I SA/Gd 153/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 1 września 2008 r. Sąd oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi z uwagi na nieuprawdopodobnienie braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 9 września 2008 r. Pismem z dnia 9 października 2008 r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną na ww. postanowienie. Żądając uchylenia postanowienia pełnomocnik oparł skargę na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") tj. naruszeniu prawa materialnego. W ocenie pełnomocnika Sąd naruszył art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona nieuprawdopodobniła braku winy w niedokonaniu czynności w terminie, pomimo tego, że działała bez profesjonalnego pełnomocnika i w przekonaniu, iż termin zachowuje. W uzasadnieniu podkreślono, że M.R. jest osobą silnie schorowaną, żyjącą w ciągłym stresie i poczuciu bezsilności. Problemy finansowe i rodzinne doprowadziły skarżącą do załamania psychicznego, a kolejne odmowne decyzje administracyjne pogłębiły stan depresji. Głęboka depresja skarżącej odbija się na podejmowanych przez nią działaniach. Zły stan zdrowia, w tym stany lękowo - depresyjne uniemożliwiły skarżącej dokonanie trzeźwej oceny sytuacji i stały się przyczyną uchybienia terminu. Mając na uwadze trudną sytuację skarżącej oraz nieznaczne przekroczenie terminu do złożenia skargi (1 dzień) pełnomocnik wskazał końcowo, że zamknięcie drogi sądowej osobie, która bez swojej winy nie dochowała terminu, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w sposób wyraźny określa jakie orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych (wyroki i postanowienia) podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w drodze jakiego środka. Innymi słowy z przepisów cyt. ustawy każdorazowo wynika czy dane orzeczenie jest w ogóle zaskarżalne, a jeżeli tak, to czy w drodze skargi kasacyjnej czy zażalenia. Zgodnie z art. 86 § 3 p.p.s.a. na postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia przysługuje zażalenie. Pomimo treści ww. przepisu, reprezentujący skarżącą adwokat dokonał zaskarżenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu w drodze skargi kasacyjnej. Wprowadzone przez ustawodawcę rozróżnienie środków zaskarżenia nie pozwala, aby dane orzeczenie było zaskarżane w dowolnie wybrany przez stronę sposób. Sąd nie kwestionuje, że o charakterze danego pisma przesądza jego rzeczywista treść, a nie to w jaki sposób zostało ono zatytułowane przez wnoszącego. Tym samym w określonych sytuacjach pismo procesowe opatrzone tytułem "skarga kasacyjna" może być potraktowane jako zażalenie. Sytuacja taka nie może mieć jednak miejsca w przedmiotowej sprawie. Zarówno tytuł jak i treść pisma z dnia 9 września 2008 r. wskazują, że zamiarem pełnomocnika skarżącej było złożenie skargi kasacyjnej. Nie bez znaczenia pozostaje tu również okoliczność, że działającym na rzecz i w interesie niezorientowanej w obowiązujących przepisach prawa skarżącej jest pełnomocnik profesjonalny tj. osoba zawodowo zajmująca się udzielaniem pomocy prawnej. Zarówno zażalenie jak i skarga kasacyjna stanowią sformalizowane pisma procesowe, zawierające odróżniające je od siebie elementy konstrukcyjne - zawarcie ich w danym piśmie przesądza zatem jednoznacznie o jego rzeczywistej treści. W przedmiotowej sprawie o tym, że wniesione przez pełnomocnika pismo stanowi skargę kasacyjną, a nie zażalenie, przesądza nie tylko jego tytuł, ale powołana przez pełnomocnika podstawa prawa wniesienia środka zaskarżenia (art. 173 § 1 p.p.s.a.), sformułowanie podstaw kasacyjnych poprzez wskazanie naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), podkreślenie, że pismo spełnia wymogi stawiane skardze kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.), sformułowanie żądania uchylenia postanowienia w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej (art. 185 § 1 p.p.s.a.) oraz wniesienie środka zaskarżenia w terminie przewidzianym dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej (tj w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, art. 177 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, tj. z uwagi na rodzaj zaskarżanego orzeczenia (postanowienie na które przysługuje zażalenie) Sąd stwierdził, że wniesiona przez pełnomocnika skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z punktu widzenia ustawowych przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi. Sąd wskazuje końcowo, że nawet gdyby uznać, że wniesione przez pełnomocnika pismo stanowi zażalenie, zaistniałaby konieczność jego odrzucenia z uwagi na przekroczenie terminu do złożenia zażalenia. Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Skoro postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 9 września 2008 r., tym samym termin do jego zaskarżenia bezskutecznie upłynął w dniu 16 września 2008 r. Wobec powyższego Sąd na mocy art.178 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną.