I SA/Gd 1436/16

WyrokWSA w Gdańsku2017-02-08

Skład orzekający: Irena Wesołowska, Elżbieta Rischka, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować zarzuty dotyczące własności zajętych ruchomości, jeśli prawo przewiduje inne środki zaskarżenia, takie jak żądanie wyłączenia spod egzekucji?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną ma na celu kontrolę prawidłowości formalnoprawnej postępowania egzekucyjnego i sposobu dokonania czynności egzekucyjnych. Nie może obejmować zarzutów, które mogą być przedmiotem innych środków zaskarżenia, takich jak żądanie wyłączenia rzeczy spod egzekucji przez osobę trzecią (art. 38 u.p.e.a.) lub inne środki przewidziane w ustawie. Własność zajętych ruchomości nie może być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, jeśli zobowiązany mógł dochodzić swoich praw w inny sposób.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu ruchomości (automatów do gier). Skarżąca zarzuciła m.in. wadliwe określenie wierzyciela w protokole zajęcia oraz to, że zajęte ruchomości nie stanowią własności spółki, a jedynie znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie umów. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały skargę za nieuzasadnioną, wskazując, że kwestia własności nie może być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi ,,A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie: • art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), • art. 54 § 5 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W., na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 lipca 2016 r., oddające jako nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną organu rekwizycyjnego z dnia 10 maja 2016 r. w postaci zajęć ruchomości będących urządzeniami do gry [...] oraz [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ stwierdza, że Dyrektor Izby Celnej, działając jako organ egzekucyjny, pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r. wystąpił do organu rekwizycyjnego - Dyrektora Izby Celnej z wnioskami o podjęcie czynności egzekucyjnych do ruchomości zobowiązanego - "A" sp. z o.o. z siedzibą w W. tj. zajęcia, odbioru i sprzedaży automatów do gier [...] oraz [...] na podstawie odpisu tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 26 sierpnia 2015 r. obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej w kwocie należności głównej 24.000,00 zł. Uwzględniając powyższe, pracownik organu rekwizycyjnego Izby Celnej w dniu 10 maja 2016 r. (na podstawie odpisu ww. tytułu wykonawczego z dnia 26 sierpnia 2015 r.) działając na podstawie art. 97 u.p.e.a., dokonał zajęcia ww. ruchomości przez wpisanie ich do protokołu zajęcia ruchomości i jego podpisanie w obecności osób uczestniczących przy sporządzaniu przedmiotowego protokołu. Następnie Dyrektor Izby Celnej - działając na podstawie art. 98 § 2 ww. ustawy - pismem z dnia 12 maja 2016 r. poinformował Spółkę o zajęciu ruchomości w postaci automatu do gier [...] oraz [...]. Pismo to - wraz z odpisem protokołu zajęcia przedmiotowej ruchomości z dnia 10 maja 2016 r. - doręczono zobowiązanej w dniu 19 maja 2016 r. W treści powyższego pisma Dyrektor Izby Celnej poinformował zobowiązaną Spółkę, że w przypadku nieuregulowania należności w terminie 7 dni od daty jego doręczenia, organ rekwizycyjny przystąpi do procedury sprzedaży zajętych ruchomości. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W., pismem z dnia 2 czerwca 2016 r. wniosła skargę na ww. czynność egzekucyjną, żądając jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej czynności. Dokonanemu zajęciu pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zaniechanie określenia w protokole wierzyciela, ograniczając się jedynie do wskazania tytułu wykonawczego, wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej i podając wierzyciela jako Dyrektora Izby Celnej, w sytuacji gdy Dyrektor Izby Celnej zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w związku z art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powołanego w tytule wykonawczym. Powyższe stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej oddalił jako nieuzasadnioną skargę na ww. czynność egzekucyjną. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki powtórzył argumenty podniesione we wniesionej skardze, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzuca, iż zostało wydane z naruszeniem art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż wskazanie w protokołach zajęć i odbioru ruchomości organu wystawiającego tytuł wykonawczy jest spełnieniem wymogów, jakie muszą spełniać te protokoły, w sytuacji, gdy niewskazanie wierzyciela stanowi brak elementarnego składnika protokołu. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik, na poparcie swojego stanowiska, powołał prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1523/11. Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdza, że na zlecenie organu egzekucyjnego Dyrektora Izby Celnej w dniu 10 maja 2016 r. (na podstawie odpisu tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 26 sierpnia 2015 r.), pracownik organu rekwizycyjnego Izby Celnej dokonał zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier: [...] oraz [...]. Odpis protokołu zajęcia z dnia 10 maja 2016 r. doręczono zobowiązanej w dniu 19 maja 2016 r.. Dyrektor Izby Skarbowej w wyniku analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie stwierdził nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa przez organ rekwizycyjny - Dyrektora Izby Celnej . Organ odwoławczy podkreśla, że skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego (w niniejszej sprawie - organu rekwizycyjnego) lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej (w niniejszej sprawie - zajęcia ruchomości uregulowanej w art. 97 - 103 u.p.e.a.) zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego (w tym przypadku - egzekucji z ruchomości - art. 1a pkt 12 lit. a). Skarga na czynność egzekucyjną jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej i służy tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. Sposób dokonania czynności zajęcia ruchomości, a równocześnie prawidłowości jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w art. 97 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i następnych. Organ odwoławczy przywołując art. 97 § 1 oraz art. 98 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał, iż Dyrektor Izby Celnej , działając jako organ rekwizycyjny, dokonał - zgodnie z wyżej powołanymi przepisami prawa - czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu ww. ruchomości i jednocześnie w dniu 19 maja 2016 r. powiadomił zobowiązaną Spółkę o dokonaniu powyższego zajęcia. Jednocześnie zauważył, iż skarżona czynność egzekucyjna została dokonana w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 26 sierpnia 2015 r.. Jak wynika z jego treści, został on uprzednio doręczony zobowiązanej Spółce w dniu 9 lutego 2016 r. Zatem w sprawie wypełnione zostały przesłanki zawarte w art. 98 § 2 u.p.e.a.. W ocenie organu wystawione w przedmiotowym przypadku protokoły zajęć i odbioru ruchomości spełniają wszystkie wymogi ustawowe, określone w art. 67 § 1-4 u.p.e.a.. Nadto odnosząc się do twierdzeń strony, Dyrektor Izby Skarbowej zauważa, że z dniem 1 października 2015 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015 r. poz. 1494). Na mocy § 1 ww. rozporządzenia do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2012 r. poz. 565 ze zm.) dodano § 1c w następującym brzmieniu: wyznacza się Dyrektora Izby Celnej właściwego na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektorów izb celnych decyzji i postanowień oraz z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdza, że w protokole zajęcia ruchomości z dnia 10 maja 2016 r., poborca oznaczył zarówno wierzyciela, który wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 26 sierpnia 2015 r., tj. Dyrektora Izby Celnej jak i aktualnego - w związku ze zmianą przepisów - wierzyciela w dniu dokonania zajęcia tj. Dyrektora Izby Celnej. Podkreślił, jak trafnie zauważył organ rekwizycyjny w zażalonym postanowieniu, iż na dzień wystawienia ww. tytułu wykonawczego Dyrektor Izby Celnej był wierzycielem dochodzonych należności. Dlatego zarzut naruszenia art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 u.p.e.a. uznać należy za niezasadny. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że powyższemu nie sprzeciwia się przywołany przez stronę wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1523/11. Dyrektor Izby Skarbowej nadmienia, iż wyrok ten zapadł w zgoła innym stanie faktycznym, gdzie przedmiotem rozważań Sądu nie była okoliczność podniesiona przez stronę w trakcie toczącego się w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowania. Reasumując, w opinii organu odwoławczego brak jest podstaw do stwierdzenia, iż dokonując zajęcia ww. ruchomości, organ rekwizycyjny - Dyrektor Izby Celnej naruszył przepisy prawa regulujące kwestie zastosowania środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja z ruchomości. Pismem z dnia 12 października 2016 r. pełnomocnik "A" Sp. z o.o. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 września 2016 r.. Skarżonemu postanowieniu, strona skarżąca zarzuca naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 7 i 77 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejność wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje, stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, gdyż zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych, 2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej, organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela, wskazując, iż zajęcie dotyczy tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej i podając wierzyciela jako Dyrektora Izby Celnej, w sytuacji gdy Dyrektor Izby Celnej zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego powołanego w tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej, 3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy zaskarżonej czynności egzekucyjnej poborca powołał dwóch świadków, którzy jako pracownicy organu rekwizycyjnego w celu zachowania względów obiektywizmu, nie powinni występować w roli świadka czynności dokonanych w imieniu organu, który również reprezentują, 4. art. 6 i art. 8 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej, z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a., skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 lipca 2016 r. nr [...], 2) zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia pełnomocnik podtrzymuje w całości stanowisko przedstawione w zażaleniu z dnia 29 lipca 2016 r. dodatkowo akcentując, że organ egzekucyjny (rekwizycyjny) nie wyjaśnił okoliczności jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka, winna zostać uchylona. Pełnomocnik podniósł, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych. Zdaniem pełnomocnika okoliczność ta, winna zostać wyjaśniona przed dokonaniem jakichkolwiek czynności egzekucyjnych. Pełnomocnik skarżącego nie zgadza się z prezentowanym stanowiskiem tut. organu, jakoby przedmiotowy protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawierał w swej treści wszystkie wymagane prawem elementy. Ponadto, pełnomocnik stwierdził, że rolą organu egzekucyjnego jest takie przeprowadzenie czynności egzekucyjnej oraz sporządzonego z niego protokołu, aby zobowiązany nie mógł mieć żadnych wątpliwości, który obowiązek czynnością tą jest egzekwowany, na jakiej podstawie oraz z inicjatywy jakiego wierzyciela. Tym bardziej, gdy czynność egzekucyjna dokonywana jest bez udziału zobowiązanego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Otóż zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4). Stosownie do art. 54 § 5 cytowanej ustawy, w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. Przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Zgodnie z art. 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ rekwizycyjny jest to organ egzekucyjny o tej samej właściwości rzeczowej, co organ egzekucyjny prowadzący egzekucję, któremu organ egzekucyjny zlecił wykonanie czynności egzekucyjnych. Stosownie do zapisu art. 31 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ rekwizycyjny wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności egzekucyjnych. Analiza akt sprawy wykazuje, że na zlecenie organu egzekucyjnego Dyrektora Izby Celnej w dniu 10 maja 2016 r. pracownik organu rekwizycyjnego Izby Celnej dokonał zajęcia ruchomości, tj. automatów do gier o nazwie: [...] oraz [...]. Odpis protokołu zajęcia ruchomości z dnia 10 maja 2016 r. został doręczony zobowiązanej Spółce w dniu 19 maja 2016 r.. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego (w niniejszej sprawie - organu rekwizycyjnego) lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej (w niniejszej sprawie - zajęcia ruchomości uregulowanej w art. 97 - 103 u.p.e.a.) zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego (w tym przypadku - egzekucji z ruchomości - art. 1a pkt 12 lit. a). Skarga na czynność egzekucyjną jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej i służy tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. Sposób dokonania czynności zajęcia ruchomości, a równocześnie prawidłowości jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w art. 97 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i następnych. Stosownie do postanowień art. 97 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (§ 2 ww. ustawy). Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia ruchomości i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (osoby uczestniczące przy sporządzeniu protokołu). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (§ 2 ww. ustawy). Wobec powyższego, Dyrektor Izby Celnej , działając jako organ rekwizycyjny, dokonał - zgodnie z wyżej powołanymi przepisami prawa - czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu ww. ruchomości i jednocześnie w dniu 21 kwietnia 2016 r., powiadomił zobowiązaną Spółkę o dokonaniu powyższego zajęcia. Zatem wypełniono przesłanki zawarte w art. 98 § 2 u.p.e.a.. Zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że uwzględnieniu nie podlegają również zgłoszone przez zobowiązaną zarzuty dotyczące przeprowadzenia zajęcia ruchomości stanowiącej własność skarżącej bez udziału zobowiązanej, jak również bez udziału prawidłowo przywołanych świadków, którymi nie mogli być według strony funkcjonariusze celni - wyłączeni z mocy prawa na zasadzie art. 82 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 51 § 2 u.p.e.a., egzekutor przywołuje co najmniej dwóch świadków, jeżeli zobowiązany nie może być obecny przy czynnościach egzekucyjnych na skutek wydalenia z miejsca dokonywania czynności egzekucyjnych lub z innych przyczyn chyba, że zachodzi obawa, iż wskutek upływu czasu potrzebnego na przywołanie świadków egzekucja będzie udaremniona. Zgodnie natomiast z art. 51 § 1 cyt. ustawy, na wniosek zobowiązanego, a także gdy egzekutor uzna to, za konieczne, może być przywołany świadek do obecności przy czynnościach egzekucyjnych. Katalog podmiotów, które mogą być świadkami do obecności w czynnościach egzekucyjnych nie został w pełni określony w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawodawca w § 3 powołanego art. 51 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał jedynie, że świadkami mogą być także pełnoletni członkowie rodziny i domownicy zobowiązanego. W niniejszej sprawie organ rekwizycyjny dokonał zajęcia ruchomości bez udziału skarżącej, bowiem zajmowana ruchomość znajdowała się w Magazynie Depozytowym Urzędu Celnego . Do obecności przy zajęciu przedmiotowej ruchomości organ rekwizycyjny powołał dwóch świadków, którymi byli pracownicy Magazynu Depozytowego Urzędu Celnego. Udział tych pracowników w dokonanych czynnościach egzekucyjnych polegał na obserwowaniu tych czynności oraz potwierdzeniu zgodności treści protokołu z czynności egzekucyjnych z rzeczywistym przebiegiem wydarzeń, natomiast protokoły zajęć i odbioru ruchomości, spełniają wszystkie wymogi ustawowe, określone w art. 67 § 1-4 u.p.e.a.. Należy zauważyć, że z dniem 1 października 2015 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1494). Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia, wyznaczono Dyrektora Izby Celnej właściwego na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektorów izb celnych decyzji i postanowień oraz z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący podnosi, iż ww. Rozporządzenie wydane zostało bez delegacji ustawowej, gdyż w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidziano delegacji dla ministra właściwego dla finansów publicznych do wyznaczenia w drodze rozporządzenia jednego dyrektora izby celnej do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu dochodzenia obowiązków wynikających z aktu administracyjnego powołanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 26 sierpnia 2015 roku. Z powyższym zarzutem nie sposób się zgodzić. Wyżej wymienione rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r., wydane zostało zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 9 ust. 2A ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.). Właściwy "dyrektor izby celnej", o którym mowa w art. 5 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to na mocy ww. Rozporządzenia właśnie Dyrektor Izby Celnej. Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie stwierdza, że w protokole zajęcia ruchomości z dnia 10 maja 2016 r., poborca oznaczył wierzyciela, który wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 26 sierpnia 2015 r., tj. Dyrektora Izby Celnej . Okoliczność zmiany wierzyciela z Dyrektora Izby Celnej na Dyrektora Izby Celnej, wynikająca z przepisów cytowanego rozporządzenia nie stanowi wady czynności egzekucyjnej, skutkującej uznaniem skargi na tą czynność za uzasadnioną. Podkreślić należy, jak trafnie zauważył organ rekwizycyjny w zażalonym postanowieniu, na dzień wystawienia tytułu wykonawczego Dyrektor Izby Celnej był wierzycielem dochodzonych należności. Dlatego zarzut skargi naruszenia art. 67 § 2 pkt 1 u.p.e.a. uznać należy za niezasadny. Podobnie, niezasadny jest zarzut naruszenia art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zważywszy, że w protokole zajęcia ruchomości z dnia 10 maja 2016 r. prawidłowo wskazano numer tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę zajęcia ruchomości. Wskazać również należy, że protokół zajęcia ruchomości z dnia 10 maja 2016 r. sporządzony został zgodnie z ustalonym wzorem, stanowiącym załącznik nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2310). Zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 67 § 1 tejże ustawy. Czynność egzekucyjna zajęcia ruchomości została dokonana w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 28 sierpnia 2015 r., uprzednio doręczony A Sp. z o.o. w dniu 9 lutego 2016 r. (przez organ egzekucyjny - Dyrektora Izby Celnej), a więc w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż dokonując zajęcia ww. ruchomości protokołem zajęcia z dnia 10 maja 2016 r. organ rekwizycyjny - Dyrektor Izby Celnej naruszył przepisy prawa regulujące kwestie zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z ruchomości. Brak jest zatem podstaw do uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 lipca 2016 r., którym zasadnie oddalono skargę na czynność egzekucyjną organu rekwizycyjnego w postaci zajęcia ruchomości będących urządzeniami do gier: [...] oraz [...]. Odnosząc się do zarzutów skargi w kwestii zaniechania przez organy wyjaśnień własności zajętych ruchomości, zauważyć należy, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne nie można podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się, że skarga z art. 54 u.p.e.a. nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński -Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Warszawa 1992 r. s. 84.; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, LEX nr 43032; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. akt III SA 4503/97, ONSA 2000/1/20). Skarga na czynności egzekucyjne nie może zatem dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem wniosku o zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego, o którym mowa w art. 13 u.p.e.a.. Podobnie w niniejszym postępowaniu nie mogła być rozpoznana kwestia wyłączenia spod egzekucji zajętych ruchomości. Dodatkowo, z przepisu art. 38 § 1 u.p.e.a. jednoznacznie wynika, iż prawo występowania z żądaniem wyłączenia zajętego przedmiotu lub prawa spod egzekucji przysługuje jedynie osobie trzeciej, która nie będąc zobowiązanym rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego. Innymi słowy, uprawnienia takiego nie ma skarżąca spółka - jako zobowiązana (por. wyrok III SA/Wa 240/09 z dnia 17 czerwca 2009 r.). Skoro zobowiązana "A" Sp. z o.o. - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - twierdzi, że "zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych", to mogła powiadomić o tym fakcie właściciela zajętych ruchomości, który - na podstawie art. 38 u.p.e.a. - mógłby wnieść żądanie wyłączenia spod egzekucji zajętych ruchomości. Zauważyć należy, iż jak już wyżej wskazano, zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Uprawnionym do inicjowania postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - jest zawsze właściwy do orzekania organ pierwszej instancji (art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Wyjątek od tej zasady przewidziano w przepisie art. 5 § 1 pkt 4 powołanej ustawy, z którego wynika, że w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji (...) - podmiotem inicjującym postępowanie egzekucyjne jest zawsze właściwy dyrektor izby celnej. Natomiast z art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych wynika, iż kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie stwierdza, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy (art. 77 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego). Zatem dokonując ustaleń stanu faktycznego organ opierał się przede wszystkim na zgromadzonym materiale dowodowym. Określenia faktów mających znaczenie w sprawie, dokonano w oparciu o przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy (w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) dlatego organ odwoławczy nie naruszył reguł prawnych w nim przewidzianych. Wbrew zarzutom skargi, zaskarżone postanowienie z dnia 7 września 2016 r. zawiera wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, stosownie do art. 6, art. 8, art. 7, art. 77 K.p.a., jak też art. 5 § 1 pkt 4, art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., czemu organ dał wyraz w uzasadnieniu swego postanowienia, którego treść spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.. Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm.) orzeczono jak w wyroku. DSz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło