I SA/Gd 1570/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 stycznia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1570/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę T.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 września 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Tego samego dnia złożony został wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, podpisany przez małżonkę skarżącego, D.S., jako pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 5 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został sporządzony i wniesiony przez pełnomocnika, który nie wykazał w sprawie swojego umocowania do działania w imieniu strony poprzez przedłożenie właściwego dokumentu pełnomocnictwa. Brak dokumentów określonych w art. 37 § 1 p.p.s.a., a mianowicie pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia w imieniu skarżącego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jako brak formalny wniosku, podlegał usunięciu w trybie art. 49 p.p.s.a. Dlatego też Sąd pismem z dnia 15 stycznia 2014 r. wezwał D.S. do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Brak ten jednak nie został usunięty, wobec czego Sąd na mocy art. 141 § 3 p.p.s.a. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. W dniu 9 kwietnia 2014 r. D.S. złożyła pismo procesowe zatytułowane "zażalenie na postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa". W piśmie tym wniosła o uchylenie postanowienia z dnia 5 marca 2014 r. bądź wyznaczenie nowego terminu do uzupełnienia braku formalnego (wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku – dopisek Sądu). W uzasadnieniu pisma D.S. podkreśliła, że na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r., przed rozpoczęciem posiedzenia, złożyła oryginał pełnomocnictwa udzielonego jej przez T.S. w formie aktu notarialnego, jednak przewodnicząca Sądu oryginał ten zwróciła, a do akt zatrzymała jedynie kserokopię. Ponadto w innej sprawie, tj. I SA/Gd 1215/13, Sąd zaakceptował przedstawione przez nią w analogiczny sposób pełnomocnictwo. Wnioskodawczyni podniosła, że przedstawiając oryginał oraz nieuwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa notarialnego uważała, że czyni zadość wymogom z art. 37 § 1 p.p.s.a. Ponadto, jej zdaniem, mając na uwadze przysługującą jej współwłasność pojazdu, który był przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia, "brak podstaw do zastosowania art. 37 § 1 p.p.s.a. z uwagi na zmiany art. 37 § 1 p.p.s.a., obowiązującej od dnia 1 stycznia 2010". Art. 37 § 1 p.p.s.a. nie zawiera żadnych szczególnych wymagań co do sposobu uwierzytelnienia pełnomocnictwa. Takie wymogi wynikają natomiast z przepisów ustawy dotyczących korporacji zawodowych zrzeszających pełnomocników. Zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2014 r. zobowiązano D.S. do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa poprzez wykonanie tej czynności, tj. złożenie pełnomocnictwa, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku. Zarządzenie powyższe doręczone zostało D.S. w dniu 28 kwietnia 2014r. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie, pismem nadanym na poczcie w dniu 5 maja 2014 r., D.S. przedłożyła pełnomocnictwo udzielone jej przez T.S. (bez daty) następującej treści: "Udzielam mojej żonie D.S. pełnomocnictwa do sprawy o sygn. akt I SA/Gd 1570/13 do wszelkich czynności bez ograniczeń. Udzielam również pełnomocnictwa do udzielania dalszych pełnomocnictw, jeżeli zajdzie taka potrzeba". Ponadto zarządzeniem z dnia 21 maja 2014 r. zobowiązano D.S. do wskazania i uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu. W odpowiedzi D.S. oświadczyła, że brak jej winy w uchybieniu terminu wynika z faktu złożenia w dniu 15 stycznia 2014 r. prawidłowego pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarżącym w niniejszej sprawie jest T.S. D.S., jako małżonka skarżącego, może być jego pełnomocnikiem, pod warunkiem przedstawienia skutecznego pełnomocnictwa. Ponieważ wniosek z dnia 9 kwietnia 2014 r. o przywrócenie terminu podpisany został przez D.S., a w aktach sprawy brak było stosownego pełnomocnictwa, zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2014 r. wezwano D.S. do uzupełnienia braku formalnego tego wniosku przez złożenie pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo takie zostało złożone w dniu 5 maja 2014 r., w związku z czym uznać należy, że od tej daty D.S. jest umocowana do reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie, w tym do złożenia wniosku z dnia 9 kwietnia 2014 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia (art. 49 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Nie oznacza to jednak, że powyższe pełnomocnictwo działa niejako wstecz. Aby uznać, że stanowiło ono umocowanie dla D.S. do wystąpienia w imieniu skarżącego z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, konieczne jest pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu. Czynnością procesową, która nie została przez D.S. wykonana w wyznaczonym terminie, było uzupełnienie na wezwanie Sądu braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w tej sprawie poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego T.S. Wniosek o "przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa" jest więc w istocie wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku polegającego na braku stosownego pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.). W świetle treści powołanych przepisów uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki, a mianowicie: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 15 stycznia 2014 r. upłynął bezskutecznie. Wezwanie do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego w terminie 7 dni, zostało doręczone D.S. w dniu 28 stycznia 2014 r. Wyznaczony termin upłynął zatem w dniu 4 lutego 2014r. We wniosku o przywrócenie terminu nie wskazano ani przyczyny uchybienia temu terminowi, ani tym bardziej daty ustania tej przyczyny, co jest wszak jednym z warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu. W piśmie tym wskazano, że po pierwsze, pełnomocnictwo przedłożone na rozprawie było prawidłowe, a brak jego uwierzytelnienia nie oznacza braku umocowania, po drugie, w innej sprawie na podstawie takiego samego nieuwierzytelnionego pełnomocnictwa dopuszczono D.S. do reprezentowania T.S., po trzecie, D.S. jako współwłaścicielka pojazdu będącego przedmiotem postępowania podatkowego powinna mieć status strony w tym postępowaniu, w związku z czym przedłożenie pełnomocnictwa nie było konieczne, i po czwarte, że art. 37 § 1 p.p.s.a. nie zawiera żadnych wymagań co do sposobu uwierzytelnienia pełnomocnictwa. Powyższe zarzuty zmierzają do podważenia zasadności postanowienia tutejszego Sądu z dnia 5 marca 2014 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, negując stanowisko Sądu, iż wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożony został przez osobę nieumocowaną do działania w imieniu skarżącego. Argumentacja ta odnosi się zatem w całości do zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 5 marca 2014 r., które zostało złożone w tym samym piśmie z dnia 9 kwietnia 2014 r. W piśmie tym nie wskazuje się natomiast na żadne przyczyny uchybienia terminu do wykonania zarządzenia przewodniczącego z dnia 15 stycznia 2014 r. wzywającego do złożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w trybie art. 49 p.p.s.a. Mając na uwadze, że w piśmie z dnia 9 kwietnia 2014 r. nie wskazano na żadne przyczyny uchybienia terminowi, kwestionując w istocie fakt tego uchybienia, wezwano stronę do wskazania i uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu. W odpowiedzi strona powtórzyła, że złożone na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014r. pełnomocnictwo było prawidłowe i skuteczne, co uzasadnia brak jej winy w uchybieniu terminu. Jak już jednak wskazano, argumentacja powyższa zmierza do zakwestionowania faktu uchybienia terminu i może uzasadniać złożenie zażalenia na postanowienie Sądu w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku, nie oznacza jednak braku winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu nie może negować faktu uchybienia terminu i musi wskazywać na przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie, a więc okoliczności uprawdopodobniające brak winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu (por. szerzej: postanowienie NSA z 21 sierpnia 2009 r., II FZ 238/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Konieczne jest zatem uzasadnienie wniosku okolicznościami, które wskazują, że strona nie miała możliwości dokonania czynności w wyznaczonym terminie. Kryterium uprawdopodobnienia braku winy polega bowiem w istocie na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Nie jest uzasadnione twierdzenie, że D.S. pozostawała w przekonaniu, iż Sąd zaakceptował przedłożone przez nią na rozprawie pełnomocnictwo, jak bowiem wynika z protokołu rozprawy, Sąd wyraźnie zobowiązał ją do przedłożenia odpisu pełnomocnictwa bądź złożenia jego oryginału pod rygorem pominięcia dokonanych przez nią czynności. Zobowiązanie to ponowiono w zarządzeniu z dnia 15 stycznia 2014 r., wyznaczając termin na dokonanie tej czynności wynoszący 7 dni. Treść wezwania była jednoznaczna, a brak zastosowania się do niego nie został w żaden sposób usprawiedliwiony. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, iż strona skarżąca bez swej winy uchybiła terminowi do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji