim przypadku określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Jest oczywiste, że E.E.O. nie przysługuje interes prawny w rozpatrywanej sprawie. Jest ona zainteresowana w rozstrzygnięciu sprawy tylko jako biegły rewident reprezentujący skarżącą Spółkę w postępowaniu w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej - ale to mieści się wyłącznie w granicach interesu faktycznego. Należy wyraźnie podkreślić, że interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 304/08). To, że E.E.O. – biegły rewident i zarazem Prezes Kancelarii [...], prowadzi rachunkowość skarżącej Spółki i była zaangażowana w sporządzanie pism w imieniu Spółki w toku postępowania w przedmiocie wydania interpretacji, nie może być przesłanką do przyznania jej interesu prawnego związanego z prowadzonym postępowaniem, bowiem interes prawny musi być indywidualnym interesem strony postępowania i dotyczyć jej bezpośrednio. Podobnie o istnieniu interesu prawnego nie świadczy zamiar "wniesienia apelacji". W świetle przytoczonych wyżej okoliczności stwierdzić należy, że E.E.O. nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 33 § 1 P.p.s.a. (tak samo zresztą jak § 2 tego przepisu) do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze jego uczestnika, zatem nie jest ani stroną postępowania, ani nie może być pełnomocnikiem strony skarżącej (art. 35 § 1 P.p.s.a.). Wobec powyższego postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. Sąd nie dopuścił E.E.O. do działania w imieniu skarżącej w charakterze pełnomocnika. Powyższe przesądza, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego w tej sprawie wyroku wniesiony został przez osobę nieuprawnioną, co zgodnie z art. 141 § 3 P.p.s.a. skutkuje odnową sporządzenia uzasadnienia wyroku. Z tych samych względów, odnosząc się do wniosku E.E.O. o wydanie odpisu protokołu z rozprawy należy stwierdzić, że prawo takie jej nie przysługuje. Zgodnie bowiem z art. 12a § 2 P.p.s.a. akta sprawy udostępnia się jedynie stronom i tylko strony mają prawo przeglądać te akta i otrzymywać z nich odpisy, kopie lub wyciągi. Końcowo Sąd wyjaśnia, odnosząc się tym samym do wątpliwości zgłoszonych w jeszcze jednym wniosku złożonym przez E.E.O. w dniu 6 marca 2013 r., że nie ma obowiązku informowania osoby zgłaszającej się do postępowania jako pełnomocnik strony, że nie ma ona do tego uprawnień, w sytuacji, gdy osoba ta nie podejmuje jednocześnie w imieniu strony żadnych czynności procesowych. Reakcji procesowej Sądu wymaga dopiero podjęcie takiej czynności, a nie samo złożenie pełnomocnictwa. Taką czynnością może być złożenie w imieniu strony pisma procesowego, a sposób postępowania z takim pismem reguluje art. 49 P.p.s.a. Taką czynnością może być też – jak to miało miejsce w tej sprawie – stawienie się na rozprawę w celu reprezentowania strony, składania w jej imieniu wniosków i oświadczeń. Zresztą dopiero na rozprawie wyjaśnione zostało ostatecznie, że E.E.O. nie może być pełnomocnikiem skarżącej Spółki, nie jest bowiem jej pracownikiem. Wobec tego postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. Sąd nie dopuścił E.E.O. do działania w imieniu skarżącej w charakterze pełnomocnika, z przyczyn przedstawionych wyżej. Na marginesie Sąd zauważa, że pełnomocnictwo z dnia 19 lutego 2013 r. wpłynęło do Sądu w dniu 28 lutego 2013 r., a rozprawa wyznaczona była na dzień 6 marca 2013 r. Abstrahując już zatem od wcześniej podniesionych argumentów krótki czas pozostały do rozprawy uzasadniał pozostawienie wyjaśnienia wątpliwości co do skuteczności udzielonego pełnomocnictwa do czasu rozprawy. Ponadto należy zwrócić uwagę, że skoro E.E.O. nie ma uprawnień do bycia pełnomocnikiem Spółki w niniejszym postępowaniu ani nie jest uczestnikiem tego postępowania, to Spółka ta nie mogłaby podjąć żadnych "odpowiednich czynności", które usunęłyby ten stan rzeczy.