I SA/Gd 1603/15

Dnia 13 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 sierpnia 2015 roku, nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 sierpnia 2015 r., A.S. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawczyni podała, że jej sytuacja materialna wynika z akt sprawy, a także z zeznań i informacji będących w posiadaniu organów podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Przywołany wyżej przepis wskazuje wyraźnie, że wstrzymanie wykonania aktu dopuszczalne jest, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że w okolicznościach konkretnej sprawy można zakładać, spodziewać się zaistnienia takiej sytuacji o jakiej mowa w przepisie. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że ocena możliwości wystąpienia tego niebezpieczeństwa nie może być przez Sąd dokonywana bez odwołania się do konkretnych okoliczności, odpowiednio potwierdzonych przez wnioskodawcę dowodami. Jeżeli bowiem podatnik twierdzi, że wykonanie decyzji polegającej na obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej skutkować będzie powstaniem szkody, to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie tego, że środki pieniężne niezbędne do zapłaty należności publicznoprawnej przekraczają możliwości płatnicze podatnika i doprowadzą np. do utraty możliwości zaspakajania potrzeb podatnika i jego rodziny. Jak to wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę (por. postanowienie NSA z 15 stycznia 2015 r., I OZ 1236/14). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Po pierwsze należy zauważyć, że w złożonym wniosku skarżąca ograniczyła się wyłącznie do powołania się na ustawową przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu, samo wskazanie, że w skutek wykonania decyzji może dojść do wyrządzenia znacznej szkody lub też trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające do uwzględniania wniosku strony. Strona we wniosku o wstrzymanie wykonania winna bowiem zobrazować w pełni swoją sytuację majątkową i osobistą, dając Sądowi możliwość oceny tego, czy wykonanie decyzji może prowadzić do wskazywanych skutków. Niemniej jednak, pomimo tego, że strona uchybiał obowiązkowi zobrazowania swojej sytuacji, Sąd przy rozpatrywaniu wniosku wziął pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, które zostały złożone przez skarżącą w związku z ubieganiem się o przyznanie prawa pomocy. Analiza tych dokumentów wskazuje, że wnioskodawczyni jest właścicielką w części ½ mieszkania o powierzchni 72 m2, którego zakup sfinansowała kredytem bankowym, posiada także trzy samochody osobowe marki: Fiat Punto 1.9 D z 2000 r. o wartości 4.000 zł, BMW 116 z 2005 r. o wartości 15.000 zł oraz Jaguar S-Type z 1999 r. o wartości 8.000 zł, samotnie wychowuje dwoje małoletnich dzieci, a źródłem utrzymania rodziny są dochody skarżącej z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.286,16 zł netto miesięcznie oraz alimenty, które otrzymuje na rzecz dzieci w łącznej kwocie 800 zł miesięcznie Na pokrycie stałych wydatków związanych z opłatami czynszowymi (350 zł), za energię elektryczną, wodę i gaz (185 zł), ze spłatą kredytu (984 zł) oraz zaległości podatkowej (1.500 zł) przeznacza kwotę 3.019 zł miesięcznie. Dodatkowo z historii rachunku bankowego w "A" wynika, że za okres od 1 września do 30 listopada 2015 r. saldo końcowe wynosiło 57,50 zł, a rachunek ten podlegał zajęciu do kwoty 73.112,82 zł. Saldo w "B" za okres od 1 września do 10 grudnia 2015 r. było ujemne i wynosiło 18 zł. Do akt złożone zostało również oświadczenie ojca dzieci skarżącej, który wyjaśnił, że na utrzymanie dzieci przekazuje co miesiąc skarżącej kwotę po 400 zł na każde dziecko oraz kupuje im odzież; ponosi także ½ opłat za mieszkanie do wspólnoty mieszkaniowej, za energię elektryczną oraz raty kredytowej. W ocenie Sądu, przedłożone do akt dokumenty nie wyjaśniają na tyle sytuacji majątkowej skarżącej, aby możliwe było dokonanie oceny tego, czy w skutek wykonania zaskarżonej decyzji może zaistnieć stan niebezpieczeństwa wystąpienia szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Jakkolwiek wnioskodawczyni przedstawiła dość dokładnie swoją sytuację finansową, to jednak złożone przez nią oświadczenia budzą wątpliwości co do rzetelności podawanych w nich danych. Z dokumentów i oświadczeń skarżącej wynika bowiem, że jej miesięczne dochody, uwzględniając świadczenia alimentacyjne na rzecz dzieci, kształtują się na poziomie 2.085,16 zł. Tymczasem średnie, miesięczne koszty utrzymania podawane przez skarżącą kształtują się na poziomie 3.204,80 zł. Na koszty te, wynikające ze złożonych dokumentów składają się rata kredytu bankowego (232,24 euro, co odpowiada kwocie około 984 zł), rata zaległości podatkowej (1.455,09 zł), opłaty za lokal mieszkalny (298,77 zł), energię elektryczną (62,10 zł), telefon i internet (209,38 zł) oraz składki na ubezpieczenie trzech samochodów osobowych (195,46 zł). W wartości tych kosztów nie zostały przy tym uwzględnione inne bieżące wydatki, jakie bez wątpienia skarżąca ponosi w związku z utrzymaniem trzyosobowej rodziny takie choćby jak zakup środków higieny i czystości, obuwia, odzieży dla siebie, pomocy szkolnych dla dzieci oraz kosztów dojazdów do pracy (skarżąca mieszka w G. a pracuje w S.). Z przedstawionej przez wnioskodawczynię dokumentacji wynika zatem, że ponoszone przez nią koszty utrzymania są wyższe od uzyskiwanych przychodów, a to zdaniem Sądu, budzi uzasadnioną wątpliwość co do prawdziwości danych mających obrazować sytuację materialną podatniczki. Wątpliwości co do środków pieniężnych, jakimi faktycznie dysponuje skarżąca wzmacnia również to, że w świetle przedłożonych dokumentów nie posiada ona oszczędności jak również ze złożonych oświadczeń nie wynika, aby na potrzeby utrzymania zaciągała pożyczki w instytucjach finansowych czy u członków rodziny. W związku z powyższym, nie sposób obecnie ocenić, czy brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może prowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub też trudnych do odwrócenia skutków. Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Dodać również należy, że wykonanie zaskarżonej decyzji – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ma charakter odwracalny. Zatem w sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu stronie skarżącej kwoty orzeczonej w decyzji. Nie ma przy tym znaczenia kwestia ewentualnego skomplikowanego odzyskania uiszczonych kwot i czasu ich odzyskania, gdyż w wypadku pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia będą mu przysługiwały określone środki prawne, które doprowadzą do zwrotu przez organ zapłaconych przez skarżącego należności (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1568/13). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.