I SA/Gd 1470/97

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi firmy "M." na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w przedmiocie należności celnych - oddalił skargę. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w G., wydaną po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, zawartą w dokumencie SAD. W decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w G. dokonano podwyższenia wartości celnej towaru sprowadzonego przez firmę "M.". W uzasadnieniu decyzji Prezes GUC podał m.in., że w 1994 r. firma "M." sprowadziła z Niemiec kosmetyki, które zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym po dokonaniu wymiaru cła, dla którego podstawę przyjęto wartość transakcyjną wskazaną w fakturze przedłożonej przez importera. Jednakże, z uwagi na zaistniałe wątpliwości co do podanej wartości celnej towarów, wystąpiono do władz niemieckich z prośbą o zbadanie dokumentów handlowych dotyczących transakcji sprzedaży kosmetyków. Do takiego działania upoważniają postanowienia umowy z 29 lutego 1992 r. o współpracy i wzajemnej pomocy administracji celnych Republiki Federalnej Niemiec i Rzeczypospolitej Polskiej oraz Protokołu nr 6, stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego. W wyniku postępowania, przeprowadzonego przez Urząd Celny Dochodzeniowy w Hamburgu w siedzibie eksportera, ujawniono faktury świadczące o ty m, że importer w rzeczywistości zakupił towar za cenę wyższą, aniżeli zadeklarowana podczas odprawy celnej. Przesłuchano też dostawcę towaru, a jego wyjaśnienia przesłano do Polski. W tej sytuacji Dyrektor urzędu Celnego w G., po uprzednim wznowieniu postępowania, uchylił decyzję zawartą w dokumencie SAD w części dotyczącej wartości celnej towaru i ustalił ją ponownie. Kwestionując w odwołaniu złożonym od powyższej decyzji Ustalenia dokonane przez organ celny, strona wniosła o przeprowadzenie dodatkowych dowodów poprzez przesłuchanie jej, eksportera, funkcjonariuszy celnych, którzy dokonywali odpraw celnych, oraz przedstawicieli firm spedycyjnych, którzy dokonywali transportu towaru. Z uwagi na specyficzne okoliczności sprawy nie przeprowadzono dalszych wnioskowanych przez stronę dowodów, gdyż okoliczności, które mogły być przedmiotem tym zeznań, nie mogły wnieść nic istotnego do sprawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego firma "M.", zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, dotyczących zapewnienia jej prawa do uczestnictwa w postępowaniu oraz przeprowadzania postępowania dowodowego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa GUC oraz o uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w G. i umorzenie wznowionego postępowania lub po jej uchyleniu przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podniesiono te same zarzuty dotyczące nieprzeprowadzenia dodatkowych dowodów, co w odwołaniu, a dodatkowo wskazano, że organy celne, działając z naruszeniem art. 10 par. 1 i art. 89 par. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie wyznaczając rozprawy administracyjnej, niezbędnej zdaniem strony skarżącej do prawidłowego rozpoznania sprawy, nie powiadomiły jej o miejscu i terminie przesłuchania świadków /przedstawicieli dostawcy/, pozbawiając ją tym samym czynnego udziału w postępowaniu dowodowym. Na rozprawie pełnomocnik firmy "M" dodatkowo podniósł, iż postępowanie karne, wszczęte przeciwko stronie skarżącej, o przestępstwo z art. 94 par. 1 ustawy karnej skarbowej w zw. z art. 24 i art. 25 par. 1 pkt 1 ustawy karnej skarbowej w zw. z art. 58 Kodeksu karnego, zostało umorzone prawomocnym postanowieniem Prokuratury Rejonowej w G., zaś Drugi Urząd Skarbowy w G., decyzją z 6 marca 1998 r. umorzył postępowanie podatkowe w przedmiocie wymiaru podatku importowego i podatku od towarów i usług, kosmetyków zaimportowanych w 1994 r. Naczelny Sąd Administracyjny sformułował w uzasadnieniu następujące tezy: - Zaistniały między stronami spór sprowadza się do oceny prawidłowości przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego oraz prawidłowości oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Organy celne, dokonując ustaleń w przedmiocie świadomego zaniżenia wartości celnej importowanych kosmetyków, oparły się w części na ustaleniach niemieckich służb celnych, które w ramach pomocy prawnej dokonały przesłuchania w charakterze świadków właścicieli firm, od których skarżący kupował kosmetyki, nadto na dowodach z dokumentów, tj. fakturach wystawianych i księgowanych przez firmy niemieckie. Na podstawie tego materiału dowodowego, uzupełnionego dowodem z przesłuchania skarżącego w charakterze strony ustalono, że na wniosek skarżącego firmy niemieckie wystawiały podwójne faktury, tzn. takie, które odzwierciedlały właściwą wartość przeprowadzanych transakcji i które były księgowane u sprzedawców oraz faktury wydawane dodatkowo skarżącemu, w których zaniżano wartość zakupionego towaru, a które były przedstawiane do odprawy celnej towarów. - W sytuacji, kiedy organy celne dysponowały z jednej strony wiarygodnymi zeznaniami eksporterów, z drugiej zaś dokumentami w postaci wystawianych podwójnych faktur - zakres przeprowadzonego postępowania dowodowego był wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a faktu związanego z odmową przeprowadzenia dowodu z zeznań w charakterze świadków funkcjonariuszy celnych oraz przedstawicieli firm spedycyjnych nie można utożsamiać z pozbawieniem skarżącego prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu dowodowym, jak też z naruszeniem zasady dążenia do wykrycia prawdy obiektywnej. Okoliczności dotyczące sposobu działania skarżącego zostały wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, za pomocą przeprowadzonych w sprawie dowodów. -Z dyspozycji art. 75 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie można wysnuć wniosku, że organ powinien dopuścić i przeprowadzić każdy dowód. Z gramatycznego brzmienia tego przepisu wynika natomiast, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Skoro zatem istotne okoliczności zostały wyjaśnione w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego, to brak było podstaw do przeprowadzania kolejnych dowodów w sprawie, zwłaszcza w sytuacji, kiedy zgłaszane przez pełnomocnika firmy "M." wnioski dowodowe co do przesłuchania kolejnych świadków nie zawierały żadnego uzasadnienia co do okoliczności, na które mają być przesłuchani. - W odniesieniu do kwestii związanych z umorzeniem prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego należy stwierdzić co do zasady, że fakt umorzenia tego postępowania - stosownie do dyspozycji art. 3 par. 3 Kodeksu postępowania karnego - nie może przesądzać o braku jego odpowiedzialności za zobowiązania celne, które z natury swej jako zobowiązania publicznoprawne związane z faktem wprowadzenia towarów na polski obszar celny powstają niezależnie od winy osoby dokonującej obrotu towarowego z zagranicą. To, że przeprowadzone postępowanie przygotowawcze nie dało dostatecznych podstaw do przypisania skarżącemu winy w zakresie popełnienia zarzucanych mu przestępstw, z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia powstałych wątpliwości na jego korzyść /art. 3 par. 3 Kodeksu postępowania karnego/ nie może oznaczać, że nie może on ponosić odpowiedzialności za publicznoprawne zobowiązania celne i to w sytuacji, kiedy przeprowadzone w ramach postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe, aczkolwiek nie wystarczające do przypisywania skarżącemu winy w rozumieniu art. 7 Kodeksu karnego, dawało pełne podstawy do przyjęcia, że w sprawie miał miejsce fakt podwójnego fakturowania importowanych towarów, a w konsekwencji zaniżenie ich wartości celnej. - W odniesieniu do decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego w G. należy stwierdzić, iż organ podatkowy wydał przedmiotową decyzję z oczywistym naruszeniem prawa, albowiem dokonał umorzenia postępowania wymiarowego na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania karnego, bez uwzględnienia wiążącej i znanej mu ostatecznej decyzji organów celnych, określającej nową wartość celną importowanych towarów, która stanowi podstawę do obliczenia należności podatkowych powstałych w związku z dokonaniem przez firmę "M." obrotu towarowego z zagranicą. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organy celne, przeprowadzając dla potrzeb prawidłowego rozpoznania sprawy, w sposób rzetelny i bardzo skrupulatny, bez przekroczenia ustawowych granic, dokonały całościowej analizy i oceny zgromadzonego materiału dowodowego, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.