I SA/Gd 1452/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-03-04
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka – Wiśniewska, Małgorzata Gorzeń, Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą zakwestionować zadeklarowaną wartość transakcyjną towaru importowanego na podstawie danych rynkowych z kraju importu, jeśli transakcja miała miejsce na innym rynku?Ratio decidendi
Organy celne nie mogą zakwestionować zadeklarowanej wartości transakcyjnej towaru importowanego na podstawie danych rynkowych z kraju importu, jeśli transakcja miała miejsce na innym rynku. Przepis art. 23 § 7 Kodeksu celnego pozwala na badanie prawdziwości dokumentów i oświadczeń, a nie na ustalanie rzeczywistej wartości towaru na podstawie cen rynkowych kraju importu, gdy transakcja miała miejsce gdzie indziej.Stan faktyczny
Skarżący importował samochód osobowy z Niemiec, deklarując wartość celną zgodną z umową kupna. Organ celny pierwszej instancji zakwestionował tę wartość, uznając ją za zaniżoną w stosunku do cen rynkowych w Polsce. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na możliwość zakwestionowania wartości transakcyjnej w przypadku zaniżenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom celnym naruszenie przepisów poprzez błędne ustalenie wartości celnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego, zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA: Joanna Zdzienicka – Wiśniewska Sędziowie: NSA: Małgorzata Gorzeń (spr.) Asesor WSA: Krzysztof Retyk Protokolant: Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 11 lipca 2001r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego [...] z dnia 19 marca 2001r. Nr [...], 2) zasądza na rzecz skarżącego M. M. od Dyrektora Izby Celnej [...] kwotę 40 zł (czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3) powyższe decyzje nie mogą być wykonane.
3 I SA/Gd 1452/01
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe,
w części dotyczącej określenia wartości celnej oraz kwoty długu celnego i orzekł
w tym zakresie.
W uzasadnieniu decyzji Prezes GUC wskazał, że w dniu 19.03.2001r.
w Urzędzie Celnym [...] dokonano zgłoszenia celnego dotyczącego objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochodu osobowego marki Mercedes Benz, rok produkcji 1992, sprowadzonego z Niemiec przez M. M.. Do zgłoszenia celnego importer przedstawił m.in. umowę kupna z dnia 8.03.2001r. opiewającą na kwotę 5500 DEM, deklarację wartości celnej oraz ocenę techniczną z dnia 14.03.2001r. określającą stopień uszkodzeń i braków na 20% wartości pojazdu oraz utratę wartości z tytułu ponadnormatywnego przebiegu na 24%.
Powyższe zgłoszenie celne zostało przyjęte pod pozycją nr E [...] jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art.64 § 1 i 2 Kodeksu celnego. Następnie Dyrektor Urzędu Celnego [...] przystąpił do jego weryfikacji polegającej na badaniu dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji, zgodnie z art.23 § 7 Kodeksu celnego zakwestionowano zadeklarowaną przez importera wartość transakcyjną podaną
w umowie z dnia 08.03.2001r. uznając, iż nie może być ona przyjęta za wartość celną towaru. Następnie Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia 19.03.2001r. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe i ustalił wartość celną przedmiotowego samochodu w wysokości 14.889 PLN tj. 7778,80 DEM, dokonał określenia wysokości długu celnego oraz objął przedmiotowy towar procedurą dopuszczenia do obrotu.
Od powyższej decyzji strona odwołała się do Prezesa Głównego Urzędu Ceł twierdząc, iż cenę faktycznie zapłaconą za pojazd stanowi kwota 5.500 DEM wynikająca z umowy kupna załączonej do zgłoszenia celnego. Strona podnosi również, iż organ celny pierwszej instancji nie uwzględnił opinii rzeczoznawcy załączonej do zgłoszenia celnego.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Prezes GUC podniósł,
że podstawą określenia wysokości długu celnego jest wartość celna towaru. Zgodnie z art.23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.
Stosownie do postanowień art.23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określania wartości celnej, które należy załączyć do zgłoszenia celnego (np. w sytuacji gdy wartość transakcyjna wynikająca z dokumentów jest zaniżona
w stosunku do faktycznego stanu i rzeczywistej wartości towaru), albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Cytowany przepis upoważnia organy celne nie tylko do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale również daje możliwość badania wiarygodności dokumentów pod względem materialnym, i ma na celu wyeliminowanie przypadków zaniżania wartości sprowadzonych na polski obszar celny samochodów. Należy podkreślić,
iż wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej. Nie chodzi zatem o ich wiarygodność formalną.
Wiarygodności formalnej organy celne nie podważyły i nawet jej nie kwestionowały. Wątpliwości organu celnego wzbudziła jedynie materialna wiarygodność przedłożonej przez stronę umowy z dnia 08.03.2001r. w zakresie widniejącej na niej ceny transakcyjnej przedmiotowego pojazdu. Dokument taki nie będzie wiarygodny
w sytuacji, gdy podana w nim cena transakcyjna budzi wątpliwość tzn. gdy
w oczywisty sposób nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru. Powszechnie bowiem przyjmuje się, że wartość transakcyjna powinna odzwierciedlać rzeczywistą jego cenę.
O zakwestionowaniu wartości transakcyjnej wykazanej w umowie kupna z dnia 08.03.2001r. zadecydowała zaniżona cena sprowadzonego samochodu – 5.500 DEM w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Jak wynika z katalogu "Info Ekspert" cena na polskim obszarze celnym samochodu tej marki, tego typu o podobnych parametrach technicznych kształtowała się w miesiącu marcu na poziomie 28.700 PLN tj. 14.995 DEM.
Uznał zatem Prezes GUC za uzasadnione podstawy do przyjęcia, że podana
w przedłożonych przez stronę dokumentach cena transakcyjna została zaniżona
i Dyrektor Urzędu Celnego [...] mógł odmówić. przyjęcia tej ceny za podstawę określenia wysokości długu celnego.
W przypadku zaś zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego organ celny ustala wartość celną w sposób określony
w art. 25-29 ustawy (art.24 § 1 Kodeksu celnego). Wskazał ponadto Prezes GUC,
że postępowanie w kwestii ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. zostały opublikowane w formie załączników nr 1 i 2 do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 1997r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej (MP. Nr 67, poz. 657).
Przepisy obowiązujące w Polsce w przypadku zakwestionowania wiarygodności faktury dają organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu
o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych
i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna (art.25 i 26 Kodeksu celnego). Zastosowanie tych metod w przypadku używanych pojazdów samochodowych importowanych przez osoby fizyczne Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej uznał za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia.
Kolejna metoda ustalania wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art.27 Kodeksu celnego) może znaleźć
w zasadzie, zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary dla których ustalana jest wartość celna). W przypadku importu pojedynczych samochodów przez osoby fizyczne w celu ich dalszej odsprzedaży organy celne nie mają żadnej możliwości sprawdzenia wiarygodności zawieranych pomiędzy podmiotami transakcji. Zwłaszcza, iż wykazywane w nich ceny sprzedaży nie zawsze zbiegają się
z rzeczywistymi operacjami finansowymi.
Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art.28 Kodeksu celnego). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda to oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.
Z powyższego wynika, że wartość celna używanych pojazdów samochodowych powinna być ustalana według metody "ostatniej szansy" (art.29 Kodeksu celnego). Przepis ten przewiduje, iż jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art.23 i art.25 - 28, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych
z zasadami i ogólnymi przepisami.
1) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,
2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,
3) przepisów tytułu II, działu III Kodeksu celnego – "Wartość celna towarów".
Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w przypadku ustalenia wartości celnej importowanych używanych (uszkodzonych) pojazdów samochodowych
w oparciu o powołaną metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania
z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym. Następnie biorąc za punkt wyjścia podaną
w katalogu cenę samochodu tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co pojazd będący przedmiotem importu, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości "czystej" (ustalonej w oparciu o ww. źródła) zwyczajowej marży, podatku VAT, podatku akcyzowego i cła, a także uszkodzeń
i braków stwierdzonych podczas odprawy celnej. Pomocna w tym względzie jest również opinia rzeczoznawcy ds. techniki samochodowej - sporządzona w miarę możliwości w obecności funkcjonariusza celnego - w której procentowo określa się stopień uszkodzeń pojazdu zgodnie z najlepszą wiedzą dokonującego oceny. Jednak dla potrzeb celnych znaczenie ma jedynie opinia rzeczoznawcy dokonana według stanu technicznego pojazdu z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego co wynika
z uregulowań art.85 Kodeksu celnego. Przy czym ona również podlega swobodnej ocenie organów celnych, jak każdy inny dowód w sprawie.
W przypadku pojazdu importowanego przez stronę z przyczyn, o których wspomniano powyżej (uszkodzenia powypadkowe), niemożliwe było ustalenie jego wartości celnej na podstawie przepisów art. 25 - 28 Kodeksu celnego, zastosowano zatem art. 29 § 1 Kodeksu celnego - czyli metodę "ostatniej szansy".
Ustalając wartość celną przedmiotowego pojazdu Dyrektor Urzędu Celnego
[...] przyjął za podstawę wyliczeń cenę 28.700 zł ustaloną na podstawie katalogu Pojazdy Samochodowe - Wartości Rynkowe Info Ekspert Część A III-2001 samochodu tej samej marki, o takich samych parametrach technicznych, z roku produkcji 1992r. Następnie ww. kwotę pomniejszono o 10% marżę, 22% podatek VAT, 6,4% podatek akcyzowy oraz 35% cło. Nie uznano natomiast 20% z tytułu uszkodzeń i braków oraz 24% z tytułu ponadnormatywnego przebiegu określonych
w opinii biegłego rzeczoznawcy z dnia 14.03.2001r. załączonej do zgłoszenia celnego z powodu uszkodzenia licznika kilometrów.
Wskazał Prezes GUC, iż organ celny pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji dokonał prawidłowej kalkulacji prowadzącej do ustalenia wartości celnej metodą "ostatniej szansy". Zasadne było również nie uwzględnienie korekty dokonanej przez rzeczoznawcę z tytułu ponadnormatywnego przebiegu, z uwagi na zbyt dużą rozbieżność między wskazaniem licznika (115.705 km), a szacunkowym przebiegiem określonym przez rzeczoznawcę na 300.000 km. Wprawdzie licznik kilometrów był uszkodzony, co uniemożliwiało prawidłowe ustalenie liczby przejechanych kilometrów, jednak tak duża różnica między wskazaniem licznika a przebiegiem ustalonym przez rzeczoznawcę jest nie do przyjęcia tym bardziej, że powyższa opinia nie zawiera uzasadnienia oszacowania przebiegu na 300.000 km. Natomiast przebieg nie został potwierdzony w żadnych dokumentach pojazdu załączonych do zgłoszenia celnego. Ponadto nie wszystkie informacje zawarte w opinii technicznej są wiążące dla organów celnych przy ustalaniu wartości celnej towaru metodą zastępczą. Ocena rzeczoznawcy jest tylko jednym z dowodów koniecznym do ustalenia wartości celnej pojazdu uszkodzonego podlegającym jednak, jak wszystkie dowody w niniejszej sprawie, swobodnej ocenie organu celnego (art.191 Ordynacji podatkowej).
Dyrektor Urzędu Celnego przeprowadzając kalkulację powinien jednak uwzględnić 20% stopień uszkodzeń i braków określony w opinii rzeczoznawcy zwłaszcza,
iż zaskarżona decyzja nie wymienia przyczyn, dla których uszkodzeń tych nie uznano. Uszkodzenia i braki samochodu zostały dokładnie wymienione w opinii biegłego i potwierdzone przez funkcjonariusza celnego podczas przeprowadzania rewizji celnej towaru (opis na odwrocie przedmiotowego zgłoszenia celnego). Zatem w tym zakresie organ celny II instancji skorygował decyzję Dyrektora Urzędu Celnego, wskazując prawidłowy sposób kalkulacji tj.
|wartość rynkowa pojazdu |28.700,00PLN |
|wartość pojazdu po odliczeniu 20% stopnia braków |22.960,00PLN |
|wartość pojazdu pomniejszona o marżę w wysokości 10% |20.873,00PLN |
|wartość pojazdu pomniejszona o podatek VAT 22% |17.109,00PLN |
|wartość pojazdu pomniejszona o podatek akcyzowy 6,4% |16.080,00PLN |
|wartość pojazdu pomniejszona o cło 35% |11.911,00PLN |
wartość pojazdu w walucie faktury- 11.911 : 1,9140 = 6.223 DEM. (1 DEM = 1,9140 PLN Tabela kursów nr 51/A/NBP/2001).
W niniejszej sprawie zastosowano minimalną stawkę celną tzn. 5%, nie mniej niż 357,1 EUR, a zatem przyjęcie nowej wartości celnej za podstawę ustalenia wysokości długu celnego nie spowodowało zmiany wysokości tego długu, który wynosi 1.336,80 PLN.
Zdaniem Prezesa GUC przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, aby wartość celna zadeklarowana przez stronę w JDA SAD nr E 13/020100/00/001046 z dnia 19.03.2001r. była rażąco zaniżona, bowiem ustalona metodą "ostatniej szansy" cena pojazdu w niewielkim stopniu odbiega od ceny podanej w umowie kupna załączonej do zgłoszenia celnego. W związku
z powyższym Prezes GUC postanowił przyjąć, jako podstawę określenia kwoty wynikającej z długu celnego, wartość z umowy kupna załączonej do zgłoszenia celnego i orzekł jak w zaskarżonej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł M. M. zarzucając organowi celnemu II instancji, że uchylając decyzję Dyrektora Urzędu Celnego [...]
w części dotyczącej określenia wartości celnej oraz kwoty długu celnego, utrzymał
w mocy pozostałe rozstrzygnięcia organu I instancji. Skarżący podkreślił, że cena widniejąca w umowie kupna jest ceną jaką zapłacił, a zatem nie było podstaw aby tą cenę kwestionować.
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie problemem spornym jest zakwestionowanie przez organy celne zadeklarowanej ceny importowanego przez skarżącego samochodu.
W Kodeksie celnym przyjęto zasadę, według której wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych w art.30 i art.31 Kodeksu celnego. Zasada ta odnosi się też do używanych pojazdów samochodowych, zwłaszcza do tych, których import następuje bezpośrednio po sprzedaży. W punkcie 6 Studium 1.1, dotyczącym postępowania wobec używanych pojazdów samochodowych, stanowiącego część Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz.U. z 1999 r. nr 80, poz. 908), czytamy bowiem "Jako że import następuje bezpośrednio po sprzedaży cena faktycznie zapłacona lub należna zgodnie z transakcją powinna stanowić podstawę ustalenia wartości transakcyjnej za każdym razem, kiedy spełnione są zalecenia i warunki Artykułu l Porozumienia". Będzie zatem ona mieć zastosowanie także w niniejszej sprawie, bowiem po pierwsze import nastąpił bezpośrednio po sprzedaży (faktura, dokumentująca sprzedaż samochodu, nosi datę 8 marca 2001r., zaś zgłoszenie do odprawy celnej zostało dokonane w dniu 19 marca 2001r., po drugie spełnione są zalecenia i warunki Artykułu l Porozumienia (kupujący nie jest ograniczony w dysponowaniu lub użytkowaniu towaru, sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość nie może być ustalona w odniesieniu do towarów, dla których ustalona jest wartość celna, jakakolwiek część przychodów
z jakiejkolwiek dalszej sprzedaży, dyspozycji lub użytkowania towarów przez kupującego nie przypada bezpośrednio czy też pośrednio sprzedającemu, kupujący
i sprzedający nie są powiązani).
Odstępstwo od zasady, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych w art.30
i art.31 Kodeksu celnego przewiduje art.23 § 7 Kodeksu celnego. Według tego przepisu wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność
i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.
Interpretując ten przepis należy przede wszystkim wyjaśnić, czy pod użytym w art.23 § 7 Kodeksu celnego pojęciem "wartość transakcyjna" należy rozumieć, jak wynikać by to mogło z art.23 § l Kodeksu celnego, cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. W ocenie Sądu w tym przypadku nie chodzi o cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar, lecz o cenę zadeklarowaną. Taka tylko bowiem może być poddawana w wątpliwość w razie zakwestionowania dokumentów lub informacji albo w przypadku braku dokumentów. W art.27 § 7 Kodeksu celnego nie chodzi zatem o ustalanie przez organ celny rzeczywistej wartości towaru, lecz o wykazanie fałszu formalnego lub intelektualnego przedstawionych dokumentów. Taka interpretacja jest zgodna z Porozumieniem
w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf i Handlu 1994r.(Dz.U. z 1995r. nr 98, poz.483), gdyż w opinii nr 2.1. Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994r. (Dz.U. nr 80, poz.908 ze zm.) wyjaśniono, że sam fakt, iż jakaś cena jest niższa od aktualnych cen rynkowych na identyczne towary nie stanowi wystarczającego powodu, by ją odrzucić z punktu widzenia Artykułu l, z zastrzeżeniem jednak postanowień Artykułu 17 Porozumienia. Z opinii tej zatem wynika, że organy celne nie są uprawnione do badania wartości towaru, lecz do badania prawdziwości dokumentów i oświadczeń. Niższa cena od aktualnych cen rynkowych wskazywałaby bowiem, że wartość transakcyjna jest zaniżona w stosunku do wartości rynkowej,
co jednak nie upoważnia organu celnego do odrzucenia jej z punktu widzenia Artykułu l Porozumienia. Powołanie się przy tym na Artykuł 17 Porozumienia, który stanowi, że nic w niniejszym Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów wartości celnej, wskazuje, że organy celne mają w takiej sytuacji jedynie prawo badać,
czy dokumenty i oświadczenia złożone w celu ustalenia wartości celnej są prawdziwe. Na problem prawdziwości zgłoszonej ceny zakupu, a więc wartości transakcyjnej, wskazuje się też w powołanym już Studium 1.1., gdzie w punkcie 24 pisze się, że jedną z podstawowych trudności jakie mogą pojawić się w przypadkach importu używanych pojazdów jest trudność praktyczna dotycząca problemu zbierania danych o faktach niezbędnych przy ustalaniu wartości transakcyjnej, ponieważ zakupom czynionym przez osoby fizyczne nie zawsze towarzyszy wystawianie faktury handlowej, a często poprzestaje się na wystawieniu zwykłego pokwitowania, pisemnej notatki lub wręcz na porozumieniu ustnym. W takich przypadkach, według tego Studium, administracja celna musi sprawdzić prawdziwość zgłoszonej ceny zakupu. W art. 23 § 7 Kodeksu celnego chodzi więc o sprawdzenie prawdziwości zgłoszonej ceny a nie o ustalenie wartości towaru sprowadzonego na polski obszar celny.
W niniejszej sprawie organ celny zakwestionował wiarygodność podanej
w fakturze ceny. Uzasadniając przyczyny zakwestionowania dokumentu stwierdził, opierając się na powołanym przez siebie wydawnictwie, że cena podana w fakturze jest rażąco niska w stosunku do rzeczywistej.
W ocenie Sądu w przeprowadzonej przez organ celny operacji kryje się zasadniczy błąd. Mianowicie wydawnictwo, które stanowiło podstawę do porównania cen, zawierało ceny samochodów używanych obowiązujących na rynku polskim.
Do akt wydawnictwa tego wprawdzie nie dołączono, jednakże jego zawartość wynika z tego, że użyto je także, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, do ustalenia wartości celnej w oparciu o metodę "ostatniej szansy", która wprost zakłada posłużenie się danymi pochodzącymi z rynku polskiego. W art.29 § 1 mówi się bowiem o ustalaniu wartości celnej na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, danymi tymi zaś mogą być, jak wynika z punktu 23 powołanego już Studium 1.1., katalogi lub wyspecjalizowane czasopisma podające ceny na rynku kraju importu.
Skoro, jak powiedziano, w art.23 § 7 Kodeksu celnego chodzi o sprawdzenie prawdziwości zgłoszonej ceny, a nie o ustalenie wartości sprowadzonego towaru,
to jest oczywiste, że dane pochodzące z rynku polskiego nie mogą stanowić uzasadnionej przyczyny zakwestionowania wiarygodności dokumentów, służących do określenia wartości celnej, dokumentujących transakcję dokonaną na innym rynku.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że orzekające w niniejszej sprawie organy celne naruszyły art.23 § 7 Kodeksu celnego, gdyż zakwestionowały wiarygodność dokumentu służącego do określenia wartości celnej bez uzasadnionych przyczyn. Wskazane naruszenie prawa miału przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż tym samym otwarto możliwość ustalenia wartości celnej
z pominięciem wartości transakcyjnej. W konsekwencji skarga skarżącego podlega uwzględnieniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270).
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 i art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji.
Nadto, wobec uwzględnienia skargi, na mocy art. 200 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) zasądził od organu (którym stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz.U. nr 41, poz. 365 - jest właściwy dyrektor izby celnej) na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, przyjmując, stosownie do art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te w niniejszej sprawie składa się wpis sądowy.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd stwierdził też, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie mogą być wykonywane.
Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji celnej uwzględnią powyższe wskazaniach, co do interpretacji art. 23 § 7 Kodeksu celnego.
Z tych wszystkich względów na mocy powołanych przepisów orzeczono jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło