I SA/Gd 1520/13

WyrokWSA w Gdańsku2014-02-25

Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan posiadania działki rolnej na dzień 31 maja 2012 r. na potrzeby przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a w szczególności, czy prawidłowo oceniły dowody dotyczące umowy dzierżawy i faktycznego użytkowania gruntu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły zasady postępowania dowodowego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Ustalenie stanu posiadania działki zostało oparte na ocenie dowodów, która naruszyła granice prawem dozwolonej swobody, a istotne okoliczności faktyczne, takie jak doręczenie wypowiedzenia umowy dzierżawy czy zeznania świadków, nie zostały należycie wyjaśnione. W związku z tym sprawa wymaga ponownego rozpoznania z przeprowadzeniem pełnego postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
Skarżąca M.J. wniosła o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na rozbieżność między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działki oraz na fakt, że działka była w posiadaniu innej osoby. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że była faktycznym użytkownikiem działki na podstawie umowy dzierżawy i że dowody na jej korzyść zostały zignorowane.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 września 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 marca 2013 r. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2012 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 14 maja 2012 r. pani M. J. (z domu S.) wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012, do działek rolnych o łącznej powierzchni 25,21 ha. Decyzją z dnia 7 marca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił pani M. J. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 oraz nałożył sankcje w wysokości 2.720,80 zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego stwierdzono, że objętą wnioskiem z dnia 14 maja 2012 r. działkę uprawia pan J. B. i to jemu zostanie przyznana płatność do powyższej działki, gdyż była w jego posiadaniu na dzień 31 maja 2012 r. W związku z powyższym powierzchnia działki rolnej A, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] obręb Ż., gmina K., wynosząca 15,20 ha, została wykluczona z płatności w sprawie pani M. J., gdyż nie była ona w jej posiadaniu na dzień 31 maja 2012 r. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania - strefa Nizinna 1 na rok 2012 wynosiła 25,21 ha, natomiast stwierdzona powierzchnia działek rolnych wynosiła 10,01 ha, po wykluczeniu z płatności działki rolnej A, o powierzchni wnioskowanej do płatności 15,20 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej uwzględniającej wyniki kontroli na miejscu wynosi 100,00%. Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50%, rolnik jest wykluczony z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Kwota nałożonych sankcji podlegać będzie odliczeniu zgodnie z art. 16 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, co oznacza, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji o Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kwoty sankcji, pozostałe saldo zostanie anulowane. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu odwołania pani M. J., decyzją z dnia 4 września 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, przywołując treść przepisu art. 10 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. jedn. Dz. U. Nr 2013, poz. 173), § 2, § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.), art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 r. ze zm.) wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest posiadanie działki rolnej, położonej na działce ewidencyjnej [...], obręb Ż., gmina K. w dniu 31 maja 2012 r. Poza sporem pozostaje fakt rolniczego użytkowania ww. działki w roku 2012. Zadaniem organu jest ustalenie, kto był w danym roku posiadaczem przedmiotowej działki, a przez to uprawnionym do otrzymania związanych z posiadaniem płatności. Przesłanką otrzymania płatności jest posiadanie działek rolnych. Krajowy ustawodawca, określając szczegółowe warunki przyznawania płatności, wskazuje bezpośrednio na posiadanie, jako niezbędną przesłankę warunkującą pozytywne rozpatrzenie wniosku i należy odnieść to pojęcie do "posiadania" w rozumieniu przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przy czym bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy posiadanie jest sprawowane w złej wierze czy w dobrej wierze. Stosownie do treści art. 336 K.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że przedmiotowa działka jest własnością gminy K., natomiast jest użytkowana rolniczo przez inne podmioty. W ocenie organu fakt legitymowania się umową dzierżawy może być pomocny przy ustalaniu stanu faktycznego, jednakże nie jest decydujący dla sprawy. Okoliczność, że pan J. B. nie wygrał przetargu na dzierżawę przedmiotowej działki, a wygrał go dopiero w dniu 22 czerwca 2012 r. pan A. W., z którym podpisano umowę dzierżawy w miesiącu lipcu 2012 r., nie przesądził samoistnie o odmowie przyznania płatności pani M. J. Dyrektor wyjaśnił, że w dniu 28 stycznia 2013 r. pani M. J. przedłożyła umowę dzierżawy składając jednocześnie oświadczenie, że była użytkownikiem spornej działki na dzień 31 maja 2012 r. a także, że "nadal prawnie władam nieruchomością na podstawie umowy dzierżawy z dnia 28 kwietnia 2009 r. gdyż ta umowa nie została ze mną do dnia dzisiejszego rozwiązana". Pismo Wójta Gminy z dnia 12 lutego 2013 r., stanowiące odpowiedź na zapytanie organu I instancji dotyczące wyjaśnienia kto jest dzierżawcą przedmiotowej działki, zawierała niezbędne dane pozwalające ustalić czy umowa z panią M. J. nadal obowiązuje i kiedy została skutecznie wypowiedziana, oraz uprawdopodobniła oświadczenia pana J. B. i świadka A. W., w zakresie wkroczenia na sporną działkę. W ocenie organu tytuł prawny do posiadania gruntu może być brany pod uwagę pomocniczo przy ustaleniu stosunku użytkownika do użytkowanej nieruchomości, która to okoliczność pomaga ocenić czy zachodzi w niniejszej sprawie posiadanie czy tylko dzierżenie, gdyż dla posiadania niezbędna jest chęć władania rzeczą dla siebie. W niniejszej sprawie decydujące było ustalenie kto był faktycznym użytkownikiem działki nr [...] na dzień 31 maja 2012 r. Organ odmówił wiarygodności świadkom wskazanym przez panią M. J. na okoliczność dokonywania zabiegów na spornej działce, gdyż poza ich oświadczeniami nadesłanymi przez samą zainteresowaną, nie potwierdzili oni w trakcie postępowania ich treści, nie złożyli wyjaśnień co do terminu, zakresu, charakteru wykonywanych zabiegów agrotechnicznych i pomimo skutecznego doręczenia wezwania nie stawili się na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. celem potwierdzenia i uszczegółowienia swoich twierdzeń. Porównując sporne wnioski organ I instancji stwierdził, że pani M. J. deklarowała na działce nr [...] jako uprawę mieszankę traw wieloletnich z motylkowatymi drobnonasiennymi natomiast pan J. B. deklarował na tej samej powierzchni grupę JPO_TUZ, zatem oświadczył, że jest to trwały użytek zielony. Powyższe uprawy pani M. J. deklarowała dla celów otrzymania płatności bezpośrednich oraz rolnośrodowiskowych, jednakże są to jednocześnie działki deklarowane do płatności ONW. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zlecił przeprowadzenie weryfikacji w terenie celem potwierdzenia znajdującej się tam uprawy. Pismem z dnia 22 listopada 2012 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu przekazał wyniki przeprowadzonej kontroli, która odbyła się 16 listopada 2012 r. wskazując, że na całej powierzchni działki nr [...] stwierdzono uprawę JPO_TUZ (tj. trwały użytek zielony). Wobec podniesionych w odwołaniu zarzutów co do prawidłowości wyników przeprowadzonej kontroli organ odwoławczy zwrócił się z prośbą do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu o zweryfikowanie wyników powyższej kontroli, ze szczególnym uwzględnieniem dokumentacji fotograficznej oraz potwierdzenie czy na działce nr [...] znajduje się trwały użytek zielony czy też mieszanka traw wieloletnich z motylkowatymi drobnonasiennymi. W odpowiedzi na powyższe, Kierownik Biura Kontroli na Miejscu poinformował, że powtórnie przeanalizowano dokumentację z kontroli na miejscu przeprowadzonej na działce [...]. Dokonana analiza potwierdziła pierwotne ustalenia, że znajdującą się tam w dniu kontroli uprawę należy zakwalifikować jako JPO_TUZ. Stwierdzonej uprawy nie można zakwalifikować jako mieszanki traw motylkowatych z drobnonasiennymi. Zdaniem kontrolującego, dokumentacja fotograficzna jednoznacznie potwierdza, że teren ten podlegał koszeniu, na przedmiotowej działce nie znaleziono śladów orania, a teren ten stanowi trwały użytek zielony. W dalszej kolejności organ odwoławczy, ustosunkowując się do załączonych do odwołania kopii protokołów z kontroli gospodarstwa sporządzonych przez pracownika Biura Certyfikacji C, w tym protokołu z dnia 25 sierpnia 2012 r., w którym w lipcu 2012 r. stwierdzono na działce nr [...] mieszankę traw z koniczyną, wskazał, że protokół sporządzony przez c, nie ma mocy dowodowej w zakresie potwierdzenia, że na spornej działce znajdowała się mieszanka traw z motylkowatymi drobnonasiennymi. Sama Spółka wyjaśniła bowiem, że w treści protokołu przyjmuje się uprawę zadeklarowaną przez rolnika. Uprawa w terenie nie podlega badaniu pod kątem zgodności z deklaracją, gdyż jednostka dokonuje jedynie weryfikacji spełnienia warunków rolnictwa ekologicznego, tj. stosowania się do wymagań rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. W związku z powyższym, ocenie organu za wiarygodne uznać należy wyniki z kontroli sporządzonej przez Biuro Kontroli na Miejscu, jako podmiotu wykwalifikowanego w celu dokonywania kontroli w terenie, niezaangażowanego osobiście w sprawę, nie posiadającego interesu w rozpatrzeniu sprawy na korzyść któregokolwiek z wnioskodawców, zatem obiektywnego. Dyrektor podkreślił przy tym, że cel kontroli został jasno sprecyzowany w piśmie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Następnie, ustosunkowując się do twierdzeń strony, że kontrola przeprowadzona w gospodarstwie w roku 2011 przez B wykazała mieszankę traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, Dyrektor wyjaśnił, że w niniejszej sprawie kluczowym stało się określenie uprawy znajdującej się na działce [...] w roku 2012, gdyż jest to sprawa przyznania płatności za rok 2012. W roku 2012 Biuro Kontroli na Miejscu zweryfikowało sporną działkę pod kątem znajdującej się tam uprawy i stwierdziło, że jest to trwały użytek zielony. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 rozporządzenia komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1), "trwałe użytki zielone" oznaczają grunty zajęte pod uprawę traw lub innych pasz z roślin zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (wysiewanych), niepodlegające płodozmianowi w gospodarstwie przez okres pięciu lat lub dłużej, z wyłączeniem obszarów odłogowanych zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2078/92(1) Dz.U. L 215 z 30.7.1992, s. 85. (1), obszarów odłogowanych zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999(2) Dz.U. L 160 z 26.6.1999, s. 80. (2) oraz obszarów odłogowanych zgodnie z art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005(3) Dz.U. L 277 z 21.10.2005, s. 1. (3); a w tym celu "trawy lub inne pasze z roślin zielonych" oznaczają wszelkie rośliny zielne, rosnące tradycyjnie na naturalnych użytkach zielonych lub zazwyczaj zawarte w mieszankach nasion przeznaczonych do zasiewania użytków zielonych lub łąk w państwie członkowskim (wykorzystywanych bądź nie do wypasania zwierząt). Państwa członkowskie mogą uwzględnić rośliny uprawne wyszczególnione w załączniku I. Opierając się na dokumentacji fotograficznej z kontroli stwierdzono, że większość działki znajduje się na terenie podmokłym, a utrzymanie trawy wskazuje na trwały użytek zielony. Nie stwierdzono śladów występowania roślin motylkowatych drobnonasiennych. Organ wyjaśnił, że określenie "trwały użytek zielony", stosowany do gruntów zajętych pod uprawę głównie traw, jest ukierunkowany na konkretną uprawę traw lub innych roślin zielnych powstałych w wyniku działalności rolniczej (wysianych) lub samosiewnych. Sformułowanie mieszanka traw z motylkowatymi drobnonasiennymi zakłada jako cel uprawę nie tylko trawy, ale i roślin motylkowatych drobnonasiennych w takim zakresie, aby można było mówić o mieszance tych roślin. Inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu ocenili zatem zastaną uprawę zgodnie z posiadaną wiedzą agrotechniczną. Z całokształtu przepisów prawnych normujących przyznanie przedmiotowej pomocy wynika, że w odniesieniu do tych samych gruntów i schematów pomocowych przysługuje jedna tylko płatność, o którą może się skutecznie ubiegać tylko jeden podmiot. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, gdyż pani M. J. nie była użytkownikiem spornej działki [...] w dniu 31 maja 2012 r., a użytkownikiem tym był pan J. B. Deklaracja pana J. B. oraz oświadczenia pełnomocnika strony i świadka A. W., którzy stawili się na rozprawie są, zdaniem organu odwoławczego, spójne. Znalazły także potwierdzenie w pozostałym zebranym materiale dowodowym, tj. oświadczeniu Wójta Gminy i protokole z kontroli sporządzonym przez Biuro Kontroli na Miejscu. Tym samym organ I instancji prawidłowo odmówił pani M. J. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 oraz nałożył sankcję w wysokości 2 720,80 zł. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na tok 2012 wynosiła 25,21 ha, natomiast stwierdzona wynosiła 10,01 ha, po wykluczeniu z płatności działki rolnej A o powierzchni wnioskowanej do płatności 15,20 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej i wizytacji w terenie wynosi 151,85 %. Różnica procentowa została obliczona w następujący sposób: 25,21 ha – 10,01 ha 10,01 ha x 100. Dyrektor zwrócił uwagę, że organ I instancji wprawdzie nieprawidłowo wskazał, iż różnica procentowa wynosi 100%, jednakże zdaniem organu nie ma to znaczenia dla sprawy, gdyż różnica przekroczyła 50% zatem stosownie do treści art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 pani M. J. prawidłowo odmówiono przyznania pomocy ONW oraz nałożono sankcje. Zgodnie bowiem z 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 r. ze zm.), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 % powierzchni stwierdzonej, odmawia się przyznania pomocy oraz nakłada sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Stawka płatności ONW zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.) wynosi 179 zł na 1 ha gruntów rolnych. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie pomocy ONW na rok 2012 wynosiła 25,21 ha. Powierzchnia stwierdzona wynosiła 10,01 ha. Uwzględniając powyższe organ odmówił przyznania pomocy oraz nałożył sankcje wynoszące 2 720,80 zł (15,20 ha x 179,00 zł). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pani M. J. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że pomimo dowodów świadczących o uprawianiu przez skarżącą ziemi, na którą wnioskowano dopłaty, przedmiotowe dopłaty zostały przyznane osobie, która w odniesieniu do przedmiotowej działki nie posiadała zarówno umowy własności ziemi, jak i umowy najmu, jak również umowy użytkowania. W ocenie skarżącej dowody świadczące na jej korzyść zostały całkowicie zignorowane przez pracowników ARiMR. W konsekwencji, pomimo kontroli na miejscu stwierdzającej deklarowaną uprawę ze stanem faktycznym, dopłaty uzyskała osoba, która zadeklarowała inną uprawę na spornej ziemi, i która się w rzeczywistości na polu nie znajdowała i nie znajduje. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew stanowisku organu ustalenie, że pani M. J. nie była użytkownikiem spornej działki nr [...] w dniu 31 maja 2012 r. zostało poczynione na podstawie oceny dowodów naruszającej granice swobody prawem dozwolonej. Zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ustalenie, że faktycznym użytkownikiem był pan J. B. zostało poczynione na podstawie jego zeznań, zeznań świadka A. W. oraz, jak wskazano, oświadczenia Wójta Gminy i ustaleń zawartych w protokole kontroli przez Biuro Kontroli na Miejscu POR ARiMR. Podkreślić należy, że istotą sporu jest ustalenie stanu posiadania działki nr [...] w dniu 31 maja 2012 r. Skarżąca wywodzi, że jako dzierżawca na podstawie umowy zawartej w dniu 28 kwietnia 2009 r. objęła tę działkę w posiadanie i użytkowała rolniczo do dnia 29 czerwca 2012 r., kiedy w wyniku przeprowadzonego przetargu dzierżawcą został pan A. W., z którym w dniu 20 lipca 2012 r. Wójt Gminy podpisał umowę. Z powołanego przez organy jako dowód w sprawie pisma Wójta Gminy z 12 lutego 2013 r. wynika wyłącznie, że umowa dzierżawy z panią M. J. (z domu S.) została rozwiązana w dniu 18 stycznia 2012 r. – skuteczne doręczenie 3 lutego 2012 r. Strona skarżąca kwestionowała doręczenie informacji o rozwiązaniu umowy dzierżawy. Z akt sprawy wynika, że nie zostały podjęte czynności w celu wyjaśnienia spornej okoliczności. Wątpliwości odnośnie powzięcia przez skarżącą informacji o rozwiązaniu umowy skutkują stwierdzeniem, że w sprawie nie wyjaśniono przesłanek uzasadniających uznanie za niewiarygodne zeznań skarżącej o kontynuowaniu posiadania działki nr [...] w przekonaniu o związaniu postanowieniami umowy dzierżawy z dnia 28 kwietnia 2009 r. Pani M. J. zgłosiła wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków G. D. i K. S. Do protokołu rozprawy administracyjnej nr 1/2013 z dnia 30 stycznia 2013 r. nie zostały dołączone zwrotne potwierdzenia doręczenia zarówno świadkom, jak i pani M. J. zawiadomień, mimo że z informacji zawartej w protokole wynika, że wezwania stronie i świadkom zostały "należycie doręczone". Zaznaczyć należy, że zarówno pan G. D., jak i K. S. potwierdzili wykonywanie prac w spornym okresie m. in. na działce nr [...] na zlecenie pani M. S., zatem zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych narusza zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organy uznały za wiarygodne zeznania pana A. W. oraz pani A. B. występującej jako pełnomocnik. Należy stwierdzić, że przesłuchanie pełnomocnika jako strony w sprawie stanowi uchybienie dyskwalifikujące wartość dowodową złożonego oświadczenia. Złożone zeznania nie są precyzyjne w zakresie wskazania podmiotu, który użytkował działkę nr [...]. Zeznania pana A. W. zostały przez niego złożone w związku z wykonywaniem prac w ramach prowadzonej firmy A. Podana przez świadka informacja, że wie o zgłoszeniu przez J. B. do urzędu gminy o rozpoczęciu użytkowania działki nie została potwierdzona. Ocenie organu nie zostało poddane powiązanie pomiędzy panem J. B., który złożył wniosek o dopłatę w związku z użytkowaniem działki przed przetargiem a panem A.W., który w czerwcu 2012 r. wygrał przetarg dotyczący dzierżawy działki objętej w posiadanie przez zleceniodawcę usług rolniczych. Istotna jest również ocena protokołów z kontroli na miejscu ARiMR oraz protokołów sporządzonych przez Biuro Certyfikacji C w zakresie ustalenia, czy na działce były uprawy mieszanki traw wieloletnich z motylkowymi drobnonasiennymi, czy trwały użytek zielony. Przedmiotem oceny nie było pismo kierowane do skarżącej z dnia 11 kwietnia 2012 r. sporządzone przez B Spółkę z o.o. w S. wraz z poprawioną kopią raportu z czynności kontrolnych, z treści którego wynika, że uprawy zgłoszone przez skarżącą do dopłat zgadzają się z uprawami stwierdzonymi na miejscu przez inspektora terenowego. W sprawie, w której spór jest związany z twierdzeniami dwóch podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy finansowej istotna jest analiza wszystkich dowodów. W niniejszej sprawie zastosowano niedopuszczalne domniemanie, że wypłata na rzecz pana J. B. była prawidłowa, kontroli poddano wyłącznie oświadczenia składane przez panią M. J. Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie dowodowe poprzez dowód z przesłuchania M. J., J. B. oraz wnioskowanych świadków oraz podda ocenie dokumenty złożone do akt sprawy, uzupełniając w zakresie powzięcia przez M. J. informacji o wypowiedzeniu umowy dzierżawy wykonywanej przez nią od 2009 roku. Stwierdzone uchybienia w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę uwzględnił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło