I SA/Gd 16/08

Dnia 29 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: 1. przywrócić skarżącemu termin do złożenia wypełnionego formularza PPF 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej W. K. zawarł dodatkowo wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, w załączeniu do pisma z dnia 15 stycznia 2008 r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pismo wraz z formularzem zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 stycznia 2008 r., tym samym termin do dokonania wskazanej przez Sąd czynności bezskutecznie upłynął w dniu 5 lutego 2008 r. W konsekwencji, zarządzeniem z dnia 21 marca 2008 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2008 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 kwietnia 2008 r. Pismem z dnia 23 kwietnia 2008 r. W. K. wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na druku PPF. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że uchybił terminowi do złożenia wniosku na formularzu PPF z uwagi na silnie pogorszony w ostatnim czasie stan zdrowia, będący wynikiem przewlekłej i długotrwałej choroby. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono zaświadczenia lekarskie z dnia 28 stycznia 2008 r., 28 lutego 2008 r. i 9 kwietnia 2008 r. oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego, przebytego w dniach od 3 do 12 marca 2008 r. Skarżący przedłożył jednocześnie wypełniony wniosek PPF wraz z obszerną dokumentacją mającą na celu wykazanie jego trudnej sytuacji materialnej oraz zdrowotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 i 87 p.p.s.a. uchybiony termin można przywrócić jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2. ww. wniosek zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3. równocześnie ze złożeniem wniosku, strona dokona czynności, dla której określony był termin; 4. we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5. powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sadowego; Dla przywrócenia terminu konieczne jest aby wskazane przesłanki były spełnione łącznie. W przedmiotowej sprawie, jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do wniesienia skargi skarżący wskazał fakt choroby Jak podkreślono wyżej, przywrócenie terminu następuje, gdy strona uprawdopobni, że nie dokonała ona czynności bez własnej winy. Natomiast zgodnie z orzecznictwem NSA, o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności. Okolicznością taką może być także choroba, której objawy skarżący opisał w złożonych wyjaśnieniach (objawy śpiączkowe, silne osłabienie i zmęczenie, zaburzenia równowagi). Skarżący przyznał co prawda, że zapomniał o konieczności wykonania wezwania, które odebrał w dniu 29 stycznia 2008 r. W ocenie Sądu wykazał on jednak równocześnie, że okoliczność ta była wprost związana z uniemożliwiającym skarżącemu w pełni świadome funkcjonowanie pogorszeniem stanu zdrowia. Kryteria należytej staranności jakiej wymaga się od osób chorych, różnią się ze swej istoty od kryteriów staranności jakiej wymaga się od osób zdrowych. Z przełożonej dokumentacji i wyjaśnień wynika, że w chwili otrzymania wezwania stan W. K. był na tyle zły, że już w tamtym czasie przebywający w domu skarżący wymagał hospitalizacji, na co wskazuje w szczególności diagnoza lekarska zawarta w karcie informacyjnej późniejszego leczenia szpitalnego oraz podejmowane przez skarżącego kolejne próby uzyskania pomocy ze strony lekarza rodzinnego. Wobec powyższego skarżący uprawdopodobnił, że nie dokonał czynności bez własnej winy lecz z winy choroby, której gwałtowne nasilenie zdominowało życie skarżącego i podejmowane przez niego działania, koncentrujące się na poszukiwaniu fachowej pomocy medycznej w celu usunięcia nasilających się objawów chorobowych. Skarżący dochował jednocześnie pozostałych warunków przywrócenia terminu, w tym dokonał czynności złożenia wypełnionego druku PPF w terminie 7 dni od doręczenia mu zarządzenia o pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Mając na uwadze, że stan zdrowia skarżącego nieprzerwanie pozostaje zły, Sąd uznał, że ustanie przyczyny uchybienia terminu nie nastąpiło wcześniej niż z chwilą doręczenia skarżącemu zarządzenia referendarza o pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W złożonym formularzu PPF skarżący sprecyzował, że wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dołączonych do wniosku dokumentów Sąd ustalił, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jedynym źródłem jego utrzymania jest dochód z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości 1.118,57 złotych brutto, przy czym ze względu na dokonywane potrącenia komornicze z tytułu zasądzonych na rzecz syna alimentów wypłacana jest kwota 298,73 złotych netto miesięcznie, poza udziałem w nieruchomości o powierzchni 4 300 m2 nie posiada innego majątku, w tym przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro, oszczędności (dowód: wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank Spółdzielczy w [...]). Skarżący w roku 2004 uznany został przez lekarza orzecznika ZUS za całkowicie niezdolnego do pracy, ze względu na liczne schorzenia wymaga stałego leczenia farmakologicznego i dodatkowo ponosi koszty z tym związane (dowód: dokumentacja medyczna, w tym kopie: wypisów z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, zaświadczeń lekarskich, kart informacyjnych leczenia szpitalnego, recept, paragonów). Trudną sytuację finansową skarżącego potwierdzają odpis zaświadczenia Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] oraz decyzje Wójta Gminy [...], z których wynika, że w latach 2006-2007 korzystał on z pomocy ośrodka w formie zasiłku celowego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie ma realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Tym samym spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a oraz art. 246 § 1 cyt. ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia. .