I SA/Gd 1587/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2014-10-28

Skład orzekający: Joanna Zdzienicka - Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazuje znaczące straty i zajęcia komornicze, ale ponosi wydatki na bieżącą działalność, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, mimo trudnej sytuacji finansowej, zajęć komorniczych i strat, nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że ponosi bieżące wydatki na działalność, co sugeruje istnienie pewnych dochodów uniemożliwiających zapłatę wpisu. Prawo pomocy jest formą dofinansowania ze środków publicznych i powinno być przyznawane tylko w przypadkach, gdy zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania jest obiektywnie niemożliwe.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując złą sytuację finansową, brak przychodów, zajęcia komornicze rachunków bankowych i nieruchomości, a także umorzenia części postępowań egzekucyjnych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wobec czego spółka wniosła sprzeciw, przedstawiając szczegółowe uzasadnienie swojej sytuacji finansowej. Sąd rozpatrzył wniosek po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z o.o. z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A Spółka z o.o. z siedzibą w G. złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowienie wobec wniesienia sprzeciwu utraciło moc. Uzasadniając sprzeciw wniesiony od powyższego rozstrzygnięcia Spółka wskazała, że w chwili obecnej znajduje się w złej sytuacji finansowej, nie odnotowuje żadnych przychodów, które mogłaby przeznaczyć na opłatę sądową. Wszystkie rachunki bankowe wnioskodawcy są przedmiotem zajęć komorniczych w toku prowadzonych z jej majątku postępowań egzekucyjnych, na rachunkach nie odnotowuje się jakichkolwiek transakcji. Zajęciu komorniczemu podlegają także prawa własności nieruchomości stanowiących własność Spółki. Wyjaśniła ponadto, że część prowadzonych wobec Spółki postępowań egzekucyjnych zostało lub zostanie wkrótce umorzonych ze względu na całkowitą bezskuteczność egzekucji. Wskazała również, że nie posiada żadnych ruchomości lub nieruchomości, które nie stanowiłyby przedmiotu zajęcia komorniczego, a w związku z dokonanymi zajęciami nie ma możliwości ich zbycia w celu uzyskania środków mogących pokryć opłatę sądową. Spółka nie posiada zdolności kredytowej, która umożliwiłaby jej wystąpienie z wnioskiem o przyznanie kredytu. Końcowo wskazała, że w jej ocenie brak jest podstaw by uznać, że Spółka wyzbyła się zdolności do zapłaty kosztów sądowych, nie traktuje bowiem preferencyjnie innych swoich zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - określanej dalej jako "p.p.s.a." - w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Rozpatrując wniosek A Spółki z o.o. z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie takiego prawa. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa na stronie zwracającej się o takie prawo, zaś rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Ponadto osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r. , sygn. II OZ 318/08, LEX nr 479111). W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez Spółkę we wniosku PPPr okoliczności oraz przedłożonych dokumentów, nie można przyjąć, że nie jest ona w stanie ponieść koniecznych kosztów sądowych wynoszących w niniejszej sprawie 100 zł. Strona wprawdzie wskazała, że wszystkie rachunki bankowe są przedmiotem zajęć komorniczych, na rachunkach nie odnotowuje się jakichkolwiek transakcji. Zajęciu komorniczemu podlega także prawo własności nieruchomości stanowiących własność skarżącej. Cześć postępowań komorniczych została umorzona ze względu na całkowitą bezskuteczność egzekucji. Wysokość kapitału zakładowego Spółki została określona na kwotę 50.000 zł, wartość środków trwałych na kwotę 260.000 zł, przy czym wartość księgowa dotyczy sprzętu budowlanego, który został zabrany przez leasingodawcę z placu budowy z powodu zaległości finansowych; strata w prowadzonej działalności została określona na kwotę 682.416,50 zł. Jednakże z przedłożonych przez Spółkę, na wezwanie referendarza, dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, w tym m. in. z faktur dokumentujących koszty uzyskania przychodu w postaci faktur na zakup paliwa, naprawy motoryzacyjne, opłaty za monitoring, opłaty za wynajem pomieszczeń wynika, że Spółka w okresie kwiecień, maj i czerwiec 2014 r. dokonała zakupu paliwa na kwotę ponad 6.000 zł (wszystkie płatności zostały dokonane gotówką). W ocenie Sądu porównanie wskazanych powyżej wydatków poniesionych przez Spółkę z wysokością wpisu w niniejszej sprawie nie potwierdza, by Spółka nie dysponowała jakimikolwiek dochodami uniemożliwiającymi zapłatę wpisu. Podkreślić należy, że prawo pomocy w istocie rzeczy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów postępowania sądowego powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w którym zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe (tak też postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 9 marca 2009 r. sygn. akt II SAB/Wr 32/08, LEX nr 603148). Zdaniem Sądu, ocena sytuacji skarżącej w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją nie daje podstaw do uznania, że skarżąca spełniła przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło