I SA/Gd 1526/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2013 r. (data stempla pocztowego), skarżący A. M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 19 grudnia 2013 r. (doręczone 10 stycznia 2014 r.), ustalono, że prowadzi on gospodarstwo domowe z małoletnim synem, jest osobą bezrobotną i z tego tytułu od dnia 13 grudnia 2013 r. przyznany mu został zasiłek, który w okresie pierwszych trzech miesięcy wynosi 823,60 zł brutto, zaś w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku – 646,70 zł brutto (dowód: decyzja starosty z dnia 5 grudnia 2013 r.), zasiłek dla bezrobotnych za grudzień 2013 r. został wypłacony wnioskodawcy w dniu 10 stycznia 2014 r. w kwocie 473,70 zł (dowód: polecenie wypłaty), jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 2600 m2 zabudowanej domem z 1839 r., który został wpisany do rejestru zabytków i ze względu na stan techniczny nie nadaje się do zamieszkania, nieruchomości rolnej o powierzchni 0,5038 ha oraz samochodu marki [...] z 2008 r. o wartości około 19.000 zł, który wymaga naprawy uszkodzeń blacharskich i lakierniczych (dowód: dodatkowe oświadczenie z dnia 15 stycznia 2014 r.), na dzień 2 i 5 stycznia 2014 r. na kontach walutowych dysponował odpowiednio kwotą 7,63 euro i 20 USD, zaś na rachunku złotówkowym na dzień 15 stycznia 2014 r. – kwotą 2.415,96 zł (dowód: wyciągi z rachunków bankowych prowadzonych przez [...] S.A.). Z nadesłanych dokumentów wynika, że średnie miesięczne koszty związane z utrzymaniem wnioskodawcy, do których zaliczono opłaty za energię elektryczną (205,82 zł), telefon (164,73 zł za okres od 5 listopada do 4 grudnia 2013 r. i 114,34 zł za okres od 5 grudnia 2013 r. do 4 stycznia 2014 r.) oraz spłatę kredytów (w październiku i grudniu 2013 r. – po 3.221,34 zł, w listopadzie 2013 r. – 2.353,31 zł), wynoszą 3.277,35 zł. Ponadto, ponosi on wydatki na odpłatne kształcenie syna (kurs językowy), które w okresie od 15 listopada 2013 r. do 9 stycznia 2014 r. wyniosły 472 zł, co miesięcznie stanowi kwotę 118 zł (dowód: potwierdzenia przelewów) oraz jego dodatkowe zajęcia sportowe, które odbywają się trzy razy w tygodniu, i których koszt to każdorazowo 10 zł za każdy trening oraz ok. 45 zł za dojazd, co daje kwotę do 660 zł miesięcznie (dowód: karnet – szkółka hokeja). Analiza dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę i ustalone na ich podstawie okoliczności faktyczne skutkują uznaniem, że jego sytuacja majątkowa pozostaje nadal niejasna. Wątpliwości bowiem budzi wysokość ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków związanych z utrzymaniem, w tym także małoletniego syna, w kontekście kwoty uzyskiwanych przez niego obecnie dochodów i braku zasobów pieniężnych na ich pokrycie. Wnioskodawca wskazuje, że utrzymuje się jedynie z kwoty zasiłku dla bezrobotnych, który za grudzień 2013 r. wypłacony został w kwocie 473,70 zł a jednocześnie ponosi wydatki w wysokości 4.055,35 zł, czyli prawie dziesięciokrotnie wyższej. Co więcej, pomimo utraty stałego źródła dochodów, nie ma problemów ze spłatą zaciągniętych kredytów, których miesięczna rata wynosi średnio 2.931,99 zł. Zapewnia także synowi dodatkowe zajęcia edukacyjne i sportowe w kwocie 778 zł miesięcznie. Jednocześnie na rachunkach bankowych, z których wyciągi przedstawił, dysponuje środkami w kwocie 7,63 euro, 20 USD i 2.415,96 zł (na dzień złożenia wniosku była to kwota 4.507,97 zł). Nie można jednak nie zauważyć, że w okresie od 7 października do 5 grudnia 2013 r. na rachunek bankowy wnioskodawcy wpłynęły środki w łącznej kwocie 24.551,78 zł, przy czym jedynie połowę tej kwoty stanowiły wynagrodzenia wypłacone przez byłego pracodawcę (z tego tytułu w dniach 30 października i 29 listopada 2013 r. były pracodawca przekazał kwoty po 6.000 zł). Pozostałe środki stanowiły przede wszystkim dokonywane przez wnioskodawcę wpłaty gotówkowe w wysokości 900 zł, 2.000 zł i dwukrotnie po 4.500 zł. Dodatkowo z przedłożonych przez wnioskodawcę wyciągów z rachunku bankowego wynika, że w dniu 20 grudnia 2013 r. uiścił on składkę w wysokości 474,55 zł za ubezpieczenie samochodu marki [...], którego to pojazdu nie uwzględnił w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym. Jeżeli przyjąć za wiarygodne oświadczenie wnioskodawcy, że jest on właścicielem jedynie samochodu marki [...], to należy uznać, że ww. pojazd został mu użyczony przez osobę trzecią, bądź też składka ta została przez niego opłacona za osobę trzecią. W tym drugim przypadku zachowanie wnioskodawcy budzi uzasadnione wątpliwości. Nie można bowiem pominąć okoliczności, że wnioskodawca od grudnia 2013 r. pozostaje bez pracy, a – co należy podkreślić – na jego wyłącznym utrzymaniu pozostaje małoletni syn, na którego rzecz nie otrzymuje alimentów (dowód: dodatkowe oświadczenie z dnia 15 stycznia 2014 r.). Zdaniem referendarza sądowego, skoro wnioskodawca ponosi wydatki w wysokości prawie dziesięciokrotnie przekraczającej jego dochody, nie mając przy tym żadnych zaległości w regulowaniu znacznych zobowiązań kredytowych, na rachunkach bankowych nie dysponuje wystarczającą kwotą na ich pokrycie, to za zasadne – w świetle przedstawionych ustaleń – uznać należało złożone przez niego oświadczenie za niewiarygodne, a jego sytuację finansową za budzącą uzasadnione wątpliwości. Można nawet przyjąć, że wnioskodawca przedstawił swoją sytuację majątkową i finansową, w taki sposób by potwierdzała, iż nie ma on realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ponadto, mając na uwadze przepływ środków pieniężnych na rachunku bankowym wnioskodawcy stwierdzić należy, że mógł on – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i małoletniego syna – zabezpieczyć środki w łącznej kwocie 734 zł na poniesienie wpisu sądowego od skargi zarówno w niniejszej sprawie, jak i w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1527/13. Postępowania sądowe zostały bowiem zainicjowane przez wnioskodawcę w dniu 9 października 2013 r. (data wniesienia skargi za pośrednictwem placówki pocztowej). Z tych wszystkich względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.