I SA/Gd 1577/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień /spr./ Sędziowie Asesor WSA Irena Wesołowska WSA Ewa Wojtynowska Protokolant – Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 czerwca 2002 r. sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 1997 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 28 września 2001 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 706,60 (siedemset sześć 60/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 1577/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 28 września 2001 r. ponownie rozpatrując sprawę Wójt Gminy ustalił należny od M. i M. S. podatek od nieruchomości za 1997 r. w wysokości [...] zł. Od decyzji tej odwołanie złożyli podatnicy podnosząc, iż jakkolwiek dokonane przez organ I instancji ustalenia dotyczące okresu prowadzenia działalności gospodarczej oraz dat jej likwidacji są prawidłowe, to jednak przypisanie poszczególnym budynkom różnych stawek podatkowych jest błędne. Zdaniem podatników nie wyjaśniono jednoznacznie dlaczego 27 budynków zakwalifikowano do grupy określonej w Uchwale Nr [...] Rady Gminy jako "budynki pozostałe, domki letniskowe i garaże na działkach letniskowych", stosując stawkę 3,44 zł/m2, a 5 innych jako "budynki pozostałe" i zastosowano stawkę 1,80 zł/m2. Wszystkie wymienione budynki przeznaczone są do działalności gospodarczej, a po jej zakończeniu winny być uznane za budynki pozostałe, nie związane z działalnością gospodarczą. Podatnicy wskazują, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołuje się na definicję domu letniskowego zaczerpniętą z nieobowiązującej już ustawy z 1974 r. Prawo lokalowe. Zdaniem podatników nawet zastosowanie tej definicji nie uzasadnia traktowania 27 budynków jako letniskowych, albowiem tylko jeden z nich służy okresowo właścicielom i ich bliskim do wypoczynku. Pozostałe są to obiekty hotelarskie służące krótkotrwałemu zakwaterowaniu. Odwołujący nie godzą się również z tym, że o zaliczeniu budynków do odpowiedniej kategorii przesądza ich podstawowa funkcja, znajdująca wyraz w usytuowaniu w planie zagospodarowania przestrzennego, w miejscu pod zabudowę danego rodzaju. Jednocześnie wskazują na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego w zakresie kwalifikowania budynków letniskowych jako budynki mieszkalne. Rozpatrując przedmiotową sprawę w wyniku złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 czerwca 2002 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uznano, że podstawę ustalenia obowiązku podatkowego w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.), które określają podmiot i przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zgodnie z art. 2 ust. l ustawy, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych i jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są m. in. właścicielami, użytkownikami wieczystymi lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości. Natomiast art. 3 ust. l ustawy wymienia przedmiot opodatkowania wśród którego są budynki lub ich części oraz grunty. Podstawę opodatkowania stanowi dla budynków ich powierzchnia użytkowa, a dla gruntów powierzchnia tych gruntów - art. 4 ust. l ustawy. Z akt sprawy w sposób bezsporny wynikało, iż M. i M. S. są dzierżawcami gruntu o powierzchni 1,20 ha, dzierżawionego od A oraz właścicielami obiektów o łącznej powierzchni 762,69 m2 i są obowiązani do uiszczania z tego tytułu podatku od nieruchomości. Przedmiotem sporu jest ustalenie, czy 26 budynków należących do skarżących o łącznej powierzchni 481,42 m2 należy po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej traktować jako budynki letniskowe czy też pozostałe. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym brak definicji budynku letniskowego, a rozważania zarówno doktryny jak i judykatury koncentrują się na rozróżnieniu budynku mieszkalnego i letniskowego. Wskazano, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie podaje definicji budynku mieszkalnego. Ustawa ta definiuje jedynie w art. 3 ust. 4 budynek jako obiekt budowlany, umocowany w ziemi lub na ziemi, mający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe; czyni to przy tym odmiennie niż ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w art. 3 pkt 2. Powołując się na orzecznictwo sądów uznano, że przedmiotowe budynki zostały wybudowane i były użytkowane jako domki letniskowe. Rada Gminy określając stawki podatku od nieruchomości w swojej uchwale w ramach budynków pozostałych wprowadziła kategorię budynków letniskowych. Kolegium nie jest uprawnione do dokonywania oceny czy przedmiotowe uchwały zostały wydane z naruszeniem prawa i czy wykraczają poza upoważnienie ustawowe. Kolegium jest zobowiązane stosować przepisy tych uchwał. Podniesiono, że jak wskazał w uzasadnieniu decyzji organ I instancji, strony same w umowie najmu zawartej w dniu 17 lipca 1995 r. z A określiły, że wynajmowany grunt wykorzystywany będzie na cele rekreacyjne – wynajem domków letniskowych. Wywiedziono więc, że charakter tych budynków nie powinien budzić wątpliwości. Wszystkie budynki podlegające opodatkowaniu zostały opisane w aktach sprawy, w tym również sporządzono dokumentację zdjęciową, z której jednoznacznie wynika, że 26 budynków to budynki letniskowe, służące rekreacji. Pozostałe 5 sztuk to budynki mające inne przeznaczenie i funkcje. W takiej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia odwołania. Skargę na decyzję SKO złożyli podatnicy, którzy zarzucili błędne zakwalifikowanie 27 budynków do budynków letniskowych, a nie do kategorii pozostałych. Zdaniem skarżących, o tym do jakiej kategorii należy zaliczyć dany budynek decyduje aktualny sposób jego wykorzystania przez podatnika. Skoro te budynki nie są czasowo wykorzystywane, to powinny być zakwalifikowane jako budynki pozostałe. W piśmie procesowym z 25 lutego 2003 r. strona podniosła ponadto zarzut przedawnienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując na poprawność zaskarżonej decyzji. Co do zarzutu przedawnienia podniesiono, że znajduje zastosowanie art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Należy pamiętać, że obowiązek podatkowy za rok 1997 istniał w okresie od 1 stycznia 1997 r. do 31 grudnia 1997 r. Kolejne decyzje ustalające wymiar podatku od nieruchomości za rok 1997 zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Dopiero decyzja z dnia 28 września 2001 roku nie została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zgodnie z art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Podatek od nieruchomości posiadanych przez osoby fizyczne ustala wójt w drodze decyzji, a zobowiązanie podatkowe powstaje dopiero od dnia doręczenia decyzji. Zobowiązanie podatkowe dotyczące podatku od nieruchomości za rok 1997 nie mogło więc powstać, jeśli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona później niż 31 grudnia 2000 roku. Z uwagi na fakt, iż decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości za rok 1997 została wydana dopiero 28 września 2001 roku, a doręczona jeszcze później, zobowiązanie podatkowe nie powstało, co wynika z art. 68 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. Wydanie więc przez Wójta Gminy decyzji w dniu 28 września 2001 r. oraz utrzymanie tej decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 czerwca 2002 r. stanowi naruszenie prawa. Nie można się zgodzić z poglądem organu odwoławczego, iż w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja określona w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 1997 r. osoby fizyczne były zobowiązane jedynie do składania wykazu nieruchomości. Obowiązek złożenia deklaracji dotyczył wówczas podmiotów określonych w art. 6 ust. 8 ustawy, a więc nie skarżących. Zatem w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja określona w art. 68 § 1 Ordynacji, co sprawia, że obowiązek podatkowy skarżących w podatku od nieruchomości za 1997 rok nie wywiera skutków prawnych. Oznacza to, że pozostałe zarzuty skargi pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie Sądu. Jednakże na marginesie należy wyrazić pogląd, iż brak było podstaw do opodatkowania części budynków ośrodka wczasowego w okresie, gdy nie były wykorzystywane na ten cel, stawką podatku jak od budynków letniskowych. Istotne w sprawie jest bowiem rozróżnienie możliwości zaspokojenia celu rekreacyjnego właściciela nieruchomości od działalności gospodarczej ośrodka wczasowego. Zważywszy na to, że nieruchomości te (jak wynika z umowy z 17.07.1995 r.) służyły działalności gospodarczej, istniały podstawy do zastosowania właściwych dla tej działalności stawek podobnych. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych dotyczącym interpretacji art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu z roku 1997 opodatkowanie powyższą stawką było uzależnione od posiadania obiektów, a nie faktycznej działalności gospodarczej ich dotyczącej. Uwagi powyższe jednak nie mają wpływu na wynik sprawy z uwagi na skuteczność najdalej idącego zarzutu do decyzji, tj. zarzutu przedawnienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1a ustawy p.p.s.a.). W sprawie wydano też orzeczenia określone w art. 152 i 200 ustawy. MK