I SA/Gd 1544/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus Sędzia, NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I, w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania oddala skargę. Pismem z dnia 7 marca 2017 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. zwróciła się do organu podatkowego o umorzenie pobranych odsetek za zwłokę w kwocie 52.013,98 zł i "zamianę" ww. odsetek na spłatę zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2016 r. w kwocie 35.085,68 zł oraz o "umorzenie wszelkich pozostałych" do dnia sporządzenia wniosku odsetek. W dniu 31 marca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie, którym odmówił "A" Sp. z o.o. wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia pobranych odsetek w wysokości 52.013,98 zł i uregulowania z ww. kwoty zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2016 r. w wysokości 35.085,68 zł oraz odsetek. Organ pierwszej instancji stwierdził bowiem, że ww. odsetki w kwocie 52.013,98 zł wygasły poprzez ich zapłatę przed dniem złożenia wniosku o ich umorzenie, tym samym nie może toczyć się postępowanie w sprawie umorzenia ww. należności podatkowych, gdyż brak jest przedmiotu postępowania. Nie zgadzając się z odmową wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia pobranych w toku postępowania egzekucyjnego odsetek w wysokości 52.013,98 zł, "A" Sp. z o.o. złożyła zażalenie na postanowienie z dnia 31 marca 2017 r.. Po rozpatrzeniu ww. zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 marca 2017 r.. W uzasadnieniu podzielając pogląd organu pierwszej instancji wskazano, że zaległości zostały wraz z odsetkami uregulowane 30 grudnia 2016 r.. Pismem z dnia 11 października 2017 r. "A" Sp. z o.o. złożyła na ww. postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze strona skarżąca - zarzucając naruszenie art. 165 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez "niezgodne z treścią tego przepisu zastosowanie niekorzystnej dla podatnika wykładni rozszerzającej" - wniosła o uchylenie zaskarżonej "decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji". Uzasadniając powyższe strona skarżąca wskazała, że rozstrzygnięcia organów podatkowych obydwu instancji są błędne, gdyż nie jest prawdą, iż nie ma przedmiotu tego postępowania. Uprzednia zapłata odsetek może wskutek wszczęcia postępowania o umorzenie ich zapłaty skutkować zwrotem kwoty odsetek na rzecz podatnika lub zaliczeniem na poczet innych należności podatkowych. Zdaniem strony skarżącej, że taka procedura nie jest wskazana w prawie podatkowym nie oznacza, że jest ona niedopuszczalna, nie ma bowiem przepisu wyłączającego taką możliwość. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 165 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 165a § 1 ww. ustawy gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powyższe w konsekwencji oznacza, że postępowanie podatkowe nie może zostać wszczęte w przypadku, gdy żądanie wszczęcia zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub zaistniały jakiekolwiek inne przyczyny powodujące niemożność jego wszczęcia. Wśród ww. "innych przyczyn" wymienia się w orzecznictwie sądów administracyjnych m. in. brak przedmiotu postępowania, czy brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że pismem z dnia 7 marca 2017 r., (data wpływu do organu 13 marca 2017 r.) "A" Sp. z o.o. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie pobranych odsetek za zwłokę w kwocie 52.013,98 zł i "zamianę" ww. odsetek na spłatę zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2016 r. w kwocie 35.085,68 zł oraz o "umorzenie wszelkich pozostałych" do dnia sporządzenia wniosku odsetek. Ww. wniosek, został przekazany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zgodnie z właściwością miejscową do Naczelnika Urzędu Skarbowego wraz z informacją, że ww. odsetki w kwocie 52.013,98 zł zostały wyegzekwowane, a na dzień sporządzenia ww. informacji, tj. na 15 marca 2017 r. "A" Sp. z o.o. nie posiada zaległości wobec ww. organu podatkowego. Ponadto z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 lipca 2017 r. wynika, że na dzień złożenia wniosku o ulgę w spłacie, tj. na dzień 13 marca 2017 r., w księgach organu podatkowego nie figurowały zaległości "A" Sp. z o.o. z tytułu podatku VAT za 5-11/2015, 1/2016 oraz PIT za 2-12/2015 r. Powyższe zaległości zostały wraz z odsetkami ostatecznie uregulowane w dniu 30 grudnia 2016 r.. W świetle art. 67 a § 1 pkt 3 w/w ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Stosownie natomiast do treści art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które nie stanowią pomocy publicznej lub stanowią pomoc de minimis, bądź które stanowią pomoc publiczną. Z powyższych unormowań wynika, że w przypadku, gdy na podatniku ciąży zobowiązanie m.in. z tytułu odsetek za zwłokę, może on wystąpić do organu podatkowego z wnioskiem o umorzenie tego zobowiązania, jeżeli w jego ocenie występują przesłanki zastosowania tej ulgi w spłacie. Podstawowym warunkiem wszczęcia na wniosek i prowadzenia postępowania na podstawie w/w art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej jest zatem istnienie przedmiotu żądania, tj. ww. odsetek za zwłokę. W niniejszej sprawie, jak już to wskazano w zaskarżonym postanowieniu, ww. odsetki w kwocie 52.013,98 zł zostały wyegzekwowane przed złożeniem przez Spółkę wniosku o ich umorzenie. Zasadnie zatem - na podstawie art. 165a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania. Żaden bowiem z przepisów prawa nie umożliwia organowi podatkowemu rozpoznanie wniosku o umorzenie nieistniejącej należności podatkowej. W tym stanie sprawy organy podatkowe obu instancji - wbrew zarzutom skargi - nie dopuściły się naruszenia wskazanego przez stronę skarżącą art. 165a Ordynacji podatkowej. Brak zaległości uniemożliwia bowiem rozpatrzenie treści żądania Spółki w sposób merytoryczny. Nie ma także wątpliwości, że w tym postępowaniu nie może zostać skutecznie zrealizowany wniosek Spółki o "zamianę" odsetek na spłatę należności głównej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.