I SA/Gd 154/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. oraz za miesiące od stycznia do grudnia 2004 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. J. S. wnioskiem z dnia 22 marca 2010 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego kwocie 1.014 zł oraz o ustanowienie adwokata. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF skarżący uzupełnił w dniu 19 kwietnia 2010 r. (data stempla pocztowego). Jednocześnie wskazał, że wnosi o ustanowienie adwokata, bądź doradcy podatkowego. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dołączonych dokumentów (pismo ZUS z dnia 5 października 2009 r., zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego z dnia 25 listopada 2009 r. o wysokości dochodów osiągniętych w roku 2008, wezwanie do zapłaty należności z tytułu najmu w kwocie 23.715,50 zł wraz z odsetkami z dnia 23 października 2009 r., wypowiedzenie umowy najmu pomieszczeń związanych z działalnością gospodarczą z dnia 26 października 2009 r., pismo komornika sądowego z dnia 9 października 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego), ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z dorosłą niepełnosprawną i częściowo ubezwłasnowolnioną córką oraz małoletnim synem, z dniem 1 października 2009 r. zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej, aktualnie źródłem utrzymania rodziny jest przyznana córce wnioskodawcy renta w wysokości 525 zł miesięcznie oraz alimenty wypłacane przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie na rzecz syna w kwocie 370 zł miesięcznie, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, właścicielką zajmowanego przez rodzinę mieszkania o powierzchni 19,60 m2 jest córka wnioskodawcy. Z pisma komornika sądowego wynika, że zobowiązania skarżącego wynoszą około 300.000 zł, w tym około 25.000 zł stanowią zaległości podatkowe. Egzekucja prowadzona z wierzytelności skarżącego oraz jego rachunku bankowego okazała się bezskuteczna, zaś innego majątku, w tym nieruchomości i pojazdów mechanicznych dłużnik nie posiada. Wnioskodawca dodatkowo podniósł, że ma 60 lat i pozostaje bez pracy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznano, iż skarżący wykazał, że na dzień wydania niniejszego postanowienia nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia okoliczność, że nie posiada on źródła utrzymania i pozostaje bez pracy. Mając na uwadze jego wiek, jak również sytuację na rynku pracy, można przyjąć, że sytuacja wnioskodawcy nie ulegnie zmianie w najbliższym czasie. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się z renty inwalidzkiej oraz alimentów w łącznej wysokości 895 zł miesięcznie. Zadeklarowane dochody bez wątpienia nie pozwalają na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb. Nie bez znaczenia jest kwota posiadanych przez wnioskodawcę zobowiązań oraz fakt, że prowadzona egzekucja sądowa okazała się bezskuteczna. Z tych względów uznano, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.