I SA/Gd 1612/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-05-15

Skład orzekający: Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę prawną, która nie prowadzi działalności gospodarczej i której majątek jest zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, musi być złożony na urzędowym formularzu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, niezależnie od statusu wnioskodawcy (osoba fizyczna, prawna, jednostka organizacyjna) i jego sytuacji majątkowej, musi być złożony na urzędowym formularzu zgodnie z art. 252 § 2 PPSA. Niezachowanie tej formy stanowi brak formalny, który skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 PPSA, nawet jeśli strona wyjaśnia trudności w wypełnieniu formularza.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu PPPr. Spółka odpowiedziała, że nie może wypełnić formularza, ponieważ nie prowadzi działalności gospodarczej, a jej majątek jest zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Spółka wniosła sprzeciw, który został utrzymany w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z dnia 4 kwietnia 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie Wnioskiem z dnia 18 stycznia 2017 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej w skrócie zwana Spółką) zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 22 marca 2017 r. przesłano Spółce urzędowy formularz PPPr celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W ostatnim dniu terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, tj. w dniu 29 marca 2017 r. skarżąca spółka nadesłała pismo, w którym wyjaśniła, że nie prowadzi działalności gospodarczej a z jej majątku prowadzona jest egzekucja. Z tego powodu – jak podała – "formularz PPPr nie może mieć zastosowania do niej". Zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania wskazując, że strona nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu. Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie Spółka wniosła sprzeciw wskazując, że nie ma możliwości wypełnienia formularza PPPr, albowiem Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Jednocześnie wskazane zostało, że cały majątek został zajęty w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone zarządzenie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Dodania wymaga, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, iż orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. Jak stanowi art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek (o przyznanie prawa pomocy – przyp. Sądu) składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei przepis art. 257 p.p.s.a., stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W myśl powołanego przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu. Nie może to być przy tym jakikolwiek urzędowy formularz, ale taki, którego wzór został ustalony na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 256 p.p.s.a. Wniosek o obowiązku złożenia wniosku o prawo pomocy na określonym, urzędowym formularzu wypływa wprost z brzmienia przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., w którego treści ustawodawca odwołał się do pojęcia "ustalonego wzoru" formularza. Wzór takiego formularza, obecnie obowiązującego, został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a., wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak to miało miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2014 r. I FZ 181/14, z dnia 22 października 2014 r. II FZ 1404/14). Stwierdzić przy tym należy, że niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie takiego wniosku, jeśli nie została zachowana przewidziana ustawą (p.p.s.a.) szczególna forma jego złożenia (formularz PPF), co jasno wynika z brzmienia art. 252 § 2 i art. 257 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2015 r. I OZ 28/15, z dnia 14 grudnia 2012 r. II FZ 917/12). W niniejszej sprawie skarżąca Spółka została wezwana do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na stosownym, wymaganym przez przepisy prawa urzędowym formularzu. Wzór takiego formularza został przesłany stronie, a przesyłkę odebrano w dniu 16 lutego 2017 r. (k. 27). W zakreślonym siedmiodniowym terminie Spółka nie uzupełniła braku wniosku. Za uczynienie zadość wezwaniu nie można bowiem uznać pisma Spółki wyjaśniającego, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej. Należy wskazać, że dla obowiązku złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu bez znaczenia pozostaje kwestia, czy Spółka prowadzi działalność gospodarczą oraz czy uzyskuje jakiekolwiek przychody. Przepis art. 252 § 2 p.p.s.a. wyraźnie stwierdza, że wniosek należy złożyć w odpowiedniej formie i nie ustanawia od tej zasady żadnych wyjątków. Prawidłowo zatem referendarz sądowy orzekł o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wobec tego, że w wyznaczonym terminie skarżąca Spółka nie złożyła wniosku w wymaganej prawem formie. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło