I SA/Gd 1572/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2013 roku postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem zawartym w skardze, złożonym na formularzu PPF w dniu 3 stycznia 2017 r., skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w osobie K. K. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części lub tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy należy mieć na uwadze, że orzeczenie w tej kwestii winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że na tym etapie sprawy koszty niniejszego postępowania kształtuje wpis od skargi, który wynosi 12.787 zł (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej jako rozporządzenie) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (doradcy podatkowego), które jest ustalane, co do zasady, swobodnie pomiędzy stronami, tj. mocodawcą i pełnomocnikiem. Pewną wskazówką dla oceny obciążeń finansowych, jakie wnioskodawca musiałaby ponieść z tego tytułu jest jedynie wysokość tzw. stawek minimalnych, określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153). Natomiast koszty, które mogą powstać w przyszłości w niniejszym postępowaniu to ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd wynoszący 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia), ewentualny wpis od skargi kasacyjnej wynoszący 6.394 zł (§ 3 rozporządzenia) oraz ewentualna opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Z oświadczenia skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dokumentów do niego dołączonych oraz przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego z dnia 19 stycznia 2017 r., wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie ponosi kosztów swojego utrzymania, w tym kosztów eksploatacji domu, w którym zamieszkuje. W tym zakresie korzysta z pomocy rodziny oraz przyjaciół w zamian za pomoc w pracach domowych. Majątek skarżącego stanowi niezabudowana działka rekreacyjna o powierzchni 497 m2, której wartość oszacował na kwotę 20.000 zł oraz narzędzia – wiertarka kadłubowa o wartości 12.500 zł oraz piła ramowa o wartości 8.000 zł. Na rachunkach bankowych na dzień 31 grudnia 2016 r. nie posiadał środków pieniężnych. Skarżący posiada wierzytelności wynikające z wystawionych kontrahentom faktur VAT w kwocie 27.541 zł. Natomiast jego zobowiązania wobec dostawców na dzień 31 stycznia 2017 r. wynosiły 42.271,20 zł. Skarżący, poza zaległościami podatkowymi w łącznej wysokości 1.289.746 zł, posiada także zadłużenie wobec ZUS z tytułu składek nieuregulowanych w latach 2014-2016, które wynosi 84.353,88 zł. Z jego rachunków bankowych prowadzona jest egzekucja (w IV kwartale 2016 r. na rzecz urzędu skarbowego zostały przekazane środki w łącznej kwocie 111.740,75 zł oraz 300,51 euro). Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która stanowi jedyne źródło jego utrzymania. W roku 2015 z tego tytułu zadeklarował przychód w wysokości 397.544,90 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 373.715,41 zł oraz dochód w wysokości 23.829,49 zł. W okresie od stycznia do grudnia 2016 r. osiągnął zaś przychód w wysokości 373.859,60 zł, poniósł wydatki na zakup towarów i materiałów, wynagrodzenia, polisy ubezpieczeniowe, odsetki od kredytów, czynsz najmu pomieszczeń, media i inne w łącznej kwocie 221.137,27 zł. Zatem jego dochód wyniósł 152.722,33 zł. Tym samym średnie miesięczne dochody skarżącego kształtują się na poziomie 12.726,86 zł. Skarżący posiada trzy kredyty bankowe, które zaciągnął na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej. Dwa z nich skarżący spłaca terminowo – średnia miesięczna wysokość rat w roku 2016 wyniosła 4.410,10 zł. Natomiast trzeci kredyt skarżący spłacał do 30 września 2016 r. (średnia miesięczna rata kształtowała się na poziomie 1.138,33 zł). Obecnie negocjuje warunki jego dalszej spłaty. Posiada także kredyt w rachunku karty kredytowej, którego średnia miesięczna spłata w roku 2016 wyniosła 100,52 zł. W tak ustalonym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że poniesienie przez skarżącego wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 12.787 zł może spowodować skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Jednocześnie – zdaniem orzekającego – brak jest podstaw, aby przyjąć, że skarżący nie będzie mógł w przyszłości partycypować w kosztach sądowych niniejszego postępowania, jak również że nie jest on w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Za takim stanowiskiem przemawia przede wszystkim rozmiar działalności gospodarczej wykonywanej przez skarżącego pomimo znacznych zobowiązań publicznoprawnych i prywatnych oraz prowadzonej egzekucji, jak również fakt, że nie ponosi on kosztów swojego utrzymania, w tym wydatków związanych z zamieszkiwaną nieruchomością. Z nadesłanych dokumentów wynika, że jedynym wydatkiem, który skarżący ponosi, a którego (poza kwotą odsetek) nie może ująć w kosztach prowadzonej działalności gospodarczej są jest spłata kapitału kredytów bankowych, która miesięcznie wynosi 4.233,60 zł. Tym samym do dyspozycji wnioskodawcy pozostaje kwota około 8.493,26 zł miesięcznie. Część tych środków wnioskodawca bez wątpienia jest w stanie zabezpieczyć na pozostałe koszty sądowe, które mogą powstać w niniejszej sprawie na dalszym jej etapie. Może je także wydatkować na wynagrodzenie dla doradcy podatkowego – K. K., który – co wynika z akt podatkowych sprawy – reprezentował skarżącego przed organami podatkowymi. Pełnomocnikowi, którego ustanowienia domaga się skarżący znana jest zatem sprawa skarżącego. Z tego też względu skarżący ma możliwość negocjowania stawki wynagrodzenia pełnomocnika adekwatnie do jego nakładu pracy. Ten zaś będzie znacznie mniejszy aniżeli nowego pełnomocnika. W tym miejscu referendarz sądowy zwraca uwagę, że choć skarga została podpisana przez skarżącego, to z całą pewnością została ona sporządzona przez doradcę podatkowego. Potwierdza to wniosek zawarty w punkcie V skargi o zasądzenie między innymi kosztów wynagrodzenia doradcy podatkowego według norm przepisanych. Zdaniem orzekającego nie jest to jedynie omyłka pisarska. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.