I SA/Gd 1585/16
WyrokWSA w Gdańsku2017-04-26
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Krzysztof Przasnyski, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy likwidacja linii kolejowej oraz przekazanie części gruntów gminie stanowi o zaistnieniu "względów technicznych" uniemożliwiających wykorzystanie pozostałych gruntów do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co skutkowałoby opodatkowaniem niższymi stawkami podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Likwidacja linii kolejowej sama w sobie nie stanowi "względów technicznych" w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przekazanie części gruntów gminie może stanowić przeszkodę w prowadzeniu specyficznej działalności transportowej, ale nie wyklucza możliwości prowadzenia innej działalności gospodarczej na pozostałych gruntach. "Względy techniczne" muszą mieć charakter trwały, obiektywny i dotyczyć przedmiotu opodatkowania, a nie wynikać z woli podatnika lub ograniczać się do jednej, specyficznej działalności.Stan faktyczny
Spór dotyczył opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej. Skarżąca spółka, będąca wieczystym użytkownikiem gruntów, wykazywała niższe stawki podatkowe, argumentując, że ze względów technicznych grunty te nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Organy podatkowe uznały, że likwidacja linii kolejowej i przekazanie części gruntów gminie nie stanowi o zaistnieniu "względów technicznych" uniemożliwiających prowadzenie innej działalności gospodarczej przez spółkę, która miała zróżnicowany profil działalności.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2008 - 2011 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 października 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie przepisów: art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), § 1 i § 2 uchwały Nr [...] Rady Gminy L. z dnia 10 października 2008 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na obszarze Gminy L. ([...]), § 1 i § 2 uchwały Nr [...]Rady Gminy L. z dnia 26 września 2007 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na obszarze Gminy L. ([...]), § 1 i § 2 uchwały Nr [...]Rady Gminy L. z dnia 28 października 2009 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na obszarze Gminy L. ([...]) § 1 i § 2 uchwały Nr [...] Rady Gminy L. z dnia 15 października 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na obszarze Gminy L. ([...]), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez A w G. (dalej: strona, skarżąca) – utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia 11 czerwca 2012 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2008-2011.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny.
Skarżąca jest wieczystym użytkownikiem gruntów położonych na terenie Gminy L. o pow. 31,12 ha oznaczonych w ewidencji gruntów jako Tk - tereny kolejowe. Na gruntach tych usytuowane są budynki mieszkalne i niemieszkalne. Przez tereny te przebiegała linia kolejowa nr [...] na trasie P. - K., która została zlikwidowana na odcinku od 21,963 do 52,107 km tj. na odcinku S. - K. na podstawie zarządzenia nr [...] Dyrektora Generalnego [...] z dnia 2 października 1995 r. w sprawie likwidacji części linii kolejowej P.- K. położonej w [...]. Powyższym zarządzeniem [...] została zobowiązana do przeprowadzenia rozbiórki nawierzchni i urządzeń kolejowych na ww. linii. Podstawę likwidacji linii kolejowej stanowił przepis art. 8 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach, zgodnie z którym Dyrektor Generalny [...] po zasięgnięciu opinii właściwego wojewody może zarządzić likwidację i rozbiórkę nieczynnych linii kolei użytku publicznego lub ich części. W wykonaniu powyższego zarządzenia skarżąca w 2006 r. zgłosiła Wojewodzie [...]zamiar rozbiórki części układu torowego linii nr [...], a organ ten pismem z dnia 18 kwietnia 2006 r. wyraził brak sprzeciwu do wykonania robót polegających na demontażu elementów nawierzchni kolejowej. Pozostałe elementy budowli, jaką jest linia kolejowa, zgodnie z ww. pismem organu należało utrzymywać zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Z uwagi na powyższe, strona skarżąca w deklaracjach na podatek od nieruchomości na lata 2008-2011 wykazała dla ww. gruntów stawkę podatku jak dla gruntów pozostałych, a nie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż w jej ocenie ze względów technicznych grunty te nie mogą być wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej.
W toku wszczętego z urzędu postępowania podatkowego Wójt Gminy L., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wobec uznania, że skarżąca w deklaracjach na podatek od nieruchomości na lata 2008, 2009, 2010 i 2011 dokonała opodatkowania przy zastosowaniu niewłaściwych (zaniżonych) stawek podatkowych w odniesieniu do ww. gruntów, decyzją z dnia 11 czerwca 2012 r. określił stronie wysokość podatku od nieruchomości: na rok 2008 w kwocie 218.731 zł, na rok 2009 w kwocie 218.786 zł, na rok 2010 w kwocie 225.025 zł, na rok 2011 w kwocie 231.244 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia decyzją z dnia 7 stycznia 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Strona wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z 5 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 337/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 7 stycznia 2013 r.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że wyłączenie przedmiotu opodatkowania z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym opodatkowanie według preferencyjnych zasad, następuje w sytuacji, gdy przedmiot ten, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności. Okoliczność ta musi zostać indywidualnie zbadana i wykazana w postępowaniu podatkowym przy uwzględnieniu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Wyłączenie ze względów technicznych może być dowodzone wszelkimi środkami dowodowymi, do których należą zarówno orzeczenia organów nadzoru budowlanego jak i opinie specjalistów (biegłych) zakresu budownictwa z tym, że nie są to środki dowodowe wyłącznie właściwe. WSA podzieli pogląd organów podatkowych co do rozumienia "względów technicznych" podkreślając, że wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i niezależnie od woli podatnika. Chodzi zatem o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy, uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem prowadzonej działalności. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części, nie daje podstaw do zastosowania innych stawek podatku.
Sąd podzielił również stanowisko organów, że brak możliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania (gruntu) do prowadzenia działalności gospodarczej, powinien mieć charakter trwały. "Względy techniczne" przy tym powinny dotyczyć przedmiotu opodatkowania, czyli gruntu, a nie innych przyczyn, leżących po stronie podatnika.
Słusznie zdaniem Sądu, organ odwoławczy uznał, że decyzja o likwidacji linii kolejowej sama przez się nie stanowi o zaistnieniu "względów technicznych" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, świadczy o tym także treść art. 7 ust. 1a, wprowadzonego ustawą nowelizacyjną z 2006r. Jednak, w ocenie Sądu, organy obu instancji nie rozważyły okoliczności faktycznych niezbędnych do wykazania, czy zachodzi tak rozumiana przesłanka wyłączająca opodatkowanie przedmiotowych budynków według stawek przewidzianych dla przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), a to było spowodowane brakiem postępowania dowodowego w tym zakresie, mimo że to na organie podatkowym prowadzącym postępowanie podatkowe ciąży obowiązek wykazania wszelkimi środkami dowodowymi (art. 180 i art. 187 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej), że nie zachodzi w sprawie przesłanka wyjątkowa względów technicznych, iż "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej". Organy podatkowe przyjęły z góry, bez żadnego dowodu pozytywnego, że skoro strona nie przedstawiła dowodów, to przesłanki przepisu nie zostały wykazane. WSA zwrócił również uwagę, że wobec zaistnienia faktu przekazania na rzecz Gminy P. użytkowania wieczystego gruntów stanowiących część linii kolejowej i zobowiązania się gminy do wybudowania na nich ścieżki rowerowej a także zdemontowania torów na odcinku S.-K., rozważenia wymaga czy okoliczności te nie stanowią o zaistnieniu względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dla spornych gruntów wchodzących w skład zlikwidowanej linii kolejowej, gdyż skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym do gruntów na całej trasie zlikwidowanej linii kolejowej.
Skarga kasacyjna wniesiona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 570/14.
Decyzją z dnia 6 października 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia 11 czerwca 2012 r.
Organ odwoławczy przywołując przepisy art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 7 pkt 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm. dalej jako "upol"), art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287) oraz obszerne orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że sam fakt posiadania gruntu przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że grunt ten związany jest z prowadzeniem działalności gospodarczej a przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol pojęcie "względów technicznych" powinno mieć charakter przeszkód obiektywnych, to znaczy nie mogą one być determinowane wolą podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi. Natomiast przewidziany w ww. przepisie zwrot "nie jest i nie może być wykorzystany" świadczy o wymogu trwałego charakteru przedmiotowych względów technicznych. Kwestia czy w określonej sprawie zaistniały "względy techniczne" ciąży na przedsiębiorcy, domagającym się zastosowania względniejszej stawki opodatkowania.
Odnosząc się do kwestii przekazania Gminie P. użytkowania wieczystego gruntów stanowiących część zlikwidowanej linii kolejowej Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że fakt ten uniemożliwił podatnikowi prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych, niemniej jednak nie czyni to niemożliwym prowadzenie w przyszłości innej działalności gospodarczej przy wykorzystaniu tych gruntów przez podatnika lub inny podmiot. Kolegium zwróciło uwagę, że przedmiotem działalności strony jest nie tylko świadczenie usług transportowych, ale również m.in.: sprzedaż hurtowa odpadów i złomu (46 77: PKD 2007), magazynowanie i przechowywanie pozostałych towarów (52 10 B7: PKD 2007), działalność usługowa wspomagająca transport lądowy (52 21: PKD 2007), obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania (55 2: PKD 2007), (68 2: PKD 2007) kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (68 2: PKD 2007), pośrednictwo w obrocie nieruchomościami (68 31: PKD 2007). Nie jest zatem wykluczone wykorzystanie spornego gruntu w zakresie innej działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika lub inne podmioty.
Kolegium wskazało, że likwidacja linii kolejowej oraz fakt przekazania na rzecz gminy prawa wieczystego użytkowania gruntów skutkujący brakiem ciągłości linii kolejowej, nie stanowią zdarzenia niezależnego od podatnika. Bez znaczenia w kontekście opodatkowania gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej pozostaje stan techniczny infrastruktury kolejowej i związana z tym nierówność terenu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie nie podlega ze względów technicznych wyłączeniu z kategorii podatkowej związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie i nieustalanie jaka działalność gospodarcza może być prowadzona na przedmiocie opodatkowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem organów podatkowych podniosła, że likwidacja linii kolejowej oznacza, że budowla ta nie może być wykorzystywana w działalności gospodarczej ze względów technicznych. Ustawodawca wyraźnie odniósł względy techniczne nie do jakiejkolwiek działalności gospodarczej, lecz do tej wykonywanej przez podatnika. Spółka wyjaśniła, że linia kolejowa jest budowlą powstałą w wyniku różnorakich prac budowlanych, z którymi związane jest między innymi kształtowanie powierzchni toru (przekopy, nasypy). Ukształtowanie terenu pod linią kolejową dostosowało tę powierzchnię zdaniem strony do wyłącznych potrzeb transportu kolejowego jako drogę kolejową. Likwidacja jej oznacza ostateczne wyłączenie z eksploatacji, tj. z możliwości prowadzenia przewozów kolejowych. Grunty pozostałe po niej, z ww. względów technicznych nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej innej niż transport. Jak podała strona przeszkodą jest zarówno samo ukształtowanie powierzchni danego terenu, jak i znajdujące się na nim urządzenia w postaci nawierzchni kolejowej wraz z podtorzem i budowlami inżynieryjnymi.
Strona podkreśliła również fakt przekazania gminie prawa wieczystego użytkowania działek, po których przebiega zlikwidowana linia kolejowa. Brak tytułu prawnego do części gruntów wchodzących w skład zlikwidowanej linii kolejowej przesądza o istnieniu trwałej, nieodwracalnej i obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie działalności gospodarczej na pozostałych jej elementach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna.
W rozpoznanej sprawie okoliczności faktyczne nie są sporne. Spór w sprawie dotyczy natomiast kwestii zakwalifikowania gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej do przedmiotów opodatkowania (gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej) oraz wykładni użytego w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pojęcia "względy techniczne", co przesądzało o wysokości stawki podatku od nieruchomości w latach podatkowych 2008-2011.
W wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 337/13, Sąd dokonał wykładni użytego w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pojęcia "względy techniczne", która to wykładnia jest w tej sprawie wiążąca na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Sąd wskazał, że wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i niezależnie od woli podatnika. Chodzi zatem o takie wady fizyczne przedmiotów opodatkowania, które w sposób stały, a nie przejściowy, uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem prowadzonej działalności. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części, nie daje podstaw do zastosowania innych stawek podatku niż przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Względy techniczne nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanymi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzjami o remontach, modernizacjach, adaptacjach. Brak możliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania (gruntu) do prowadzenia działalności gospodarczej, powinien mieć charakter trwały. "Względy techniczne" przy tym powinny dotyczyć przedmiotu opodatkowania, czyli gruntu, a nie innych przyczyn, leżących po stronie podatnika.
Sąd przesądził również, że decyzja o likwidacji linii kolejowej sama przez się nie stanowi o zaistnieniu "względów technicznych" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, o czym świadczy też treść art. 7 ust. 1a, wprowadzonego ustawą nowelizacyjną z 2006 r. Przepis ten w żaden sposób nie nawiązuje do pojęcia "względów technicznych" lecz wprowadza nowe, szczególne zwolnienie podatkowe w przypadku przedmiotów opodatkowania pozostałych po likwidacji linii kolejowych lub ich odcinków. Zwolnienie to nie jest bezwarunkowe i przysługiwać może tylko przez trzy lata od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym stała się ostateczna decyzja lub weszło w życie rozporządzenie, wyrażające zgodę na likwidację linii. Przepis ten wskazuje na to, że skutkiem aktu o likwidacji linii kolejowej nie jest zaistnienie "względów technicznych", które mogą występować niezależnie i bez względu na to, czy linia kolejowa została zlikwidowana, czy nadal funkcjonuje.
Sąd zalecił natomiast przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozważenie, czy fakt przekazania na rzecz Gminy P. użytkowania wieczystego gruntów stanowiących część linii kolejowej i zobowiązania się gminy do wybudowania na nich ścieżki rowerowej a także zdemontowania torów na odcinku S.-K., nie stanowi o zaistnieniu względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dla spornych gruntów wchodzących w skład zlikwidowanej linii kolejowej, gdyż skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym do gruntów na całej trasie zlikwidowanej linii kolejowej.
W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo wskazało, że jakkolwiek fakt przekazania na rzecz Gminy P. użytkowania wieczystego gruntów stanowiących część linii kolejowej i zobowiązania się gminy do wybudowania na nich ścieżki rowerowej a także zdemontowania torów na odcinku S.-K., stanowi względy techniczne uniemożliwiające podatnikowi prowadzenie w przyszłości ewentualnej działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych, to jednak nie przesądza, że na spornym gruncie nie może być prowadzona inna działalność gospodarcza. Uwzględniając wyrażony w wydanym w tej sprawie przez NSA wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 570/14 pogląd, że "użyty w art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwrot normatywny "tej działalności" oznacza tę konkretną działalność, którą prowadzi przedsiębiorca i konkretyzuje więź pomiędzy działalnością gospodarczą przedsiębiorcy a nieruchomością będącą w jego posiadaniu w zakresie całej wykładni definicji legalnej zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy", należy zauważyć, że działalność w zakresie świadczenia usług transportowych nie jest jedynym przedmiotem działalności skarżącej. Jak słusznie wypunktował organ, przedmiotem działalności skarżącej jest m.in. sprzedaż hurtowa odpadów i złomu, magazynowanie i przechowywanie pozostałych towarów, działalność usługowa wspomagająca transport lądowy, obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania, kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami. Nie jest zatem wykluczone wykorzystanie spornego gruntu w zakresie innej działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika. Zasadniczy mankament argumentacji skarżącej sprowadza się właśnie do tego, że ogranicza się ona wyłącznie do podkreślania niemożności wykorzystania spornych działek do prowadzenia działalności w zakresie transportu kolejowego, pomijając przy tym kwestię wykorzystania ich do działalności innego rodzaju.
Zarzut, że organ nie wskazał, jakiego innego rodzaju działalność mogłaby być na spornym gruncie prowadzona, jest nieuzasadniony. Nie jest rolą organu wskazywanie przedsiębiorcy potencjalnych możliwości wykorzystania należącego do niego gruntu. Istotne jest, że przedmiot działalności podatnika nie ogranicza się wyłącznie do transportu kolejowego, a zatem niemożność wykonywania usług w zakresie transportu kolejowego nie oznacza jednocześnie niemożności wykorzystania spornego terenu w inny wybrany przez przedsiębiorcę sposób.
Przypomnieć należy, że w podatku od nieruchomości zasadą jest opodatkowanie najwyższymi stawkami majątku nieruchomego przedsiębiorcy tylko przez sam fakt jego posiadania. Nie ma przy tym znaczenia, czy jest on w danym momencie wykorzystywany do prowadzonej działalności gospodarczej. Decydujące znaczenie ma fakt posiadania przez podmiot wykonujący działalność gospodarczą. Wprowadzony w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyjątek, miał na celu zmniejszenie obciążeń podatkowych tych podmiotów gospodarczych, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związany z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Decyzja przedsiębiorcy o niewykorzystaniu danego gruntu w prowadzonej działalności gospodarczej, motywowana względami innymi niż "techniczne", nie wyłącza zastosowania ogólnej zasady, w myśl której sam fakt posiadania przez podmiot wykonujący działalność gospodarczą nieruchomości oznacza jej opodatkowanie wyższymi stawkami. W niniejszej sprawie nieruchomość gruntowa, mimo okresowego jej niewykorzystywania, nie przestaje więc być nieruchomością związaną z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą.
Podobnie bez znaczenia w kontekście opodatkowania gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej pozostaje stan techniczny infrastruktury kolejowej i związana z tym specyficzna rzeźba terenu. Nasyp kolejowy, bo o niego tutaj przede wszystkim chodzi oraz posadowione na nim urządzenia (podkłady kolejowe, tory itp.), są budowlą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Stanowią zatem odrębny od gruntu przedmiot opodatkowania. Oznacza to, że ich stan techniczny nie wpływa w najmniejszym stopniu na stan techniczny gruntu, na którym infrastruktura kolejowa jest posadowiona. Jak wyżej wskazano, specyfika budowli kolejowej nie oznacza, że jedynym obiektywnie możliwym sposobem wykorzystania gruntów znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy, prowadzącego różnorodną w charakterze działalność gospodarczą jest transport kolejowy. Z materiału dowodowego nie wynika, aby przywrócenie gruntów, w tym znajdujących się na nich nasypów kolejowych, do stanu umożliwiającego wykorzystanie ich przy prowadzeniu innej działalności gospodarczej, było obiektywnie niemożliwe, a więc aby stanowiło obiektywną przeszkodę do wykorzystania spornych gruntów w działalności gospodarczej (wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2016 r., II FSK 1475/14). Tymczasem brak możliwości wykorzystania gruntu do prowadzenia działalności gospodarczej powinien mieć charakter trwały. Podzielić też należy zacytowany w decyzji pogląd Bogusława Pahla zawarty w glosie krytycznej do wyroku WSA w Szczecinie z dnia 19 lutego 2009 r., I SA/Sz 650/08, że ukształtowanie terenu nie jest względem technicznym, tylko powstałym naturalne, ewentualnie zmodyfikowanym wskutek prac człowieka. Nie powoduje to jednak, że nie ma możliwości wykorzystania tak zajętych gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej. Prace polegające na przystosowaniu danego terenu na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej są immanentnie związane z tą działalnością. Nie można więc mówić w takim przypadku o względach technicznych gruntu.
Podsumowując, podzielić należy stanowisko organu, że ze stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby wskazywane przez podatnika przeszkody faktyczne miały charakter trwały i obiektywny oraz aby mogły być w konsekwencji uznane za względy techniczne w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które sprawiają, że sporny grunt nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika.
Z przyczyn wskazanych wyżej, Sąd nie podzielił poglądów wyrażonych w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 260/14 i utrzymującego go w mocy wyroku NSA z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2068/14. W wyrokach tych Sądy obu instancji uznały, że likwidacja linii kolejowej stanowi względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie w działalności gospodarczej jaką jest udostępnianie infrastruktury kolejowej. Pominęły jednak aspekt odnoszący się do wykorzystania gruntów pozostałych po zlikwidowaniu linii kolejowej do innego rodzaju działalności gospodarczej podatnika, która to okoliczność w niniejszej sprawie okazała się kluczowa.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło