I SA/Gd 1454/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi H.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 września 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez H. C. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 4 czerwca 2016 r. w sprawie wyznaczenia nowego terminu rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego do dnia 6 lipca 2016 r.. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 4 czerwca 2016 r. wydał postanowienie nr [...], którym wyznaczył H. C. nowy termin rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, do dnia 6 lipca 2016 r. W przedmiotowym postanowieniu organ egzekucyjny zawarł pouczenie, że "na niniejsze postanowienie nie służy zażalenie (art. 141 § 1 w zw. z art. 36 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego)". Przedmiotowe postanowienie zostało przesłane za pośrednictwem poczty na adres H. C. i doręczone w dniu 8 czerwca 2016 r. W dniu 20 czerwca 2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego , wypłynęło pismo z dnia 16 czerwca 2016 r. wniesione przez H. C., który - powołując się na "znak sprawy: [...]" - stwierdził, że w związku z otrzymanym w dniu 8 czerwca 2016 r. postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 4 czerwca 2016 r. "wnosi o uchylenie postanowienia jako bezprzedmiotowego, ponieważ postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 marca 2016 r. - zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - nie uprawomocniło się". W dalszej części pisma z dnia 16 czerwca 2016 r. H. C. przedstawił przebieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Dyrektor Izby Skarbowej , po zbadaniu akt sprawy w postępowaniu zażaleniowym stwierdził niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia. Zgodnie z dyspozycją art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rozstrzygniecie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to, zgodnie z tym przepisem, służy zażalenie, jeżeli ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Przepis art. 36 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu jej załatwienia. Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Bezspornym jest, że zawiadomienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, wydane na podstawie wyżej cytowanych przepisów prawa, winno być dokonywane w trybie procesowym przewidzianym dla takich czynności. Ze względu na treść przepisu art. 123 § 1 i § 2 Kodeks postępowania administracyjnego, taka czynność procesowa, jako dotycząca kwestii wynikłej w toku postępowania, powinna przybrać formę postanowienia, które jednak nie jest zaskarżalne, co wynika z treści art. 37 § 1 w zw. z art. 141 § 1 k.p.a.. W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu 4 czerwca 2016 r. postanowienie nr [...], którym zawiadomił H. C. o nowy termin rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (6 lipca 2016 r.). W ww. postanowieniu organ egzekucyjny prawidłowo zawarł pouczenie, że "na niniejsze postanowienie nie służy zażalenie (art. 141 8 1 w zw. z art. 36 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego)". Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że analiza powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, że właściwą formą zakomunikowania stronie o wyznaczeniu nowego terminu jest postanowienie, na które nie służy zażalenie. Mając na uwadze fakt, iż H. C. w piśmie z dnia 16 czerwca 2016 r. domaga się uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej uznał przedmiotowe pismo strony jako zażalenie. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej wskazany powyżej stan faktyczny i prawny sprawy stanowi przyczynę niedopuszczalności zażalenia. Pismem z dnia 14 października 2015 r. H. C. oraz G. C. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisane postanowienia Dyrektora tut. Izby Skarbowej z dnia 9 września 2016 r. o numerze [...]. Strona skarżąca wniosła: 1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy o p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 o uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonych postanowień; 2) zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego do niezwłocznego rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych pismem z dnia 18 grudnia 2014 r.; 3) dopuszczenie ,dowodu z akt postępowania oraz załączonych dokumentów; 4) dopuszczenie dowodu z akt spraw: - sygn. akt I SA/Gd 517/16 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na okoliczność prawomocnego wyroku z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 marca 2016 r., i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji; - sygn. akt V SA/Wa 2532/15 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na okoliczność wyroku WSA w Warszawie z dnia kwietnia 2016 r. w/s uchylenia postanowienia Prezesa ARiMR z dnia 30 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, będących przedmiotem niniejszego postępowania, w którym Sąd przesądził o legitymacji skargowej G. C. w tym zgłaszania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym; - sygn. akt V SA/Wa 2869/15 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na okoliczność prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r. w sprawie uchylenia postanowienia Prezesa ARiMR z dnia 5 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżonym postanowieniom Państwo C. odpowiednio zarzucają: 1) naruszenie interesu prawnego stron w tym G. C. poprzez jej nieuznanie za zobowiązaną w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 28 K.p.a.; 2) rażące naruszenie prawa: a) art. 61a K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 127 § 1, art. 144 oraz art. 17 § 1 w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez bezpodstawne ocenienie postępowania organu pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 K.p.a. oraz braku wyjaśnienia przyczyn bezprzedmiotowości zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja/postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Natomiast przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. stanowią, że sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym - możliwy był więc tzw. tryb uproszczony. W rozpoznawanej sprawie podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny. Pismami z dnia 18 grudnia 2014 r. i z dnia 23 stycznia 2015 r. H. C. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego również do majątku wspólnego H. i G. C.. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wyznaczył nowy termin do rozpatrzenia w/w wniosku do dnia 6 lipca 2016 r. Powyższe postanowienie zawierało pouczenie, że nie służy na nie zażalenie. W odpowiedzi na powyższe postanowienie, pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. H.C. wniósł o uchylenie tego postanowienia jako bezprzedmiotowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpoznając pismo H. C. z dnia 16 czerwca 2016 r. postanowieniem z dnia 18 lipca 2016 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia postanowienia z pouczeniem, że na to postanowienie służy zażalenie. Zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z dnia 18 lipca 2016 r. wnieśli małżonkowie H. i G. C.. Postanowieniem z dnia 9 września 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej , w związku z powyższym zażaleniem, uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania i umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie odmowy wszczęcia postępowania. Przy takim stanie faktycznym sprawy Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżony postanowieniem z dnia 9 września 2016 r. adresowanym do H. C. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów innej ustawy oznacza, że w zależności od specyfiki konkretnej sytuacji, przedmiotu uregulowania i obszaru ewentualnego zastosowania, może wchodzić w rachubę stosowanie pełne, stosowanie z odpowiednimi modyfikacjami, bądź niestosowanie w ogóle określonych przepisów, do których odpowiedniego zastosowania odesłano. Zgodnie natomiast z treścią art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W przypadku zaistnienia zwłoki w załatwieniu sprawy - bez względu na przyczynę jej powstania - organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zawiadomić o tym stronę, podając przyczyny zwłoki i wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy. Zawiadomienie takie następuje w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Tak też stało się w niniejszej sprawie, organ egzekucyjny postanowieniem z 4 czerwca 2016 r. wyznaczył nowy termin do rozpatrzenia wniosku H. C. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, pouczając w/w, że na to postanowienie nie służy zażalenie. Zatem pismo skarżącego z 16 czerwca 2016 r. z żądaniem uchylenia tego postanowienia nie mogło zainicjować postępowania zażaleniowego. Zgodnie bowiem z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy w pierwszej fazie postępowania zobowiązany jest do ustalenia, czy odwołanie jest dopuszczalne, a zatem czy w ogóle dotyczy aktu zaskarżalnego tego rodzaju środkiem odwoławczym, czy pochodzi od strony postępowania i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Ocena charakteru pisma winna zostać dokonana przez organ odwoławczy już w fazie wstępnej, bowiem w razie stwierdzenia niedopuszczalności lub uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy nie może rozpatrzyć merytorycznie bezskutecznego środka zaskarżenia, lecz w drodze postanowienia stwierdzić niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do jego wniesienia. Kwestia zbadania dopuszczalności odwołania wyprzedza zagadnienie terminowości jego wniesienia, a tym bardziej merytorycznej zasadności odwołania. Odwołanie zaś jest niedopuszczalne jeżeli przepisy prawa, mające zastosowanie w sprawie odwołania nie przewidują. W niniejszym postępowaniu takimi przepisami są przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które dla postanowień wydanych na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. nie przewidują zażalenia. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. DSz