I SA/Gd 1570/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-01-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, nawet jeśli strona podnosi zarzuty dotyczące sposobu doręczenia wezwania do uzupełnienia braków?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 257 P.p.s.a. Nawet jeśli strona podnosi zarzuty dotyczące sposobu doręczenia wezwania, a termin do uzupełnienia braków upłynął bezskutecznie, wniosek ten powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania. Skutek prawny doręczenia zastępczego następuje z mocy prawa, niezależnie od faktycznego odbioru pisma przez stronę.
Stan faktyczny
Skarżący T.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Po stwierdzeniu braków formalnych, sąd wezwał skarżącego do ich uzupełnienia na nowym, obowiązującym formularzu PPF. Wezwanie zostało doręczone w trybie zastępczym. Skarżący uzupełnił braki, ale po terminie i na nieobowiązującym już formularzu. Sąd pozostawił wniosek bez rozpoznania, a skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc zarzuty dotyczące doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 września 2013 r., Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: pozostawić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2015 r., uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 3 września 2015 r. (data stempla pocztowego), skarżący T.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 17 listopada 2015 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie, z powodu nieuzupełnienia braków formalnych wniosku w zakreślonym terminie. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego orzeczenia, w którym podniósł, że przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych PPF odebrał w wyznaczonym przez doręczyciela terminie, tj. w dniu 5 października 2015 r. Data pozostawienia zawiadomienia była nieczytelna. Nieprawidłowe działanie Poczty Polskiej nie może obciążać strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został przez skarżącego w dniu 5 sierpnia 2015r., do jego rozpatrzenia zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., co wynika z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Natomiast § 2 tego artykułu stanowi, iż wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Prawidłowe wypełnienie ww. formularza ma na celu przedstawienie Sądowi, w sposób ujednolicony dla wszystkich skarżących, sytuacji majątkowej wnioskodawcy, aby było możliwe podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Składając w piśmie z dnia 5 sierpnia 2015 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący nie uczynił zadość wymaganiom stawianym w tym zakresie przez ustawodawcę, wniosek ten nie został bowiem złożony na urzędowym formularzu. Ponieważ tego rodzaju brak jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 257 p.p.s.a., zarządzeniem z dnia 11 sierpnia 2015 r. przesłano skarżącemu formularz PPF celem jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący zastosował się do wezwania i w zakreślonym terminie nadesłał formularz PPF, został on jednak nieprawidłowo wypełniony. Skarżący nie wypełnił rubryk 7.2.2. (przedmioty wartościowe), 8 (stan majątkowy osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym), 9 (inne, dodatkowe informacje o stanie majątkowym) i 15 (podpis osoby wnoszącej). Nadto, rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. poz. 1257), które weszło w życie w dniu 29 sierpnia 2015 r., ustalony został nowy wzór formularza PPF. W związku z tym, kolejnym zarządzeniem z dnia 15 września 2015 r. przesłano pełnomocnikowi skarżącego nowy formularz PPF i wezwano do jego wypełnienia zgodnie z pouczeniem oraz nadesłania do Sądu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Doręczenie przedmiotowego zarządzenia nastąpiło w dniu 2 października 2015 r. w trybie art. 73 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że w przypadku braku możliwości doręczenia przesyłki bezpośrednio adresatowi w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy, a także dorosłemu domownikowi, administracji lub dozorcy domu w przypadku nieobecności adresata w domu, przechowuje się pismo przez okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 1 p.p.s.a.). Adresata zawiadamia się o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej albo urzędzie gminy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma we wskazanym wyżej siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia opisanego wyżej czternastodniowego terminu (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z potwierdzenia odbioru przedmiotowa przesyłka, wobec niemożności jej doręczenia, w dniu 18 września 2015 r. pozostawiona została w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczone zostało w skrzynce na korespondencję. Z danych dotyczących przedmiotowej przesyłki, zamieszczonych na stronie Poczty Polskiej (http://emonitoring.poczta-polska.pl) wynika, że powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma pozostawione zostało w dniu 28 września 2015 r. W okolicznościach niniejszej sprawy pierwszego awizowania dokonano w dniu 18 września 2015 r. i od tej daty biegł 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 i 3 p.p.s.a., z którego upływem nastąpił skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego (tj. 2 października 2015 r.). Faktyczny odbiór przesyłki przez pełnomocnika skarżącego w dniu 5 października 2012 r. nie wywiera skutku prawnego doręczenia, bowiem skutek ten nastąpił z mocy prawa w dniu 2 października 2012 r. (w trybie doręczenia zastępczego). Od tej więc daty rozpoczął bieg termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy. Termin wyznaczony skarżącemu do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku upłynął bezskutecznie z dniem 9 października 2015 r. Skarżący odpowiedział na wezwanie dopiero w dniu 22 października 2015 r. (data stempla pocztowego), nadsyłając wypełniony nieobowiązujący już urzędowy druk PPF. Podniesione w sprzeciwie argumenty nie podważają wniosku o uchybieniu przez skarżącego terminowi do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nawet bowiem gdyby przyjąć, jak chce tego strona, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku liczyć należy od dnia 5 października 2015 r., to i tak termin ten mijałby w dniu 12 października 2015 r., a skarżący uzupełniony formularz PPF złożył dopiero w dniu 22 października 2015 r. Ponadto, co wyżej wskazano, skarżący w dacie tej nadesłał nieobowiązujący już urzędowy druk PPF, mimo że wraz z zarządzeniem z dnia 15 września 2015 r. doręczono mu aktualnie obowiązujący druk formularza. Zgodnie z art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Ponieważ skarżący w zakreślonym terminie nie usunął braków formalnych, wniosek o przyznanie prawa pomocy – na podstawie art. 257 p.p.s.a. – należało pozostawić bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 257 w zw. z art. 260 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło