I SA/Gd 1445/12

Dnia 20 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 października 2012 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu M.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 października 2012 roku, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zarządzeniem z dnia 31 grudnia 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 25 stycznia 2013 r. Wpis został uiszczony przelewem i wpłynął na rachunek bankowy sądu w dniu 11 lutego 2013 r. Pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 11 lutego 2013 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że przesyłka zawierająca zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu została odebrana przez ojca skarżącego, który podjął się przekazania korespondencji. Przesyłka została przekazana skarżącemu w dniu 4 lutego 2013 r. Skarżący podał także, że nie mógł osobiście odebrać przesyłki z sądu, albowiem w okresie od 29 stycznia do 3 lutego 2013 r. przebywał w W., w związku z prowadzeniem cyklu szkoleń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią z kolei, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Jak bowiem wynika z przedstawionych przez stronę okoliczności, korespondencję zawierającą zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, skarżący odebrał od swojego ojca w dniu 4 lutego 2013 r. Wniosek o przywrócenie terminu został natomiast nadany przesyłką poleconą w dniu 11 lutego 2013 r. Tym samym spełniony został wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Wobec powyższego rozważenia wymagało to, czy strona uprawdopodobniła okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący składając wniosek powoływał się na okoliczność przebywania poza miejscem zamieszkania w chwili doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu oraz zbyt późne przekazanie tego zarządzenia przez dorosłego domownika, który odebrał przesyłkę. W pierwszej kolejności należy wskazać, że strona nie uprawdopodobniła wystąpienia takich okoliczności, które wskazywałyby na brak możliwości zapoznania się z korespondencją przesłaną z sądu już w dacie jej doręczenia dorosłemu domownikowi, jak również w dniach poprzedzających udział w szkoleniu w W. Uzasadnienie złożonego wniosku skupia się na stwierdzeniu, że skarżący przebywał poza miejscem zamieszkania, a tym samym nie mógł osobiście odebrać korespondencji sądowej i uczynić zadość wezwaniu. Należy jednak zauważyć, co wynika z oświadczenia złożonego przez stronę oraz z załączonego do wniosku pisma, że skarżący uczestniczył w szkoleniu dopiero od dnia 29 stycznia 2013 r. Przyjąć zatem należy, że istniała możliwość zapoznania się z korespondencją przesłaną z sądu przed tą datą, skoro fakt doręczenia zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu miał miejsce w dniu 25 stycznia 2013 r. Tymczasem skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że w tym czasie wystąpiły takie, niezależne od niego okoliczności, które uniemożliwiły mu zapoznanie się z treścią przesyłki sądowej. Strona nie uprawdopodobniła, że wystąpienie tych okoliczności uniemożliwiło jej bądź to samodzielne uiszczenie wpisu bądź też podjęcie odpowiednich kroków zmierzających do tego, aby w czasie jej nieobecności związanej z pobytem na szkoleniu wpis został uiszczony przez inne osoby, do dnia upływu 7 dniowego terminu tj. do 1 lutego 2013 r. Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu przedstawione przez stronę okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności i stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, skoro nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu fakt, że skarżący nie mógł osobiście odebrać pisma oraz to, że w odpowiednim terminie, osoba która odebrała korespondencję nie przekazała jej do rąk adresata, a powołanie się na powyższe okoliczności nie stanowi dostatecznego uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu. Należy zauważyć, że fakt częstego przebywania poza miejscem zamieszkania nie stanowi przeszkody o charakterze nadzwyczajnym, która uniemożliwia podejmowanie czynności postępowania. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy przebywanie strony poza miejscem zamieszkania nie jest wywołane zaistnieniem nagłych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności, lecz wynika z normalnego funkcjonowania strony w związku z wykonywaniem czynności zawodowych. Niewątpliwie w takiej sytuacji, osoba mająca świadomość tego, że w określonym czasie nie będzie przebywać w stałym miejscu zamieszkania, powinna odpowiednio zabezpieczyć swoje interesy. Rzeczą wnioskodawcy było zatem tak zorganizować swoje sprawy, aby podczas pobytu poza miejscem zamieszkania zagwarantować sobie należytą ochronę własnych spraw, co skarżący mógł uczynić choćby poprzez ustanowienie pełnomocnika. Podobnie należy ocenić kwestię związaną z brakiem niezwłocznego poinformowania skarżącego o nadejściu przesyłki. Obowiązkiem skarżącego należycie dbającego o swoje interesy było zobowiązanie członków swojej rodziny do tego, aby w razie jego nieobecności poinformowali go w odpowiednim czasie o przesłanych z sądu pismach. Kwestia ta ma szczególne znaczenie wobec brzmienia art. 72 § 1 p.p.s.a., z którego to przepisu wynika, że odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Warunkiem doręczenia przesyłki osobie nie będącej adresatem jest to, że odbierający pismo zobowiąże się do jej przekazania odbiorcy. Przepis ten stwarza zatem domniemanie, że odbierający pismo domownik jest upoważniony do odbioru korespondencji adresowanej do strony postępowania. Wywołuje to taki skutek, że strona będzie ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczne podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania. Strona mając na względzie możliwość odebrania przesyłki przez inną osobę winna zatem podjąć starania o to, aby niezwłocznie przekazywane jej były wszelkie informacje o korespondencji doręczanej pod jej nieobecność w miejscu zamieszkania. Takiego działania należy wymagać od strony zwłaszcza wówczas, gdy ma ona świadomość toczącego się sporu sądowego, a co za tym idzie, możliwości otrzymywania korespondencji z sądu. Brak takiego działania należy poczytać jako brak należytej staranności w dbałości o własne sprawy, a tym samym nie uzasadnia to przywrócenia terminu. Uchybiony termin może bowiem zostać przywrócony jedynie wskutek zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, których skutkom strona nie mogła przeciwdziałać nawet przy użyciu największego wysiłku. Uznać zatem należy, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku zawinienia w nieterminowym uiszczeniu wpisu od skargi. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.