I SA/Gd 1426/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-12-09

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, opierając się na wynikach kontroli terenowej, mimo zarzutów strony skarżącej dotyczących wadliwości tej kontroli i braku zapewnienia jej czynnego udziału?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący wątpliwości strony skarżącej co do rzetelności kontroli terenowej i jej faktycznego udziału w tej czynności. Przerzucenie ciężaru dowodu na stronę nie zwalnia organu z obowiązku przestrzegania zasady praworządności i oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością.
Stan faktyczny
Rolnik Z.W. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2014 r. Kontrola wykazała znaczną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, co skutkowało odmową przyznania płatności i nałożeniem sankcji. Rolnik zakwestionował wyniki kontroli, podnosząc zarzuty dotyczące pomiarów i braku jego czynnego udziału. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności, uznając kontrolę za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 lipca 2015 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Z.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 lipca 2015 r. nr [....] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę 457( czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z 21 lipca 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania Z. W., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 10 kwietnia 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu 28 kwietnia 2014 r. Z. W. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARiMR") z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (dalej jako "JPO") na 2014 r. do działek rolnych o łącznej powierzchni 36,95 ha. W dniach 6 lutego 2015 r. i 3 marca 2015 r. w gospodarstwie rolnika przeprowadzono oględziny działek ewidencyjnych nr 193, 199/6 i 63/2. Kontrole zostały poprzedzone telefonicznym powiadomieniem rolnika o wizytacji. Kontrola działki nr 193 została przeprowadzona 6 lutego 2015 r. przez Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Na działce tej rolnik zadeklarował powierzchnię 18,33 ha, z której w wyniku kontroli wykluczono 0,80 ha (teren zadrzewiony, podmokły i zakrzaczony) oraz 0,05 ha (teren podmokły/zabagniony i zakrzaczony). W rezultacie powierzchnia zmierzona wyniosła 17,60 ha. Kontrola działek ewidencyjnych nr 199/6 i 63/2 została przeprowadzona 3 marca 2015 r. przez Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. W wyniku kontroli ustalono, że powierzchnia działki nr 199/6 (0,26 ha) wyniosła 0,16 ha, natomiast powierzchnia działki nr 63/2 (16,26 ha) wyniosła 2,41 ha. W uwagach dotyczących działki nr 63/2 inspektorzy wskazali powierzchnie uwzględnione do płatności, tj. 0,90 ha, 0,52 ha i 0,99 ha, pozostałą część działki, tj. 13,85 ha, uznano za niekwalifikującą się do JPO. W rubryce dotyczącej uwag do protokołu inspektorzy terenowi wpisali, że w kontroli uczestniczył sołtys wsi [...], upoważniony telefonicznie przez Z. W. Decyzją z 10 kwietnia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił Z. W. przyznania JPO na 2014 r. i nałożył sankcję w wysokości 13.371,57 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana do JPO wynosiła 36,95 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 22,27 ha. W konsekwencji organ stwierdził różnicę procentową pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną, wynoszącą 65,9183%, co skutkowało odmową płatności i nałożeniem sankcji na podstawie art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE. L. 2009.316.65) - dalej jako "Rozporządzenie 1122/2009". W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu Z. W. nie zgodził się z wynikami kontroli dotyczącymi pomiaru powierzchni działek nr 63/2 i 199/6. Odwołujący podkreślił, że przeprowadzona kontrola budzi wiele zastrzeżeń - teren działki jest pagórkowaty, stąd rozbieżności w pomiarach. W związku z powyższym wniósł o ponowny pomiar działek oraz poinformowanie o terminie kontroli, tak by mógł w niej uczestniczyć osobiście. Decyzją z 21 lipca 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR - dalej jako "Dyrektor", utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów i wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR weryfikując wniosek strony ustalił, iż powierzchnia stwierdzona i uprawniona do JPO wyniosła na działkach rolnych A, B, C i AA łącznie 22,27 ha i była mniejsza od powierzchni zadeklarowanej, tj. 36,95 ha. W wyniku kontroli administracyjnej i wizytacji w terenie ustalono, że powierzchnia stwierdzona dla działki rolnej B (deklarowana - 18,33 ha) położonej na działce nr 193 wyniosła 17,60 ha. W odniesieniu do działki rolnej C (0,26 ha) położonej na działce nr 199/6 wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,10 ha i w rezultacie powierzchnia tej działki rolnej wyniosła 0,16 ha. W odniesieniu do działki rolnej D położonej na działce nr 63/2 (16,26 ha) po wykluczeniu powierzchni 13,85 ha, powierzchnia stwierdzona wyniosła 2,41 ha. Łączna powierzchnia wykluczona wyniosła 14,68 ha i była spowodowana stwierdzeniem na tej powierzchni terenu podmokłego, zadrzewionego i zakrzaczonego. Odnosząc się do zarzutu odwołującego dotyczącego braku powiadomienia o terminie kontroli Dyrektor podał, że zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z prośbą o odniesienie się do zastrzeżeń strony w tym zakresie, a w przypadku ich zasadności - o przeprowadzenie powtórnych oględzin z udziałem Z. W. W odpowiedzi poinformowano, że inspektorzy realizujący czynności kontrolne w zakresie weryfikacji powierzchni działek nr 199/6 i 63/2 prawidłowo ocenili faktyczny stan ich użytkowania, zgodnie z zasadami kwalifikowania gruntów rolnych do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazano, że obszar weryfikacji był zakrzaczony, porośnięty drzewami i chwastami wieloletnimi, co jednoznacznie wskazywało na zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. Podano, że obszerna dokumentacja fotograficzna, licząca 118 zdjęć, a także szkice pomiarowe, przedstawiają usytuowanie i charakter terenów wyłączonych z płatności. W odniesieniu do zarzutu o nieskutecznym powiadomieniu o planowanej kontroli wyjaśniono, że 18 lutego 2015 r. Naczelnik WKT M. K. w trakcie rozmowy telefonicznej poinformował wnioskodawcę o terminie kontroli, co zostało odnotowane w protokole. Rolnik oświadczył, że nie będzie uczestniczył w oględzinach działek, jednakże wyznaczył osobę upoważnioną. Inspektor terenowy zarchiwizował w aparacie służbowym wiadomość tekstową (SMS), z której wynika, że 2 marca 2015 r. o godzinie 10:43 Z. W. poinformował, iż upoważnia sołtysa [...] do uczestniczenia w czynnościach kontrolnych. Brak podpisu w protokole wynika z faktu, że inspektorzy nie otrzymali pełnomocnictwa udzielonego w formie pisemnej. Reasumując, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że oględziny działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni zostały przeprowadzone poprawnie i nie ma podstaw do uznania, iż popełniono błąd skutkujący koniecznością przeprowadzenia ponownej kontroli. Do pisma załączono wyjaśnienia inspektorów terenowych w formie notatki służbowej, w której wskazali, że podczas oględzin stwierdzono kilkuletnie zaniechanie działalności rolniczej, wskazywały na to m.in. samosiewki brzozy, świerku, suche, kilkuletnie kwiatostany traw, zarośnięte kretowiska. Dokonano bogatej dokumentacji fotograficznej, a podczas oględzin inspektorzy terenowi w odbiornikach GPS posiadali podkład mapowy, na których widzieli przebieg granic działek nr 199/6 i 63/2. W związku z powyższymi informacjami organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, gdyż zgromadzony materiał dowodowy umożliwia wydanie rozstrzygnięcia. Zdaniem Dyrektora, organ pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania, w tym oględzin wykonanych 6 lutego 2015 r. i 3 marca 2015 r., którym podlegały działki nr 193, 199/6 i 63/2. Na podstawie ustaleń faktycznych organ przyjął informacje zawarte w protokole z oględzin, z których wynikało, że na szeregu działek rolnych stwierdzono nieprawidłowości. W wyniku weryfikacji działek rolnych zadeklarowanych we wniosku i protokołów z oględzin powierzchnia stwierdzona na działkach rolnych A, AA, B, C i D wyniosła 22,27 ha i była mniejsza od zadeklarowanej, tj. 36,95 ha. W rezultacie wskazane przez organ pierwszej instancji przedeklarowanie pomiędzy powierzchnią zgłoszoną we wniosku o przyznanie płatności na 2014 r. a powierzchnią stwierdzoną oraz procentową różnicę pomiędzy tymi powierzchniami, wynoszącą 65,9183%, Dyrektor uznał za prawidłowe. Organ odwoławczy wskazał, że poddał kontroli raport z wizytacji. W tym celu wyjaśnienia w formie notatki służbowej złożyli inspektorzy terenowi wykonujący wizytację w terenie, podtrzymując wyniki kontroli. W rezultacie, po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, stanowiącej załącznik do protokołu, Dyrektor stwierdził brak podstaw do uznania, że rozbieżności w pomiarach wynikają z ukształtowania terenu. Wskazano, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż oględziny działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni PEG zostały przeprowadzone poprawnie i nie ma podstaw do uznania, że popełniono błąd skutkujący koniecznością przeprowadzenia ponownej kontroli. W ocenie organu odwoławczego, wniesione w rozmowie telefonicznej zastrzeżenia Z. W., że nie był powiadomiony o terminie kontroli, jak również zaprzeczenie, iż upoważnił telefonicznie sołtysa wsi [...] do uczestnictwa w kontroli, nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Dyrektor podkreślił, że brak podpisu sołtysa w protokole wynika z faktu, iż inspektorzy nie otrzymali pełnomocnictwa udzielonego w formie pisemnej. Na marginesie wskazano, że odwołujący w ustawowym terminie nie wniósł żadnych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Reasumując organ odwoławczy podniósł, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 58 akapit trzeci Rozporządzenia 1122/2009, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcję w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego Z. W., reprezentowany przez pełnomocnika - adwokat [...], zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.", poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy zamiast zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji w całości; 2. art. 8, art. 10 w zw. z art. 79 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności czynnego udziału strony w oględzinach działek w dniach 6 lutego 2015 r. i 3 marca 2015 r., stanowiących przedmiot wniosku, a tym samym naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa statuowanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, oraz zasady zaufania strony do władzy publicznej; 3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, nierozpatrzenie całego znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego i wybiórcze go potraktowanie, nie odniesienie się do wszystkich dowodów, a także pominięcie zgłaszanych przez stronę wniosków dowodowych, tj. przeprowadzenie ponownej czynności oględzin celem zweryfikowania pierwszej kontroli działek. Stawiając powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów: przesłuchanie świadka D. S. (na okoliczność nieuczestniczenia w oględzinach przedmiotowych działek w dniu 3 marca 2015 r., braku zawiadomienia o planowanych oględzinach, niewezwanie ww. do przedłożenia posiadanego upoważnienia z 18 lutego 2015 r.), oraz z dokumentów, tj. upoważnienia z 18 lutego 2015 r., w którego posiadaniu był D. S. - na okoliczność treści w nim zawartych, i oświadczenia z 25 lipca 2015 r. D. S. - na okoliczność treści w nim zawartych, a w szczególności na okoliczność nieuczestniczenia w oględzinach przedmiotowych działek w dniu 3 marca 2015 r., braku wiedzy o oględzinach, z uwagi na niepowiadomienie go przez organ o planowanej czynności. Dyrektor w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. skarżący cofnął wniosek o przesłuchanie D. S. w charakterze świadka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Przechodząc do kontroli zapadłych w sprawie rozstrzygnięć na wstępie należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.) - dalej jako "ustawa o płatnościach". Zgodnie bowiem z art. 60 ust. 2 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2015 r. poz. 308 ze zm.) do płatności bezpośredniej (...) w rozumieniu ustawy wymienionej w art. 61 (tj. ustawy z 26 stycznia 2007 r.), a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności, wsparcia lub pomocy: 1) wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. do 15 marca 2015 r.), 2) zakończonych ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy - stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa o płatnościach wprowadza pewne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł przewidzianych w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustęp 2 ww. artykułu stanowi z kolei, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3). Jak wynika z przytoczonej wyżej regulacji, w postępowaniach dotyczących płatności bezpośrednich ustawodawca zobowiązał organ do stania na straży praworządności, powtarzając tym samym sformułowaną w art. 6 k.p.a. zasadę legalizmu. Bezsporne przy tym jest, że na podstawie art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a., w szczególności zasady w zakresie rozkładu ciężaru dowodów co do zaistnienia określonych faktów. W art. 3 ust. 3 ww. ustawy postanowiono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Należy jednak podkreślić, że w tych samych przepisach ustawodawca zdecydował, iż organ ma stać na straży praworządności, wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz, na żądanie stron, udzielać im niezbędnych informacji i zapewnić czynny udziału w postępowaniu. Obowiązek strzeżenia praworządności, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony. Zdaniem Sądu, dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach modyfikacja zasad dowodzenia nie może być pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona, że na organie istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organ powinien zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie ich prawdziwości. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 k.p.a., zaś określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach przerzucenie ciężaru dowodu nie może prowadzić do naruszenia przez organ obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu zaistniały wątpliwości dotyczące faktycznego udziału w czynności oględzin działek osoby upoważnionej przez Z. W., a zebrany w sprawie materiał dowodowy wątpliwości tych nie wyjaśnia. Należy wskazać, że w protokole z oględzin działek z 3 marca 2015 r., w rubryce "Uwagi", inspektorzy terenowi odnotowali: "W kontroli uczestniczył sołtys wsi [...] (upoważniony telefonicznie przez Pana W.)". Jednakże w rubryce dotyczącej osób obecnych przy oględzinach nie wskazano imienia i nazwiska takiej osoby, brakuje również jej podpisu. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Z. W. zakwestionował rzetelność dokonanych pomiarów, żądając dokonania ponownych czynności w tym zakresie, z jego osobistym udziałem. Również w dniu 6 maja 2015 r., składając w siedzibie ARiMR wyjaśnienia i uwagi do materiału dowodowego, złożył on zastrzeżenia co do przeprowadzonej kontroli na miejscu, przede wszystkim w kwestii obecności sołtysa wsi [...], wskazując na brak jego podpisu na protokole. Z. W. zażądał ponownej kontroli. Także w dniu 8 maja 2015 r., podczas kolejnej wizyty w siedzibie ARiMR, skarżący podtrzymał swoje żądanie (ponowna kontrola w terenie z jego udziałem). W aktach sprawy znajduje się również notatka służbowa z 16 maja 2015 r. z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej przez pracownika organu ze skarżącym. Wynika z niej m.in., że Z. W. zaprzeczył, aby przy oględzinach działek był obecny sołtys wsi [...] (co miał potwierdzać brak jego podpisu na protokole), w związku z tym zażądał ponownego przeprowadzenia kontroli. A zatem, skarżący kilkukrotnie "żądał" (w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach) ponownego przeprowadzenia kontroli na miejscu ze swoim czynnym udziałem, co uzasadniał rozbieżnościami w pomiarach wynikającymi ze specyficznego ukształtowania terenu. W związku z zastrzeżeniami skarżącego organ odwoławczy podjął co prawda próby wyjaśnienia okoliczności dotyczących oględzin działek nr 199/6 i 63/2, jednakże - w ocenie Sądu - okoliczności te nie zostały dostatecznie wyjaśnione, zwłaszcza w kontekście załączonych do skargi dokumentów: pisemnego upoważnienia z 18 lutego 2015 r. oraz oświadczenia D. S. z 25 lipca 2015 r. W oświadczeniu tym D. S. podał, że Z. W. upoważnił go do uczestnictwa w kontroli obszarowej działek nr 199/6 i 63/2, która miała się odbyć 3 marca 2015 r. D. S. podał również, że ani o terminie kontroli, ani o jej przeprowadzeniu, nikt go nie poinformował. W tym stanie rzeczy, okolicznością mającą obalać twierdzenia skarżącego nie może być samo stwierdzenie organu, że zarzuty co do wadliwości kontroli są bezpodstawne. Wykonanie kontroli w sposób wadliwy może mieć wpływ na jej wynik. Kwesta ta wymaga więc jednoznacznego wyjaśnienia. W tej sytuacji, uznanie przez organ odwoławczy, że kontrola na miejscu wykonana w sprawie odzwierciedla stan faktyczny, który dyskwalifikuje wskazane działki rolne do objęcia płatnościami, jest przedwczesne. Organ powinien wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy (mając na względzie również wnioski skarżącego), po czym wskazać, jakie fakty uznał za udowodnione, na podstawie jakich dowodów oparł się w tym zakresie, oraz wskazać przyczyny, dla których dowodom tym dał wiarę, a innym nie. Ustalenia poczynione w tym przedmiocie powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. Spełnienie tych wymogów stwarza procesową gwarancję prawidłowości rozstrzygnięcia administracyjnego. W związku z przedstawionymi wyżej okolicznościami należy uznać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ powinien wyeliminować wszystkie wątpliwości poprzez przeprowadzenie np. dowodu z przesłuchania D. S. w charakterze świadka (na okoliczność jego uczestnictwa w oględzinach działek w dniu 3 marca 2015 r.), bądź dokonanie ponownych oględzin i pomiarów działek z udziałem skarżącego (z uwagi na podnoszoną przez skarżącego specyfikę ukształtowania terenu), ponieważ - jak już wyżej wskazano - określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.), zasądził od organu administracji na rzecz strony skarżącej.[pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło