I SA/Gd 1555/17

PostanowienieWSA w Gdańsku2018-04-11

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak oświadczenia o nieuiszczeniu opłaty w całości lub w części we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej stanowi podstawę do odmowy przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej musi zawierać oświadczenie o nieuiszczeniu opłaty w całości lub w części. Brak takiego oświadczenia jest nieusuwalnym brakiem formalnym wniosku, który skutkuje odmową przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu, nawet jeśli wniosek został złożony w terminie i dotyczył prawidłowo ustanowionego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wniosek ten nie zawierał jednak wymaganego prawem oświadczenia, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Referendarz sądowy odmówił przyznania wynagrodzenia z tego powodu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania adwokatowi Ł. R. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata Ł. R. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania postanawia: odmówić przyznania adwokatowi Ł. R. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 31 stycznia 2018 r. przyznano skarżącemu J. S. prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 23 lutego 2018 r. Okręgowa Rada Adwokacka [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego z urzędu adwokata Ł. R. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na wyżej opisaną decyzję. Jak wynika z protokołu rozprawy, pełnomocnik z urzędu stawił się na niej i poparł skargę, jednocześnie wnosząc o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powyższy wniosek nie zawierał oświadczenia, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony w niniejszej sprawie pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714, zwane dalej rozporządzeniem). Zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości ani w części. Cytowany przepis § 3 rozporządzenia statuuje podstawową zasadę zawartości wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl której warunkiem koniecznym ich przyznania jest złożenie oświadczenia, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Brak stosownego oświadczenia stanowi nieusuwalny brak wniosku, skutkujący odmową przyznania wynagrodzenia. Tym samym aktualność zachowały poglądy judykatury i doktryny prezentowane w tym przedmiocie pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Sformułowanie § 3 rozporządzenia nie pozostawia więc wątpliwości, że oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, powinno być wyraźnie sformułowanie we wniosku adwokata o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej stronie postępowania z urzędu (por. postanowienie SN z 23 lutego 2012 r., V CZ 133/11, LEX nr 1215161). Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. postanowienie SN z 22 października 2015 r., II UZ 28/15, LEX nr 1827133, postanowienia NSA z dnia 13 sierpnia 2014 r., II OZ 759/14; z dnia 25 marca 2014 r., I FZ 40/14; z dnia 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09, z dnia 25 marca 2009 r., II FZ 90/09, z dnia 28 sierpnia 2008 r., I OZ 615/08, z dnia 18 czerwca 2008 r., I OZ 390/08, wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r., II FSK 862/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oświadczenie powyższe jest obligatoryjnym elementem wniosku, a jego niezłożenie stanowi brak, który nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09, LEX 582846, postanowienie WSA w Warszawie z 15 grudnia 2008 r., II SA/Wa 613/08, LEX nr 964295). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jednakże nie złożył obligatoryjnego oświadczenia, że nie zostało ono zapłacone w całości lub w części. Z tych względów referendarz sądowy, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło