I SA/Gd 146/17
PostanowienieWSA w Gdańsku2017-04-25
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie prowadzące działalność oświatową, które zostało zobowiązane do zwrotu dotacji wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Stowarzyszenie prowadzące działalność oświatową, które zostało zobowiązane do zwrotu znacznej kwoty dotacji wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem, a także wykazujące ujemny wynik finansowy i brak wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ciężar dowodu w zakresie wykazania sytuacji finansowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "A" złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu dotacji wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem. Stowarzyszenie prowadzi działalność oświatową, otrzymuje dotacje, ale wykazało ujemny wynik finansowy i znaczące zaległości z tytułu zwrotu dotacji.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia należności z tytułu dotacji wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem, złożonym na formularzu PPPr, nadesłanym wraz ze skargą, "A" zwróciło się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W świetle powołanych uregulowań można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Z oświadczenia stowarzyszenia o jego majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oraz przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów źródłowych (odpisów: CIT-8, sprawozdania finansowego za 2016 r., obrotów kont aktywnych za okres od grudnia 2016 r. do lutego 2017 r., rachunków bankowych za okres od 1 grudnia 2016 r. do 28 lutego 2017 r., dodatkowych oświadczeń z dnia 28 i 30 marca 2017 r., decyzji z dnia 20 stycznia 2016 r. określającej wysokość dotacji podlegającej zwrotowi kwoty, wystąpienia pokontrolnego z dnia 7 listopada 2016 r., pisma z dnia 27 marca 2017 wraz z zestawieniami zaległości na dzień 31 grudnia 2016 r.) wynika, że prowadzi ono działalność oświatową (polegającą na prowadzeniu szkoły podstawowej i punktu przedszkolnego), na którą otrzymuje dotacje z budżetu gminy, w zeznaniu podatkowym za ubiegły rok wykazało wolny od opodatkowania dochód w wysokości 8.407,31 zł zł przy przychodach w wysokości 1.352.871,38 zł i kosztach ich uzyskania w kwocie 1.344.464,07 zł, ostatnie dwa lata obrachunkowe zakończyło ujemnym wynikiem finansowym: za 2015 r. w kwocie –1.472,03 zł, zaś za 2016 r. w kwocie – 28.408,89 zł. Środki finansowe, jakimi dysponuje stowarzyszenie, pochodzą w przeważającej większości z dotacji oświatowej (przeznaczonej na dofinansowanie realizacji zadań szkoły i przedszkola), która może być wykorzystana wyłącznie na cele, o których mowa w art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zaś pozostałe środki pieniężne pochodzące z należnych składek członkowskich wynoszą jedynie 109 zł (według salda rachunku bankowego na dzień 28 lutego 2017 r.). Stowarzyszenie jest zobowiązane na podstawie decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie do zwrotu na rzecz gminy dotacji oświatowej wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem. Łączna kwota dotacji, których zwrotu domaga się od wnioskodawcy gmina, wynosi 543.984,53 zł, co wraz z odsetkami (według stanu na dzień 31 grudnia 2016 r.) stanowi kwotę 601.808,53 zł.
Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, uznano, iż wnioskodawca wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Świadczy o tym w szczególności ujemny wynik finansowy, wysokość posiadanych zaległości względem gminy z tytułu zwrotu dotacji wydatkowanych niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranych w nadmiernej wysokości oraz nieposiadanie zasobów finansowych, z których wnioskodawca mógłby uiścić koszty sądowe w niniejszej sprawie, w tym wpis od skargi w wysokości 2.452 zł.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło