I SA/Gd 1493/14

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-01-27

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Sławomir Kozik, Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego, jednostki budżetowe gminy mogą być uznane za odrębnych podatników podatku od towarów i usług, a w konsekwencji, czy należy zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który ma rozstrzygnąć kluczowe zagadnienie dotyczące statusu jednostek budżetowych jako podatników VAT. Interpretacja TSUE ma pierwszeństwo przed uchwałami NSA, a jej wynik będzie miał fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Stan faktyczny
Gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zagadnienia wstępnego, przedstawionego przez NSA, dotyczącego statusu jednostek budżetowych jako podatników VAT. Gmina sprzeciwiła się zawieszeniu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi G D na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 13 października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2010 r., za sierpień 2010 r. i od października do grudnia 2010 r. p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie. Decyzją z dnia 13 października 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 2, art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749), art. 15 ust. 1 i 2, art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Gminę– dalej jako "Skarżąca" od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 maja 2014 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2010 r., za sierpień 2010 r. i od października do grudnia 2010 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego złożonej przez Gminę skargi na decyzję z dnia 13 października 2014 r. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przedstawionego Trybunałowi przez Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt I FSK 311/12. W opinii organu między sprawą sądowoadministracyjną a postępowaniem toczącym się przed TSUE istnieje związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2014 r. pełnomocnik organu podtrzymał wniosek o zawieszenia postepowania, natomiast Skarżąca sprzeciwiła się zawieszeniu postepowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 §1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Okoliczność taka zachodzi w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt I FSK 311/12 przedstawił poszerzonemu składowi 7 sędziów NSA zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "czy w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) jednostki budżetowe gminy są podatnikami podatku od towarów i usług ?" W dniu 24 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę sygn. akt I FPS 1/13, że w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług gminne jednostki budżetowe nie są podatnikami podatku od towarów i usług (dostępna na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Następnie, w tej samej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt I FSK 311/12, postanowił skierować do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: Czy w świetle art. 4 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo, że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy? Z uwagi na fakt, że problem będący przedmiotem skargi bezpośrednio wiąże się z zagadnieniem zawartym w pytaniu prejudycjalnym, odpowiedź będzie miała istotne znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia sprawy. Ewentualny wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE ma znaczenie dla sprawy, ponieważ w świetle powołanej w ww. pytaniu prejudycjalnym, uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 1/13 (wiążącej wszystkie składy sędziowskie na zasadzie art. 269 p.p.s.a.) jednostki budżetowe organów samorządu terytorialnego nie mogą być traktowane jako odrębni podatnicy podatku od towarów i usług w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Rozstrzygając o zawieszeniu w niniejszej sprawie postępowania orzekający w sprawie Sąd wziął pod rozwagę kwestię istnienia w obrocie prawnym powołanej wyżej uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r. Na obecnym etapie postępowania Sąd jest związany poglądem NSA zawartym w ww. uchwale. Jest to o tyle istotne w realiach niniejszej sprawy, że argumentacja organu podatkowego opiera się na założeniu, że gmina i jej jednostki budżetowe to odrębni podatnicy. Sąd doszedł więc do wniosku, że zasadnym jest zawieszenie postępowania. Kwestia odrębności jednostek budżetowych od jednostek samorządowych stała się bowiem przedmiotem ww. pytania prejudycjalnego. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że interpretacja dokonywana przez Trybunał Sprawiedliwości UE ma pierwszeństwo przed uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążącymi inne sądy administracyjne w trybie art. 269 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 720/13 i powołane tam orzecznictwo; dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pytania prejudycjalne są bowiem środkiem służącym zapewnieniu jednolitości (spójności) stosowania prawa unijnego w zakresie tych przepisów krajowych, które podlegają procesowi harmonizacji. Takimi przepisami jest powołana wyżej polska ustawa o podatku od towarów i usług. Oczekiwanie przez inne sądy krajowe na rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości w przedmiocie pytania prejudycjalnego zadanego przez jeden z sądów krajowych w sprawie istotnej w konkretnym sporze, stanowi realizację zasady lojalnej współpracy z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE C 83 z 30 marca 2010 r., s.13). W konsekwencji w ocenie Sądu jeżeli nie istnieją uzasadnione wątpliwości co do ważności zaskarżonego aktu lub czynności lub akt ten czy też czynność powinny zostać w sposób oczywisty wyeliminowane z obrotu z innych przyczyn – pożądanym będzie zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości w sprawie, która stała się podstawą do wystąpienia z zapytaniem prejudycjalnym innego sądu. W razie stwierdzenia przez TSUE, że jednostka budżetowa gminy może być podatnikiem VAT, będzie to miało fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Uznając bowiem pierwszeństwo i powagę interpretacji przepisów Dyrektywy VAT zawartej w wyroku TSUE a także uwzględniając zasadę efektywności prawa unijnego, jak również ekonomiki postępowania sądowoadministracyjnego – zasadnym będzie odstąpienie od wszczęcia procedury przewidzianej przez art. 269 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że w analogicznym stanie prawnoprocesowym w sprawie o sygn. akt I FSK 460/10 Naczelny Sąd Administracyjny, po wystąpieniu do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym zawartym w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2011 r., zawiesił toczące się postępowanie. Zaś po wydaniu przez TSUE wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r. w sprawie C-224/11, stanowiącym odpowiedź na zadane pytanie prejudycjalne NSA wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt I FSK 720/13 uchylił wyrok Sądu I instancji opierając swą argumentację na stanowisku przeciwnym do tezy zawartej w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. (sygn. akt I FPS 3/10), a zgodnym ze stanowiskiem zawartym w ww. wyroku TSUE. Wobec powyższego, na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd postanowił o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło