I SA/Gd 1462/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała /spr./, Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska, Sławomir Kozik, Protokolant: Elżbieta Cymanowska, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. S. i Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 października 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 10,00 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 1462/03 U z a s a d n i e n i e [...] Urząd Skarbowy decyzją z dnia 30 czerwca 2003 r. określił skarżącym Z. i G. S. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 r. w wysokości 36.024,20 zł. Strona skarżąca w dniu 20 sierpnia 2003 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 29 października 2003 r. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Decyzja została w dniu 11 lipca 2003 r. doręczona stronie skarżącej w trybie art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wprawdzie podatnicy w dniu 30 czerwca 2003 r. nadali na poczcie pismo informujące o przerwie urlopowej w okresie pomiędzy 1 a 31 lipca 2003 r., jednak do dnia wydania decyzji pismo to nie wpłynęło do adresata, a tym samym nie może powodować skutku w postaci naruszenia art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Odebranie decyzji przez stronę w dniu 7 sierpnia 2003 r. oznacza jedynie, że została ona poinformowana o jej treści, co pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego. Strona skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając mu naruszenie art. 150 § 2, art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Ponieważ skarżący otrzymali informację o decyzji w ramach postępowania egzekucyjnego, zatem odbiór decyzji nastąpił w dniu 7 sierpnia 2003 r. Wcześniej podatnicy nie mogli wiedzieć o decyzji, albowiem znajdowali się poza miejscem zamieszkania. Przesyłka z decyzją dotarła do oddawczego urzędu pocztowego w dniu 3 lipca 2003 r., zatem awizo mogło być wystawione 3 lub 4 lipca. Tymczasem pismem z dnia 30 czerwca 2003 r. p. S. poinformowali o urlopie rozpoczynającym się 1 lipca 2003 r. Wysłanie powyższego pisma przesyłką poleconą w dniu 30 czerwca 2003 r. spełniało dyspozycję art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zrównanie daty nadania informacji o urlopie i daty wystawienia decyzji nie może być podstawą dla uznania, że organ nie został skutecznie powiadomiony o przerwie urlopowej. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Skoro awizo o złożeniu przesyłki z decyzją w urzędzie pocztowym zostało wystawione 4 lipca, to po siedmiu dniach nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji. Strona wyjeżdżając na urlop mogła ustanowić pełnomocnika dla doręczeń. Podatnik nie może poprzez swoją nieobecność uniemożliwiać prowadzenie postępowania podatkowego. Podatnicy wiedząc o ukończeniu postępowania dowodowego powinni o wyjeździe urlopowym odpowiednio wcześniej powiadomić organ podatkowy. Informacja udzielona na 1 dzień przed wyjazdem świadczy o braku staranności skarżących. Jednocześnie Dyrektor Izby podkreślił, że skarżący nie wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odebranie w dniu 7 sierpnia 2003 r. kserokopii decyzji nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) właściwy do rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Obowiązujący w dniu 11 lipca 2003 r. art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 153, poz. 926 ze zm.) miał następujące brzmienie: § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres 7 dni w urzędzie gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. § 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Należy podzielić stanowisko zaprezentowane przez M. Kalinowskiego w Komentarzu do Ordynacji podatkowej, Dom Organizatora, Toruń 2002 r., str. 507, który z przywołaniem stosownego orzecznictwa wskazał, że w sytuacji, gdy strona nie zmieniła miejsca stałego zamieszkania, a jedynie czasowo w nim nie przebywała, nie ma podstaw do postawienia zarzutu niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 146 § 1 Ordynacji i obciążać stronę skutkami wynikającymi z § 2 tego przepisu (orzeczenie NSA z 24 października 1997 r. SA/Gd 1462/96). Co więcej, w sytuacji, gdy organy podatkowe wiedząc o czasowej nieobecności skarżących w miejscu ich stałego zamieszkania winny były, kierując się zasadami słuszności i uwzględnienia słusznego interesu podatników, doręczyć decyzję wymiarową wówczas, kiedy wiadomym było, iż strony mogą je odebrać. Zastępcze doręczenie decyzji w tym stanie rzeczy jest nieprawidłowe (orzeczenie NSA z dnia 24 października 1997 r. SA/Gd 1462/96). W niniejszym przypadku strona w dniu 30 czerwca 2003 r. powiadomiła organ podatkowy o wyjeździe urlopowym. Organ przesłał decyzję na adres strony w dniu 3 lipca 2003 r. (data stempla pocztowego), a próba doręczenia decyzji przez listonosza miała miejsce 4 lipca 2003 r. Działania organu celem doręczenia decyzji zostały zatem podjęte po skutecznym powiadomieniu go (art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej) o urlopie podatników, co uzasadniało zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) i przede wszystkim zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 123 Ordynacji podatkowej). W tym miejscu należy zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 września 2002 r. SK 35/01 (OTK-A 2002/5/60), w którym uznano za niezgodne z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP uregulowanie stanowiące o terminie 7 dni przechowywania pisma w placówce pocztowej, co uniemożliwia powtórne jego awizowanie adresatowi. Wprawdzie wyrok ten dotyczy doręczeń pism w postępowaniu cywilnym, jednak jego argumentacja jest w pełni aktualna dla wadliwie skonstruowanego art. 150 Ordynacji podatkowej w brzmieniu wówczas obowiązującym. Dostrzegłwszy taką wadliwość, ustawodawca z dniem 1 września 2003 r. znowelizował art. 150 Ordynacji podatkowej nakładając obowiązek przechowywania przez pocztę pisma przez okres 14 dni i dwukrotnego zawiadamiania adresata o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej, przy czym powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Mając powyższe na względzie należało uchylić zaskarżone postanowienie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie w trybie art. 152 ww. ustawy było bezprzedmiotowe, bowiem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 209 w zw. z art. 200 cyt. wyżej ustawy.