I SA/Gd 1569/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 19 września 2016 r., po rozpatrzeniu zażalenia M. K., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 sierpnia 2016 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...] oraz [...] z dnia 12 września 2014 r. Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "u.p.e.a." Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Dnia 1 października 2014 r., w toku postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego sporządził w oparciu o ww. tytuły wykonawcze zawiadomienie z o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w PKO BP S.A. Odpis przedmiotowego zajęcia wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 16 października 2014 r. W dniu 23 października 2014 r. M. K. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany podniósł, że wierzyciel Gmina nie powinien wystawiać przedmiotowych tytułów wykonawczych z uwagi na powstałe naruszenia prawa, w tym pozbawienie strony możliwości działania w postępowaniach podatkowych, nadto zobowiązany zarzucił niedopuszczalność drogi egzekucyjnej i niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy. Ostatecznym postanowieniem z dnia 7 listopada 2014 r. Burmistrz ocenił zgłoszone zarzuty jako niezasadne. Mając na uwadze stanowisko wierzyciela, postanowieniem z dnia 24 lutego 2015 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r., Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 24 lutego 2015 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, postanowieniem z dnia 3 grudnia 2015 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie uznał zarzuty M. K. za nieuzasadnione. W wyniku rozpoznania kolejnego zażalenia strony, postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016 r., Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 3 grudnia 2015 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, polegającego na prawidłowej w świetle przepisów prawa ocenie podniesionego przez M. K. zarzutu niedopuszczalności egzekucji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2016 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych w zakresie: niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) i niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). W wyniku rozpoznania zażalenia strony, zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że w piśmie z dnia 22 października 2014 r. M. K. wniósł zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Dopiero na etapie zażalenia z dnia 17 sierpnia 2016 r. zobowiązany podniósł dodatkowo zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Organ stwierdził, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania co oznacza, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Zobowiązanego obowiązuje bowiem siedmiodniowy termin na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, liczony od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego. Postępowanie w przedmiocie zarzutów może zatem toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zarzuty zgłoszone w terminie otwartym na ich zgłoszenie oraz w oparciu o przesłanki wówczas podniesione. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że z uwagi na niewniesienie w przewidzianym ustawowo terminie zarzutu braku wymagalności obowiązku nie mógł rozpoznać tego zarzutu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ zauważył, że badanie dopuszczalności egzekucji przez organ egzekucyjny powinno obejmować przede wszystkim ustalenie, czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Organ odwoławczy podzielił dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego analizę zarzutu zobowiązanego w przedmiocie niedopuszczalności prowadzonej w stosunku do niego egzekucji administracyjnej. Zważywszy bowiem na fakt, że na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych dochodzone są należności dotyczące podatku od nieruchomości oraz łącznego zobowiązania pieniężnego określone w drodze decyzji, obowiązki objęte tymi tytułami podlegają egzekucji administracyjnej na mocy art. 2 § 1 pkt 1 i art. 3 § 1 u.p.e.a. Odnośnie zarzutu niespełnienia przez tytuły wykonawcze ustawowych wymogów organ stwierdził, że M. K. nie wskazał na czym konkretnie przedmiotowe wady miałyby polegać. Organ egzekucyjny weryfikując ten zarzut zauważył, że tytuły wykonawcze sporządzone są zgodnie z obowiązującym wzorem zamieszczonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 maja 2014 (Dz.U. z 2014 r., poz. 650). Organ odwoławczy również nie dostrzegł po stronie tytułów wykonawczych braków w zakresie elementów wymienionych w art. 27 § 1 u.p.e.a. W skardze na postanowienie organu odwoławczego M. K. wniósł o uchylenie postanowienia i uwzględnienie wniesionych zarzutów. Zdaniem strony, wydane postanowienie narusza prawo, gdyż tytuły wykonawcze nie powinny zostać wystawione. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu tytułu egzekucyjnego. Odpis tytuły wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 16 października 2014 r. M. K. w dniu 23 października 2014 r. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Zobowiązany wskazał, że wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy bezpodstawnie, bowiem decyzja z dnia 7 lutego 2013 r. została wydana w postępowaniu administracyjnym, które przeprowadzono wadliwie, zatem tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów ustawowych. M. K. wskazał na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Na etapie zażalenia na postanowienie w sprawie rozpoznania zarzutów z dnia 17 sierpnia 2016 r. zobowiązany podniósł dodatkowo zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Organ w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo stwierdził, że w przypadku przesłanki braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) termin na wniesienie zarzutu został przekroczony. Zgłoszony zarzut, oparty na podstawie z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., nie mógł zatem podlegać rozpatrzeniu i uwzględnieniu. Nadto wskazać należy, że zarzut, który nie był przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji nie mógł podlegać rozpatrzeniu przez organ II instancji, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania adminstracynego. Organ dokonał właściwej oceny podniesionych zarzutów niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Zobowiązany wskazywał, że wierzyciel Gmina nie powinien wystawiać przedmiotowych tytułów wykonawczych z uwagi na powstałe naruszenia prawa, w tym pozbawienie strony możliwości działania w postępowaniach podatkowych i zarzucał niedopuszczalność drogi egzekucyjnej. Wskazać należy, że w postępowaniu egzekucyjnym organ nie jest uprawniony do badania prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Podnoszony w skardze argument, że tytuły wykonawcze nie powinny zostać wystawione, nie zasługiwał zatem na uwzględnienie. Wskazywana przez skarżącego niedopuszczalność drogi egzekucyjnej istnieje gdy zachodzą wykluczające prowadzenie postępowania egzekucyjnego względy formalne (podmiotowe lub przedmiotowe). Niedopuszczalności taka zachodzi gdy przepisy prawa wyłączają w ogóle możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej, bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2017 r. sygn. I SA/Gl 1364/16). Okoliczności takie nie zachodzą w niniejszej sprawie. Decyzja podatkowa organu zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podlega co do zasady egzekucji administracyjnej, a w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności powodujące niedopuszczalność takiej egzekucji. Brak jest także podstaw do stwierdzenia by tytuły wykonawcze nie spełniały wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Przepis ten w dacie wystawienia tytułów stanowił, że tytuł wykonawczy zawiera: 1) oznaczenie wierzyciela; 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; 12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku. Skarżący, podnosząc zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów wskazanych w art. 27 § 1 u.p.e.a. nie wskazał żadnych konkretnych braków wystawionych tytułów. Podniesiony zarzut jest niezasadny, bowiem tytuły wykonawcze zawierają wszystkie wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a. elementy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną. Orzeczenie sądu administracyjnego powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.