I SA/Gd 151/07

Dnia 13 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała Sędziowie: Asesor WSA Irena Wesołowska (spr) Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.C. o wykładnię wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: rozstrzygnąć wątpliwość co do treści wyroku z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt. I SA/Gd 151/07 poprzez wyjaśnienie, że rozstrzygnięcie w przedmiocie niemożności wykonania zaskarżonej decyzji zawarte w pkt 2 wyroku odnosi ten sam skutek co wstrzymanie wykonania decyzji. Uchylając wyrokiem z dnia 15 listopada 2007 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 151/07, decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził w pkt 2 tego wyroku, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Pismem z dnia 31 stycznia 2008 r. J.C. wniosła o rozstrzygnięcie wątpliwości wynikającej z treści przywołanej części wyroku, albowiem pomimo określenia w wyroku, że uchylona decyzja nie może być wykonana, wobec wnioskodawczyni wszczęto postępowanie egzekucyjne. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał bowiem, że decyzja organu I instancji jest obowiązująca i wykonalna, gdyż Sąd uchylił jedynie decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 135, poz. 1270), Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści; postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Chodzi przy tym zarówno o wątpliwości co do treści wyroku spowodowane niejasnym, niejednoznacznym sformułowaniem rozstrzygnięcia, jak i o uzasadnione wątpliwości powstające w związku z wykonaniem wyroku, nawet jeżeli wydaje się, że treść rozstrzygnięcia jest jednoznaczna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 1975 r. sygn. akt IV PZ 26/75, opubl. OSP 1976, nr 6, poz. 112; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2001 r. sygn. akt II SAB 57/98, Lex nr 75533). Celem wykładni jest usunięcie wątpliwości dotyczących nie tylko treści wyroku, ale także sposobu jego wykonania, a przede wszystkim skutków jakie ten wyrok ma wywołać (por. postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2007 r., II FZ 294/07, publ. w LEX 299421) Wojewódzki Sąd Administracyjny jest sądem I instancji (art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269), a od wyroku tego Sądu może być wniesiona skarga kasacyjna (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Wyrok ten nie jest zatem prawomocny od jego ogłoszenia i - w konsekwencji - nie wywołuje, od tej chwili do daty uprawomocnienia się, skutków prawnych. W sytuacji jednak, gdy Sąd uznaje skargę za uzasadnioną, a więc stwierdza, że zaskarżony akt lub czynność pojęte zostały z wymienionym w art. 145 § 1 p.p.s.a. naruszeniem prawa, wolą ustawodawcy przyznane zostało temu Sądowi prawo do decydowania, czy we wskazanym okresie, mimo nieprawomocności wyroku, dotknięte wadami prawnymi akty lub czynności mogą być wykonywane, a jeżeli tak - w jakim zakresie. Zgodnie bowiem z art. 152 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi, Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, przy czym rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. W literaturze przyjmowany jest pogląd, że przewidziana w tym przepisie instytucja pozostaje w związku z ukształtowaną w art. 61 (w stanie prawnym przed 1 stycznia 2004 r. - art. 40 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) instytucją wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (por. T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 470). Ratio legis zawartej w art. 152 p.p.s.a. regulacji jest takie, by wyeliminować wszystkie negatywne dla strony skutki prawne wynikające z zaskarżonego rozstrzygnięcia, którego zgodność z prawem Sąd zakwestionował. Podobnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że rozstrzygnięcie na podstawie art. 152 p.p.s.a. ma ten sam skutek co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności (postanowienie NSA z dnia 9 sierpnia 2005 r., sygn. akt II FSK 885/05, publ. ONSA i WSA 2006/1/8). Sformułowanie zawarte w punkcie 2 wyroku "określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana" oznacza zatem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji niemożność prowadzenia egzekucji na podstawie decyzji organu I instancji, która została utrzymana w mocy decyzją uchyloną wyrokiem Sądu.