I SA/Gd 1581/01
WyrokWSA w Gdańsku2005-02-02
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Sławomir Kozik, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie deklaracji VAT-7 za grudzień 1999 r. z datownikiem urzędu skarbowego z 19 stycznia 2000 r. może być uznane za skuteczne oświadczenie o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu za rok 2000, jeśli formalne oświadczenie zostało złożone 21 stycznia 2000 r. po terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie deklaracji VAT-7 za grudzień 1999 r. z datownikiem urzędu skarbowego z 19 stycznia 2000 r. nie stanowi skutecznego oświadczenia o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu za rok 2000, ponieważ termin na złożenie takiego oświadczenia, określony w art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Skuteczne zrzeczenie się ryczałtu wymagało złożenia pisemnego oświadczenia w ustawowym terminie, a ciężar dowodu w tej kwestii spoczywa na podatniku.Stan faktyczny
Podatnik K. D. złożył oświadczenie o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu za rok 2000 w dniu 21 stycznia 2000 r., co było po terminie. Podatnik twierdził, że złożył podobne oświadczenie już 19 stycznia 2000 r., co miało być potwierdzone datownikiem na deklaracji VAT-7 za grudzień 1999 r. Organy podatkowe uznały, że jedynym znanym im oświadczeniem jest to z 21 stycznia 2000 r. i odmówiły uznania deklaracji VAT-7 za dowód skutecznego zrzeczenia się ryczałtu. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. D. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 26 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym za poszczególne miesiące od stycznia do sierpnia 2000 r. oddala skargę
Decyzją z dnia 7 czerwca 2001 r. Drugi Urząd Skarbowy w T. działając m.in. na podstawie art. 6 i art. 9 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144, poz. 930 z późno zm.), określił K. D. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za okres od stycznia do sierpnia 2000 r., wysokość zaległości w tym podatku oraz odsetki za zwłokę.
W uzasadnieniu wskazano, że oświadczenie o zrzeczeniu się na 2000 r. opodatkowania w formie ryczałtu zostało złożone przez podatnika dopiero w dniu 21 stycznia 2000 r., a więc po upływie przewidzianego dla dokonania tej czynności terminu.
Od tej decyzji podatnik złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w związku z naruszeniem art. 121 § l, art. 122, art. 125 § l i 2, art. 139 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późno zm.), art. 5 Kodeksu Cywilnego oraz błędną interpretacją art. 9 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Podatnik podkreślił, że stosowne oświadczenie złożył w Drugim Urzędzie Skarbowym w T. osobiście i w przewidzianym terminie, składając równocześnie deklarację V AT za miesiąc grudzień 1999 r. Zostało to potwierdzone znajdującym się na ww. deklaracji datownikiem biura podawczego, wskazującym datę 19 stycznia 2000 r. Natomiast oświadczenie z 21 stycznia 2000 r. zostało złożone przez podatnika jako kolejne, w obawie przed zaginięciem 'pierwszego z dokumentów, za namową znajomego p. Z. Ł.
Decyzją z dnia 26 lipca 2001 r. wydaną w trybie art. 233 § l pkt l ustawy Ordynacja podatkowa, Izba Skarbowa w B. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że na mocy art. 6 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych, z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności oraz wysokość osiągniętych w 1999 r. przychodów, podatnik podlegał opodatkowaniu w formie ryczałtu. Zgodnie z art. 9 ww. ustawy mógł on zrzec się opodatkowania w tej formie, nie później jednak niż do 20 stycznia danego roku podatkowego. Organ podkreślił, że wskazany termin jest terminem prawa materialnego. Tym samym nie podlega on przywróceniu i jego uchybienie z mocy samego prawa powoduje skutek w postaci opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Izba Skarbowa wskazała, że jedynym znanym organom podatkowym oświadczeniem o zrzeczeniu się zryczałtowanego opodatkowania jest dokument z dnia 21 stycznia 2000 r. Podatnik nie przedstawił jakiegokolwiek wiarygodnego potwierdzenia, iż złożył on stosowne oświadczenie także w dacie wcześniejszej. Potwierdzenia takiego nie może bowiem stanowić deklaracja V AT za grudzień 1999 r. Jednocześnie z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że dokument taki nie figuruje w rejestrze komputerowym jak i w aktach wymiarowych urzędu skarbowego, gdzie ewidencjonowane są wszystkie składane przez podatników tego typu oświadczenia. Tym samym Izba Skarbowa uznała, że prowadzenie postępowania na okoliczność obecności podatnika w urzędzie w dniu 19 stycznia 2000 r., byłoby ze swej istoty nieracjonalne. W związku z powyższym organ odmówił także przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka Z. Ł., gdyż nie będąc obecnym w czasie pobytu podatnika w urzędzie w dniu 19 stycznia, nie posiadał on wiedzy o faktach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i jego zeznanie nie ujawniłoby żadnych nowych okoliczności. Izba Skarbowa podkreśliła dodatkowo, ze postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z zachowaniem przewidzianych w Ordynacji podatkowej terminów.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podatnik wniósł o uchy lenie decyzji I i II instancji w związku z naruszeniem prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację i błędna ocenę środka dowodowego oraz naruszenie art. 122, art. 125 § 1, art. 139 § l, 180 § 1 i 2, art. 181 pkt 1 i 2, art. 188, art. 191, art. 199, art. 207 § 1 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Podatnik podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, podkreślił, iż organy nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, opierając tym samym wydane rozstrzygniecie na błędnie ustalonym stanie faktycznym. W ocenie podatnika organ odwoławczy bezzasadnie odmówił przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka oraz nie uznał deklaracji V AT -7 za miesiąc grudzień 1999 r. za dowód w sprawie, jednocześnie nie wskazując powodów dla których odmówił on temu dokumentowi wiarygodności dowodowej.
Skarżący wskazał dodatkowo, że postanowienia ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym są niezgodne z art. 2 Konstytucji RP, stąd też zaskarżył ją do Trybunału Konstytucyjnego.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawię.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153/02, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153/02, poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem; zarówno argumentacja skargi jak również analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
Zdaniem Sądu organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Sąd uznał również, że organy podatkowe obu instancji nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
W ocenie Sądu wniosek organu odwoławczego jak i organu podatkowego I instancji wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowi naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 9 ust. l ustawy z dnia 20 stycznia 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm. ), podatnik może zrzec się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za dany rok podatkowy, przy czym zrzeczenie może być dokonane nie później niż do dnia 20 stycznia roku podatkowego lub do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, jeżeli podatnik rozpoczyna działalność w ciągu roku.
Ustawodawca w ust. 2 art. 9 cyt. ustawy sprecyzował ww. przez postanowienie, iż tego zrzeczenia podatnik dokonuje przez złożenie, urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, pisemnego oświadczenia.
Ponadto podatnik jest obowiązany w terminie siedmiu dni od dnia złożenia oświadczenia o zrzeczeniu złożyć:
l) wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, jeżeli wybierze tę formę i spełnia warunki określone w rozdziale 3, albo
2) zawiadomienie o założeniu właściwych ksiąg od dnia 1 stycznia roku podatkowego lub od dnia rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego, jeżeli wybierze opłacanie podatku dochodowego na ogólnych zasadach,
przy czym zawiadomienie to może być również złożone w tym samym oświadczeniu, w którym podatnik zrzeka się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
W skazane przez ustawodawcę terminy są terminami prawa materialnego, a tym samym nie podlegają przywróceniu, a nie zachowanie ww. terminu powoduje konieczność opodatkowania podatnika, z mocy prawa, w formie ryczałtu.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż skarżący nie udowodnił faktu złożenia ww. oświadczenia w przewidzianym przez ustawę terminie. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego o zaprowadzeniu w roku 2000 podatkowej księgi przychodów i rozchodów, które złożone zostało w dniu 21 stycznia 2000r. C co wynika jednoznacznie z treści stempla pocztowego ). W aktach sprawy znajduje się również pismo skarżącego z dnia 17 października 2000r. skierowane do Ministerstwa Finansów, w którym skarżący wnosi o podanie przepisów prawnych, które zezwalają urzędom skarbowym na wszczęcie postępowania podatkowego wobec podatnika, który cyt. (...) jedynie spóźnił się ze złożeniem oświadczenia w sprawie wyboru formy opodatkowania (...).
Dalsze twierdzenia skarżącego, iż złożył przedmiotowe oświadczenie osobiście w urzędzie skarbowym, w dniu 19 stycznia 2001r. tj. w tym samym dniu w którym składał deklarację V A T - 7, organy podatkowe obu instancji prawidłowo uznały za nieuzasadnione.
Skarżący ma prawo do obrony swych interesów poprzez wskazywanie na wymagane daną sprawą określonych okoliczności ale należy pamiętać, iż tylko udowodnione okoliczności stanowią podstawę do osiągnięcia określonego skutku - tu oznaczonego skutku w prawie podatkowym.
Mając na uwadze treść odwołania jak i skargi stwierdzić należy, że składanie deklaracji czy też wpłacanie zaliczek nie może zastąpić pisemnego oświadczenia, w którym podatnik wyraża wolę zrzeczenia się prawa do ryczałtu; istotne jest bowiem to, aby zawiadomienie o zrzeczeniu się prawa do ryczałtu było jednoznaczne w swej treści oraz by informacja ta, sporządzona w formie pisemnej, dotarła do właściwego organu w wyznaczonym terminie. Ciężar dowdu w takich sprawach spoczywa na podatniku a nie na organie podatkowym. W interesie skarżącego było uzyskanie i zachowanie poświadczenia, iż do dnia 20 stycznia 200 l r. złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 9 cyt. ustawy.
Ponadto podkreślić należy, iż nieznajomość przepisów prawa, stanowiących o obowiązkach osób prowadzących działalność gospodarczą, nie może działać na korzyść podatnika; to podatnik bowiem ponosi skutki niedotrzymania terminu do złożenia oświadczenia, gdyż powyższe wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa (wyrok NSA z dnia 15. XII. 1999r. w sprawie l SA/Wr 2190/98 ). Fakt, że ojciec skarżącego prowadzi Biuro Rachunkowe i zna przepisy prawne oraz, że przypominał skarżącemu o przedmiotowym terminie nie wpływa na wynik tej sprawy.
Wbrew twierdzeniom skarżącego w działaniu organów podatkowych nie sposób dopatrzyć się działań niekonstytucyjnych. W tej sprawie to właśnie podatnik nie wykonał nałożonych przez przepisy prawa obowiązków, zatem nie może skutecznie domagać się opodatkowania na zasadach ogólnych.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło