I SA/Gd 159/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi P. Sp. Jawna na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 grudnia 2024 r. nr 100000/71/599794/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie odsetek uchyla zaskarżoną decyzję. W dniu 8 listopada 2024 r. P. sp. j. z siedzibą w S. złożyła wniosek o umorzenie naliczonych odsetek w kwocie 3869,56 zł za miesiące od września do grudnia oraz od stycznia do maja 2023 r. Spółka podała, że korekta za miesiąc sierpień 2022 r. była uzgodniona telefonicznie z pracownikiem infolinii ZUS. Korekty składane przez Spółkę zostały wysłane z numerami 02.08.2022, 03.08.2022, 04.08.2022. Deklaracja w zakresie "40" została utworzona przez ZUS. Technicznie została zdublowana, a składki z drugiej deklaracji nigdy nie były należne. Po telefonicznym uzgodnieniu z ZUS złożono korektę z nr 05.08.2022 celem "wyzerowania" w zakresie 40. Powstała niedopłata nie zaistniała w wyniku nieterminowych płatności, ale ze względu na błąd techniczny, w związku z czym Spółka wniosła o umorzenie nieprawidłowo naliczonych odsetek. Decyzją z 21 listopada 2024 r. ZUS Oddział w Gdańsku na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postepowanie w sprawie wniosku o umorzenie odsetek od należności z tytułu składek. Organ wskazał, że na dzień złożenia wniosku odsetki od należności z tytułu składek nie były wymagalne, zatem postepowanie jest bezprzedmiotowe. Decyzją z 30 grudnia 2024 r. ZUS Oddział w Gdańsku, w związku z wnioskiem Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z 21 listopada 2024r. Organ wskazał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdyż na koncie rozliczeniowym podatnika nie odnotowano odsetek, które mogłyby stanowić przedmiot postępowania administracyjnego. W wyniku sporządzonej przez stronę korekty dokumentacji rozliczeniowej zmienił się sposób zaksięgowania należności i dokonane wpłaty zostały zaliczone na pokrycie najstarszych zaległości i powstałych odsetek zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 r. (Dz.U. z 2008 r., Nr 78, poz. 465 ze zm.). W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. sp. j. w S. podała, że ZUS naliczył w 2022 r. odsetki od zaległości, które nigdy nie powstały. W dniu 12.10.2022 r. błędnie została dokonana korekta deklaracji sierpniowej z kodem 40.08.2022. Korekta miała dotyczyć pierwotnej deklaracji 01.08.2022. Korekta została złożona po telefonicznej konsultacji z pracownikiem infolinii ZUS, Skarżąca została wprowadzona w błąd co do sposobu skorygowania tej deklaracji. W miesiącu sierpniu były należne składki z jednej deklaracji, a nie z dwóch. Deklaracja sierpniowa została opłacona w całości w dniu 19 sierpnia 2022 r. Należności za kolejne miesiące były opłacane w całości w terminie. Błędna korekta została wyzerowana w dniu 08.08.2023 r. w momencie ustalenia przez skarżącą, że ZUS podwójnie domaga się zapłaty za miesiąc sierpień 2022 r. Deklaracja 40.08.2022 była tylko błędem technicznym, co uzasadnia wniosek o umorzenie odsetek od niej naliczonych i ponowne zaksięgowanie dokonanych wpłat na składane i opłacane w terminie deklaracje. W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w wyniku sporządzonej korekty zmienił się sposób zaksięgowania należności i dokonane wpłaty zostały zaliczone na pokrycie najstarszych zaległości i powstałych odsetek. Z dostarczonego rozliczenia zadłużenia wg stanu na 29 marca 2024 r. wynika, że wpłata z 18 października 2022 r. została zaksięgowana m.in. na deklaracje z czerwca 2023 r., następnie wpłata z 15 listopada 2022 r. i następne są w części rozksięgowane na odsetki, co nie jest prawidłowe. Skarżąca podała, że we wniosku z 8 listopada 2024 r. wnosiła o umorzenie odsetek z 2022 r. i przeksięgowania wpłat, gdyż na koncie płatnika widnieje zaległość bieżąca wynikająca z wcześniej błędnie naliczonych odsetek od zdublowanej deklaracji za sierpień 2022 roku. W odpowiedzi na skargę ZUS Oddział w Gdańsku wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej własnej bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja ZUS z 30 grudnia 2024 r.. Decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy zainicjowanej wnioskiem P. Sp. j. w S.. We wniosku o wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 2 grudnia 2024 r. strona wyjaśniła, że wniosek o umorzeniu zaległości został złożony w związku z odsetkami powstałymi za sierpień 2022 r. wskutek błędnego złożenia "zdublowanej" deklaracji za ten okres rozliczeniowy oraz wadliwego pouczenia w systemie infolinii o konieczności złożenia przez Spółkę korekt deklaracji. Utworzona przez ZUS deklaracja w zakresie "40", jak wskazała strona skarżąca dotyczy składek, które między innymi nie były należne. Treść uzasadnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odpowiada uzasadnieniu wniosku o umorzenie naliczonych odsetek jako nieprawidłowo naliczonych. W ocenie Sądu treść uzasadnienia wniosków strony została pominięta przez organ, który dopiero w odpowiedzi na skargę udzielonej w piśmie z dnia 25 kwietnia 2025 r. przedstawił prawną podstawę księgowania należności. Treść złożonego wniosku o umorzenie zaległości jednoznacznie wskazuje, że stroną zgłasza zarzut wadliwego zaksięgowania jako należnej składki za sierpień 2022 r. w podwójnej wysokości. Uzasadnienie wniosku wymagało, zgodnie z zasadą informowania stron (art. 9 k.p.a.), uzyskania od strony sprecyzowania wniosku i jego uzasadnienia. W sprawie organ administracji nie zrealizował obowiązku udzielania wyjaśnień i czuwania, aby strony nie ponosiły szkody z powodu nieznajomości prawa. Przedstawione przez organ na etapie odpowiedzi na skargę stanowisko mające na celu odniesienie się do treści wniosku z 8 listopada 2024r., ostatecznie sprecyzowanego przez stronę w skardze jako dotyczącego umorzenia odsetek z 2022 r. i przeksięgowania wpłat, nie konwaliduje wad uzasadnienia zaskarżonej decyzji odnoszącego się do innego niż wskazywany przez stronę przedmiot postepowania. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z 21 listopada 2024 r. nie spełnia wymogu art. 107 § 1 k.p.a.. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwianiu sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które nie odnosi do treści uzasadnienia wniosku, nie spełnia wymogu art. 107 § 3 k.p.a. zarówno w zakresie faktycznym i prawnym. Ponownie rozpoznając sprawę organ rozpozna wniosek po ustaleniu zakresu żądania strony, która wyjaśniła w skardze, że powstała "zaległość" bieżąca wynika z wcześniejszych odsetek błędnie naliczonych od zdublowanych deklaracji za sierpień 2022 r. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.