I SA/Gd 1457/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA: Bogusław Szumacher (spr.) Sędziowie: NSA: Małgorzata Gorzeń Asesor WSA: Krzysztof Retyk Protokolant: Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi H. F. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 3 lipca 2001r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wartości celnej samochodu 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 79,80 zł (siedemdziesiąt dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3 I SA/Gd 1457/01 U z a s a d n i e n i e Na podstawie zgłoszenia celnego zawartego w JDA-SAD nr [...] z dnia 20 listopada 2000r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Niemiec przez H. F. samochód osobowy marki Volkswagen-golf. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. umowę kupna-sprzedaży z dnia 3 listopada 2000r. przedmiotowego samochodu za cenę 16.900 DEM obejmującą również kwotę niemieckiego podatku od wartości dodanej (dalej jako "podatek Mwst.") w wysokości 2.332 DEM obliczonego według stawki 16 %. Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2000r. H. F. zwrócił się do organu celnego o wydanie decyzji uwzględniającej fakt, iż podatek Mwst. został mu zwrócony, na dowód czego przedłożył kasowy dowód, a wobec tego do podstawy obliczenia cła przyjąć należało cenę samochodu pomniejszoną o przedmiotowy podatek. Organ celny I instancji w związku z brakami potwierdzenia zwrotu podatku Mwst. (w szczególności braku numeru ewidencyjnego oraz pieczęci wystawiającego dowód i wyszczególnienia kwoty zwróconego podatku) wezwał H. F. do ich uzupełnienia oraz do nadesłania oryginału niemieckiego SAD-u wywozowego bądź jego uwierzytelnionej kserokopii. Po przedłużeniu terminu do nadesłania wymienionych dokumentów Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia 16 marca 2001r. nr [...] uznał zgłoszenie celne nr [...] z dnia 20 listopada 2000r. za prawidłowe. W podstawie prawnej decyzji powołano m.in. art.21, art.23 § 1, art.65 § 4 pkt 1, art.83 § 1 i art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny (Dz.U.Nr 23, poz.117 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowego trybu ustalania wartości celnej przywożonych towarów (Dz.U.Nr 158, poz.1051 z późn. zm.). W uzasadnieniu tej decyzji organ celny podał, że wnioskodawca nadesłał tylko nowe potwierdzenie zwrotu podatku Mwst., lecz bez wymaganego numeru ewidencyjnego oraz pieczęci eksportera i dlatego z uwagi na brak wystawiających dokumentów, o których mowa w § 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów, złożony wniosek nie został rozpatrzony pozytywnie. W odwołaniu od tej decyzji H. F. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyjęcie wartości przedmiotowego pojazdu w kwocie 14.568 DEM (bez podatku) wynikającej z umowy kupna-sprzedaży, bowiem odwołujący się nie mógł przedstawić żądanych dokumentów z przyczyn od niego niezależnych, zaś utrzymanie tego stanu rzeczy wywołałoby u niego poczucie krzywdy. Nie uwzględniając odwołania Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 3 lipca 2001r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że na podstawie § 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. w wypadku, gdy cena faktycznie zapłacona lub należna, o której mowa w art.23 § 1 Kodeksu celnego, zawiera wyodrębnioną kwotę podatku należnego w kraju wywozu, to kwota ta podlega odliczeniu od wartości celnej, jeżeli: 1) zgłaszający przedstawi dokument stwierdzający wywóz towaru potwierdzony przez administrację celną kraju wywozu, oraz 2) przedstawi dowód odzyskania tego podatku. Zdaniem organu odwoławczego podstawą odliczenia podatku Mwst. od wartości celnej było spełnienie przez importera trzech warunków łącznie: po pierwsze – wyszczególnienie na fakturze, że wartość towaru powiększona jest o ten podatek, po drugie – potwierdzenie urzędu celnego kraju wywozu (np. na fakturze w wywozie towaru z kraju eksportera), po trzecie – w prowadzonym postępowaniu celnym importer musi okazać dokument wystawiony przez eksportera potwierdzający zwrot podatku Mwst. Następnie organ odwoławczy podał jakie dokumenty odwołujący przedstawił i na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie pozwalały na uznanie roszczeń odwołującego się i odliczenie od wartości celnej towaru kwoty 2.332 DEM stanowiącej podatek Mwst. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że na negatywną ocenę dokumentu potwierdzającego zwrot podatku Mwst., pomijając jego braki, wpłynął fakt, iż zwrócona przez eksportera kwota podatku Mwst. nie stanowiła 16% ceny samochodu (16.900 DEN razy 16 % wynosi 2.704 DEM). W skardze z dnia 3 sierpnia 2001r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. F. wnosił o unieważnienie krzywdzącej go decyzji, gdyż spełnił wszystkie wymienione w tej decyzji wymogi, przy tym dołączając do skargi dokument "obiegowa karta kontrolna" z dnia 16 listopada 2000r. zawierający odciski pieczęci niemieckiego urzędu celnego (Pomellen). W odpowiedzi na skargę z dnia 4 października 2001r. wnoszono o jej oddalenie nie wypowiadając się co do wartości dowodowej dołączonego do skargi dokumentu. Zgodnie z art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przywołany przez organy celne przepis § 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. nie zawierał zamkniętego katalogu dokumentów stwierdzających wywóz towaru. Świadczy o tym również wskazanie przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przy omawianiu warunku obniżenia wartości celnej na potwierdzenie urzędu celnego kraju wywozu towaru na fakturze o wywozie towaru z kraju eksportera. Zatem ograniczenie się organu celnego I instancji do żądania od skarżącego niemieckiego SAD-u wywozowego, po pierwsze – naruszało przepis cyt. § 1 poprzez zawężenie zakresu jego stosowania. Po drugie zaś – kierowało uwagę i "wysiłek" skarżącego na uzyskanie tego dokumentu. Dopiero wezwanie organu odwoławczego kierowane do skarżącego z dnia 29 maja 2001r. zawierało prawidłowe określenie żądanego dokumentu (cyt. § 1). W tym miejscu należy dodać, że na wezwanie organu odwoławczego skarżący powinien zareagować w ten sposób, jak to uczynił dopiero przy skardze dołączając do niej "obiegową kartę kontrolną". Dokument ten nie został oceniony w odpowiedzi na skargę. W tych okolicznościach uznać należy, iż w pierwszej instancji skarżący ograniczony został, wskutek żądania organu celnego, w środkach dowodowych, zaś przedłożenie do skargi dokumentu, który mógł mieć znaczenie w sprawie, nie podlega ocenie Sądu na tej zasadzie, iż to organ celny dokonuje wspomnianej czynności, a Sąd kontroluje tę ocenę. Przechodząc do drugiej okoliczności, która legła u podstaw odmowy obniżenia wartości celnej wpierw wskazać należy na mający odpowiednie zastosowanie w postępowaniu celnym z mocy przepisu art.262 Kodeksu celnego przepis art.227 § 2 Ordynacji podatkowej stanowiący, iż organ celny, przekazując sprawę (odwoławczą), jest obowiązany ustosunkować się do przedstawionych zarzutów. Przepis ten więc wymaga, by stanowisko organu przekazującego odwołanie traktowane było tak, jak każdy inny dowód w sprawie, a wobec tego podlegało ustosunkowaniu się przez organ odwoławczy w myśl zasady wyrażonej w art.191 Ordynacji podatkowej, że organ celny ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2001r. (k.37v) przekazując odwołanie Dyrektor Urzędu Celnego napisał: "W odpowiedzi Strona nadesłała nowe potwierdzenie zwróconego podatku. Co prawda nadal nie zawierało ono numeru ewidencyjnego oraz pieczęci eksportera niemniej jednak o ostatecznym rozstrzygnięciu zadecydował fakt niedostarczenia dokumentu potwierdzającego wywóz z terytorium Niemiec". Stanowisko te po pierwsze – niezgodne było z uzasadnieniem decyzji pierwszoinstancyjnej, gdzie przyczyną przedmiotowej odmowy były dwa warunki z cyt. § 1. Po drugie – użycie zwrotu o ostatecznym rozstrzygnięciu decyzyjnym na podstawie braku niemieckiego SAD-u wywozowego, czego domagał się organ celny, oznaczało, iż organ pierwszoinstancyjny uznał za udokumentowaną przesłankę z cyt. § 1 przedstawienia dowodu odzyskania podatku Mwst. Jeżeli passus ten miał mieć inne znaczenie, to rzeczą organu odwoławczego było ustosunkowanie się do tej okoliczności, nie zaś stwierdzenie, że dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie pozwalały na uznanie roszczeń strony gdyż w takim przypadku naruszona zostaje zasad z art.122 Ordynacji podatkowej, że w toku postępowania organy celne podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jednozdaniowa konkluzja organu odwoławczego oceniająca materiał dowodowy uzupełniona została argumentem mającym, w ocenie organu, dużą wagę, a mianowicie zamiast zwrócenia podatku Mwst. w wysokości 2.704 DEM, skarżącemu zwrócone zostało 2.332 DEM. Jeżeli zasady podatku od wartości dodanej – jako konstrukcji ogólnoeuropejskiej – są w każdym kraju stosującym ten podatek jednolite, to by "wydobyć podatek z ceny" należy liczyć go według metody "w stylu" (16% x cena, podzielić przez 116) i wówczas podatek Mwst. wynosi 2.332 DEM. Przyjęty przez organ odwoławczy argument sposobu liczenia (nota bene niezwykle rzadko wykorzystywany) podatku odnosił się do metody "od stu" i dotyczył obliczenia obrotu, co nie miało miejsca w sprawie i stąd należało go uznać za chybiony. Tym samym wzmocnione zostało stanowisko naruszenia przez organ odwoławczy art.122 Ordynacji podatkowej. W ponownym postępowaniu na szczeblu organu odwoławczego uzupełnić należy materiał dowodowy i dokonać prawidłowej jego oceny. W postępowaniu tym aktywnie winien współdziałać skarżący (art.123 w związku z art.200 Ordynacji podatkowej). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) uchylił zaskarżoną decyzję, zaś klauzula z art.152 tej ustawy ma zastosowanie w przypadku domagania się od skarżącego należności celnych (pkt 2 wyroku). O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art.97 § 2 cyt. ustawy - Przepisy wprowadzające... w związku z art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o NSA (Dz.U.Nr 74, poz.368).