I SA/Gd 1569/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku sprzeciwu M. K. od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 19 stycznia 2017 r. w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 19 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2017 r., uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 9 lutego 2017 r., M. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dokonując analizy nadesłanego formularza referendarz sądowy stwierdził, że został on wypełniony w sposób nieczytelny i nieprawidłowy oraz nie został przez skarżącego podpisany, co uniemożliwiało nadanie sprawie dalszego biegu. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 16 lutego 2017 r. (doręczonym w dniu 23 lutego 2017 r.), referendarz sądowy wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych przedmiotowego wniosku poprzez jego podpisanie oraz czytelne wypełnienie, zgodnie z pouczeniem, rubryki 6 przez podanie danych personalnych osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym i stopnia ich pokrewieństwa; rubryki 7.1 przez wymienienie wszystkich wymaganych danych dotyczących nieruchomości mieszkaniowych, rolnej, lokali użytkowych, będących własnością skarżącego; rubryki 7.3 przez wskazanie typu, rodzaju, marki, rocznika posiadanych samochodów, maszyn i urządzeń; rubryki 10 przez wskazanie źródeł i wysokości dochodu osiąganego przez skarżącego oraz źródeł i wysokości dochodów osiąganych przez pozostałe osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym; rubryki 11 przez wskazanie rodzaju i wysokości posiadanych zobowiązań oraz wyszczególnienie rodzaju i wysokości stałych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny. W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie i rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący nie nadesłał prawidłowo wypełnionego i podpisanego przez siebie urzędowego formularza PPF. Za prawidłowe uzupełnienie braków formalnych przedmiotowego wniosku referendarz sądowy nie uznał bowiem pisemnego oświadczenia skarżącego z dnia 1 marca 2017 r., w którym podał on dane personalne swoich dzieci, wyjaśnił, że nieruchomość rolna nie jest wykorzystywana rolniczo (nieużytki), a ponadto nie posiada żadnych urządzeń rolniczych ani inwentarza żywego, posiadane nieruchomości nie wchodzą w skład majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską, a pojazdy, maszyny, urządzenia i sprzęt to ruchomości używane, z których większość wymaga kapitalnego remontu. W piśmie skarżący dodatkowo wskazał, że uzyskany dochód z działalności gospodarczej przeznacza na koszty utrzymania siebie, rodziny oraz zakładu. Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 8 marca 2017 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania, wskazując, że udzielona przez skarżącego odpowiedź nie zawiera danych wymaganych w rubrykach 7.1, 7.3, 10 oraz 11 urzędowego druku PPF, a wniosek złożony na formularzu wciąż pozostaje niepodpisany. Pismem z dnia 22 marca 2017 r. skarżący złożył sprzeciw od ww. zarządzenia, w którym wyjaśnił, że brał czynny udział w postępowaniu w przedmiocie przyznania prawa pomocy, odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego oraz podpisał pismo stanowiące uzupełnienie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę sąd wypowiada się zatem o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia i dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Art. 252 § 2 p.p.s.a. stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W przypadku osoby fizycznej ubiegającej się o przyznanie przywileju procesowego w postaci prawa pomocy zastosowanie znajduje tzw. druk PPF, co wynika z § 1 pkt 1 obowiązującego obecnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Druk PPF stanowi załącznik nr 1 do wskazanego rozporządzenia. Niezachowanie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na odpowiednim formularzu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r. I OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008 nr 5, poz. 74). To samo dotyczy sytuacji nie wypełnienia wszystkich zawartych w formularzu rubryk. Skoro tak, to na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. należy wezwać stronę do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji niezłożenie w wyznaczonym terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu lub jego błędne (niekompletne) wypełnienie musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W postanowieniu z dnia 11 maja 2016 r. sygn. I SA/Ke 95/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał że obowiązkiem strony wezwanej do uzupełnienia braków wniosku jest dokonanie tych czynności w siedzibie sądu, przez wypełnienie złożonego już do akt sprawy ale niekompletnego formularza, albo przesłanie przez stronę nowego formularza, uzupełnionego stosownie do wezwania. Z przepisów ustawy p.p.s.a. nie wynika przy tym obowiązek sądu odsyłania wnioskodawcy częściowo wypełnionego formularza w celu jego uzupełnienia. Sąd przesyła stronie formularz w celu jego wypełnienia tylko wtedy, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez stronę na urzędowym formularzu (LEX nr 2042790). Sąd podziela powyższe stanowisko. Wniesiony w dniu 19 stycznia 2017 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został na wezwanie Sądu na urzędowym formularzu PPF. Przedmiotowy wniosek bezspornie zawierał jednak braki formalne. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 16 lutego 2017 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego do usunięcia dostrzeżonych braków formalnych wniosku poprzez jego prawidłowe wypełnienie (k. 29), przy czym w treści wydanego w tym celu zarządzenia referendarz dokładnie wymienił te braki oraz zawarł pouczenie o konsekwencjach ich nieuzupełnienia. W wyznaczonym terminie, tj. do dnia 30 marca 2016 r., skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy we wskazany w wezwaniu sposób. Uzupełnienie braków formalnych wniosku powinno bowiem swym skutkiem zmierzać do wyeliminowania stwierdzonych braków, tj. doprowadzenia do sytuacji, w której złożony pierwotnie wniosek pozbawiony będzie wad, nadając się tym samym do merytorycznej jego oceny. Nadesłany przez skarżącego formularz PPF nie zawierał podpisu oraz wpisów w części rubryk wymagających uzupełnienia. Argumentacja podnoszona w sprzeciwie nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze treść art. 252 § 2 p.p.s.a., który jednoznacznie wskazuje, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składany jest na urzędowym formularzu, dążąc do uzupełnienia braków formalnych wniosku we właściwy sposób, skarżący powinien nadesłać kompletnie wypełniony i podpisany egzemplarz urzędowego formularza, bądź dokonać tych czynności w siedzibie Sądu na znajdującym się w aktach formularzu. Opatrzenie pisma z dnia 22 marca 2017 r. podpisem i wskazanie w nim części brakujących okoliczności faktycznych nie stanowi uzupełnienia braku formalnego formularza w rozumieniu przywołanych przepisów. Nadesłane przez skarżącego pismo nie wyeliminowało istniejących uchybień, albowiem formularz nadal nie zawiera podpisu strony, ani wymaganych informacji, przez co nie nadaje się do merytorycznego rozpoznania. Na marginesie wskazać należy, że w dalszym ciągu skarżący nie uzupełnił danych wymaganych w rubrykach 7.1, 7.3, 10 oraz 11 formularza PPF. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowił na podstawie art. 260 § 1 i § 3 w związku z art. 257 p.p.s.a. utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.