I SA/Gd 1598/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2015-02-20
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać odmówiony z powodu niewywiązania się przez wnioskodawcę z obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów, mimo że deklarowane dochody i wydatki nie wykluczają jednoznacznie spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega odmowie, jeśli wnioskodawca nie wywiąże się z obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów na podstawie art. 255 PPSA, nawet jeśli deklarowane dochody i wydatki nie wykluczają jednoznacznie spełnienia przesłanek. Sąd nie ma obowiązku poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść wnioskodawcy, a jedynie ocenia przedstawione przez niego okoliczności.Stan faktyczny
R. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, powołując się na niskie dochody i konieczność utrzymania rodziny. Referendarz sądowy wezwał go do przedłożenia szeregu dokumentów finansowych i majątkowych. Wnioskodawca przedłożył część dokumentów, jednak nie wszystkie żądane informacje zostały dostarczone, w tym wyciągi z rachunku bankowego małżonki oraz pełne wyjaśnienie dotyczące innych rachunków bankowych. Referendarz uznał, że przedstawione dokumenty są niewystarczające do oceny stanu majątkowego i odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania R. T. prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. T.o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania R. T. prawa pomocy.
Wnioskiem z 31 grudnia 2014 r. R. T. zwrócił się o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie podając, że osiąga bardzo niskie dochody i ma na utrzymaniu dwóch synów uczących się w liceum.
Wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwoma synami w wieku 19 lat. Posiada mieszkanie o pow. 49,3 m2. Dochód rodziny stanowi renta wnioskodawcy w wysokości 782,63 zł, jego wynagrodzenie z pracy 1312 zł oraz emerytura małżonki w wysokości 982,38 zł.
Referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącego zawarte w przedmiotowym wniosku za niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego i – na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) – zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2015 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych, maklerskich i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dokumentów potwierdzających kwotę zadeklarowanych we wniosku dochodów osiąganych przez każdego z małżonków z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych, zaświadczenia od pracodawcy skarżącego o wysokości miesięcznego dochodu osiąganego ze stosunku pracy oraz o wysokości średnich dochodów osiągniętych z tego tytułu w okresie ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych przez małżonków w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania (opłat czynszowych, za energie elektryczną, telefon).
Poinformowano przy tym wnioskodawcę, że niezastosowanie się do treści wezwania może skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przedłożył następujące dokumenty: oświadczenie, że środki wpływające na konto skarżącego w wysokości 1600 i 2300 zł stanowią należności z wynajmu nieruchomości należących do brata skarżącego – na tę okoliczność skarżący przedstawił kopie umów wynajmu, wyciąg z rachunku bankowego skarżącego w Credit Agricole, oświadczenie skarżącego i małżonki o posiadaniu samochodu osobowego Renault Thalia rok prod 2010 o wartości 15 tys. zł, potwierdzenie wysokości emerytury żony skarżącego 982,38 zł netto i wysokości renty skarżącego na kwotę 782,63 zł netto, zaświadczenie od pracodawcy skarżącego o osiąganiu dochodu 1194,53 zł netto w ciągu ostatnich trzech miesięcy, potwierdzenie o płatności czynszu w wysokości 880,55 zł, kopie rachunków za energie elektryczną, kopie umów najmu nieruchomości, jakie skarżący zawarł na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez brata.
Po analizie przedstawionych dokumentów, w szczególności operacji dokonywanych na rachunku bankowym wnioskodawcy, referendarz sądowy ustalił, że skarżący spłaca kredyt w wysokości 576,70 zł miesięcznie, czynsz za mieszkanie wynosi 880,55 zł doliczając opłaty za media miesięczne wydatki rodziny skarżącego oscylują w okolicy 1650 zł miesięcznie. Dochody netto na czteroosobową rodzinę skarżącego wynoszą 2956,21 zł. Z analizy rachunku skarżącego wynika, że posiada on jeszcze inny rachunek bankowy bądź jest to rachunek jego pełnoletniego syna (tożsamość imion i nazwisk uniemożliwia jednoznaczne ustalenie), ponadto odnotowane są wpłaty z rachunku bankowego należącego do syna R. Nie zostały także przedstawione wyciągi z rachunku bankowego małżonki wnioskodawcy.
W oparciu o dane zawarte w formularzu i przedstawione w odpowiedzi na wezwanie nie można uznać, że wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pozostało szereg okoliczności, które wyjaśnione nie zostały, nie jest znana referendarzowi wysokość miesięcznych dochodów wnioskodawcy, ani też wysokość kosztów utrzymania. Przy deklarowanym dochodzie na poziomie 2900 zł i wykazywanych wydatkach na poziomie 1600 zł - na zakup żywności, leków, utrzymanie samochodu pozostaje na czteroosobową rodzinę kwota 1300 zł miesięcznie. Natomiast operacje dokonywane na rachunku bankowym wskazują na uzyskiwanie wyższych dochodów niż deklarowane. Brak pełnego zobrazowania sytuacji majątkowej rodziny skarżącego wskutek niewywiązania się z przedstawienia wszystkich żądanych dokumentów powoduje niemożność uznania przez referendarza, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające pozytywne rozpoznanie wniosku.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, w świetle którego uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący (postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 128/05, niepubl.).
Z tych względów uznano, że skarżący nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło