I SA/Gd 1581/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 czerwca 2015r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 14 kwietnia 2015 r., skarżący M. K. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych , w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 100 zł oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną i trojgiem dzieci, jego majątek to: dom o powierzchni 74 m2, dwa lokale użytkowe o powierzchni 61 m2 oraz 248 m2, nieruchomość rolna, na której usytuowany jest warsztat usługowy oraz sprzęt, maszyny i środki transportu wykorzystywane w prowadzonym zakładzie usługowym, osiągany przez niego dochód z działalności gospodarczej nie wystarcza na pokrycie kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny. Działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2015 r., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych za rok 2014 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39) złożonych przez skarżącego i jego konkubinę, bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych za ten rok; b/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres ostatnich trzech miesięcy z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz – w przypadku gdy wnioskodawca jest podatnikiem VAT – odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7; odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia; c/ oświadczenia, czy w związku z posiadaniem dwóch lokali użytkowych skarżący osiąga dochody z tytułu ich najmu (dzierżawy); jeżeli tak – przedłożenia dokumentów obrazujących ich miesięczną wysokość; d/ w związku z posiadaniem przez skarżącego nieruchomości o charakterze rolno-przemysłowym – oświadczenia w przedmiocie wysokości przysługujących skarżącemu płatności na 2014r. przekazywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i daty ich przekazania na rachunek bankowy oraz przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie (odpisów decyzji przyznających dopłaty); e/ oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego, jego konkubinę pojazdów mechanicznych, w tym samochodów osobowych i ciężarowych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); f/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego konkubinę rachunków bankowych (rachunków dla potrzeb działalności gospodarczej, rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat, w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię (wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; a w przypadku ich nieposiadania – złożenia oświadczenia o ich nieposiadaniu przez każdą z tych osób; g/ oświadczenia konkubiny w przedmiocie nieosiągania przez nią dochodów (w tym z tytułu umów zleceń, o dzieło, z wykonywanej działalności gospodarczej), a w przypadku gdy ma ona status osoby bezrobotnej – przedłożenia dokumentu potwierdzającego tę okoliczność (decyzja/zaświadczenie z urzędu pracy); jeżeli osiąga ona dochody – przedłożenia dokumentów obrazujących ich źródło, miesięczną wysokość oraz z okresu ostatnich trzech miesięcy (w kwocie brutto i netto); h/ oświadczenia złożonego przez konkubinę w przedmiocie posiadanych przez nią nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro; i/ oświadczenia, czy skarżący lub jego konkubina w okresie ostatnich sześciu miesięcy korzystali ze świadczeń pomocy społecznej (w tym z zasiłków rodzinnych); jeżeli tak – przedłożenia dowodów, z których wynikałby rodzaj, wysokość oraz okres na jaki pomoc została przyznana (decyzji z pomocy społecznej); j/ oświadczenia, czy skarżący lub jego konkubina otrzymują (jeśli tak to w jakiej wysokości) pomoc finansową lub rzeczową od rodziny lub innych osób prywatnych; jeżeli tak – wskazania wysokości, rodzaju i częstotliwości udzielanej pomocy wraz z dowodami potwierdzającymi tę okoliczność (oświadczenie osoby udzielającej pomocy); k/ w związku z zamieszkiwaniem przez skarżącego pod wspólnym adresem z rodzicami W. K. oraz H. K. wskazania, czy partycypuje on w kosztach związanych z eksploatacją domu (opłatach za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, inne), a jeśli tak – w jakiej wysokości miesięcznie, przy czym kwota wydatków z tego tytułu winna zostać udokumentowana; jeżeli skarżący zamieszkuje osobno – przedłożenia dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez niego i jego konkubinę w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.); l/ oświadczenia, czy skarżący posiada zadłużenie wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, gminy, instytucji finansowych, dostawców mediów i innych podmiotów; jeżeli tak – przedłożenia dokumentów w przedmiocie aktualnego stanu zadłużenia. Poinformowano także skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Powyższe wezwanie skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 14 maja 2015 r. Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Nie zgadzając się z ww. postanowieniem, M.K. w dniu 26 czerwca 2015 r. złożył sprzeciw domagając się przyznania prawa pomocy. Skarżący podkreślił, że przedstawił Sądowi swoją trudną sytuacją materialną i dlatego nie może zgodzić się z kwestionowanym postanowieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje : Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie jest sytuacja finansowa strony, wynikająca z zestawienia jej dochodów i majątku z kosztami utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Z przedłożonego przez skarżącego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, że rodzina skarżącego to troje dzieci i osoba, która je wychowuje. Skarżący zadeklarował dom o powierzchni 74m2, dwa lokale o powierzchni 61 i 248 m2. Uzyskuje dochody z prowadzonej działalności gospodarczej. Wysokość uzyskiwanych dochodów, której nie wskazał, nie pozwala jednakże na uiszczenie obciążających skarżącego kosztów sądowych. Wśród przedmiotów wartościowych stanowiących jego majątek wnioskodawca wymienił niezbędny sprzęt i narzędzia ślusarskie oraz środki transportu. Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, jednakże jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a. okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona skarżąca jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Bezsporne jest, że na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2015 r. wezwano skarżącego do wykazania jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych poprzez nadesłanie dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej, a także ponoszonych wydatków na utrzymanie rodziny. W wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów ani oświadczeń. Szczątkowe informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwalają na dokonanie oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Skarżący od 1 sierpnia 1998 r. prowadzi działalność gospodarczą i jest aktywnym przedsiębiorcą a mimo to nie zadeklarował kwoty uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, zaś wskazując że wysokość dochodów z tytułu działalności gospodarczej nie pozwala na zaspokojenie kosztów utrzymania rodziny nie podał ich kwoty. Ponadto podane w oświadczeniu informacje budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. W przedmiotowym oświadczeniu skarżący nie podał, że posiada samochód osobowy i dostawczy, które to składniki majątku zadeklarował na urzędowym druku PPF złożonym w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1284/13. Co więcej z treści wniosków o przyznanie prawa pomocy składanych przez skarżącego oraz jego rodziców w sprawach, toczących się przed tut. Sądem, wynika, iż zamieszkuje wspólnie z rodzicami pod jednym adresem. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i dlatego może być przyznane wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach, które muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy. Skarżący natomiast składając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, że jego sytuacja finansowa i rodzinna wymaga przyznania mu prawa pomocy. Z powyższych względów Sąd orzekł w postanowieniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.