I SA/Gd 147/11

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-04-05

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ze względu na trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi udowodnić swoją sytuację finansową uzasadniającą zwolnienie z kosztów.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2005 r. Wnioskodawca wraz z małżonką utrzymują się ze świadczeń emerytalno-rentowych netto w wysokości 2.436 zł, z których potrącane są egzekucje na kwotę 1.040 zł. Nie posiadają nieruchomości, oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a ich zadłużenie podatkowe wraz z odsetkami wynosi ponad 308 tys. zł. Zamieszkują z córką w jej domu, partycypując w kosztach utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2005 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 21 stycznia 2011 r. skarżący W. S. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach z dnia 21 stycznia 2011 r., dodatkowego oświadczenia wnioskodawcy i jego małżonki z dnia 10 marca 2011 r. oraz przedłożonych przez niego dokumentów źródłowych (odpisów: rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za 2010 r., zeznania o wysokości dochodu za 2010 r., przekazów pocztowych obrazujących wysokość świadczeń za styczeń i marzec 2011 r., pism ZUS z dnia 15 i 21 grudnia 2010 r., zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia z dnia 22 czerwca i 22 listopada 2010 r., zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego z dnia 30 sierpnia i 22 listopada 2010 r., zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego z dnia 22 listopada 2010 r., tytułów wykonawczych z dnia 26 sierpnia i 15 listopada 2010 r., wyciągu z rachunku bankowego za okres od dnia 1 grudnia 2010 r. do 8 marca 2011 r., dokumentów obrazujących wysokość wydatków na prąd, usuwanie nieczystości, gaz, rozmowy telefoniczne i telewizję kablową) wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką, z którą utrzymują się ze świadczeń emerytalno-rentowych w łącznej wysokości 2.436 zł netto po uwzględnieniu potrąceń w wysokości 1.040 zł dokonywanych w ramach prowadzonej z tych świadczeń egzekucji zaległości podatkowych. Małżonkowie nie posiadają nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro ani pojazdów mechanicznych, posiadają zaś znaczne zaległości podatkowe, które wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi na dzień 22 listopada 2010 r. stanowiły kwotę 308.600,95 zł. W ramach prowadzonego względem małżonków postępowania egzekucyjnego ww. należności dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego. Małżonkowie zamieszkują wspólnie z córką w domu, stanowiącym jej własność, partycypując w kosztach jego utrzymania w wysokości 300 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie ma aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Za taką oceną przemawia wysokość środków pieniężnych, pozostająca do dyspozycji wnioskodawcy i jego małżonki w stosunku do wysokości kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w szczególności należnego wpisu od skargi. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy jest też okoliczność, że ani on ani jego małżonka nie posiadają żadnego majątku (w tym oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie kosztów sądowych), a z otrzymywanych przez nich świadczeń emerytalno-rentowych prowadzona jest egzekucja. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło