I SA/Gd 1623/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia do listopada 2011 roku postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF, skarżący M. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.). Nadmienić przy tym należy, że ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to pełnomocnika ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy należy mieć na uwadze, że orzeczenie w tej kwestii winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że koszty niniejszego postępowania kształtuje: 1/ wpis od skargi określony w kwocie 1.069 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej jako rozporządzenie); 2/ ewentualny wpis od skargi kasacyjnej wynoszący 535 zł (§ 3 rozporządzenia); 3/ ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd wynoszący 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia); 4/ ewentualna opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192) oraz 5/ ewentualne wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), które jest ustalane, co do zasady, swobodnie pomiędzy stronami, tj. mocodawcą i pełnomocnikiem. Pewną wskazówką dla oceny obciążeń finansowych, jakie wnioskodawca musiałaby ponieść z tego tytułu jest jedynie wysokość opłat, określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714). Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego przez skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), dokumentów przedłożonych na wezwanie z dnia 20 marca 2017 r., a także danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz na stronie sklepu internetowego decorations.pl informacji, referendarz sądowy ustalił, co następuje: skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką i dwiema małoletnimi córkami (5 i 9 lat). Majątek skarżącego stanowi 98 udziałów o łącznej wartości nominalnej 4.900 zł w "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] (jednocześnie spółka ta jest jedynym wspólnikiem "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą [...]; w obu podmiotach skarżący pełni funkcję Prezesa Zarządu) oraz wierzytelności, których wartości nie podał, wskazując iż zostały umorzone przez komornika. Na dzień wypełnienia formularza PPF, tj. na dzień 10 marca 2017 r. skarżący posiadał oszczędności w gotówce w kwocie 1.200 zł. Środki pieniężne posiadała także jego małżonka, która na ten dzień dysponowała kwotą 5.696,62 zł. Małżonka skarżącego nie posiada żadnego majątku. Skarżący posiada zobowiązania z tytułu dwóch pożyczek gotówkowych w karcie kredytowej ([...] oraz [...]), udzielonych mu w wysokości 19.000 zł (w 2015 r.) oraz 48.000 zł (w 2016 r.), których miesięczna spłata wynosi odpowiednio 439,61 zł i 1.019,86 zł. W tym miejscu wskazać należy, że z opisu transakcji na rachunku karty kredytowej skarżącego wynika, że środki z tytułu pożyczki w kwocie 19.000 zł zostały przekazane na konto jego małżonki. Nadto, z wyciągu z tego rachunku wynika również, że on sam (bądź też jego małżonka) posiadają konto o numerze [...], z którego są dokonywane spłaty zadłużenia (każdorazowo przekraczającego kwotę wynagrodzenia skarżącego), a z którego wyciągu skarżący nie przedłożył. Warto w tym miejscu wskazać, że małżonkowie nie otrzymują pomocy finansowej ani rzeczowej od rodziny, czy innych osób, co potwierdza treść dodatkowego oświadczenia skarżącego z dnia 4 kwietnia 2017 r. Z zaświadczeń od pracodawców małżonków wynika, że każde z nich jest zatrudnione na umowę o pracę na czas nieokreślony a ich wynagrodzenie odpowiada kwocie wynagrodzenia minimalnego, które od 1 stycznia br. wynosi 1.459,48 zł netto miesięcznie. Skarżący jest zatrudniony w "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. na stanowisku Prezesa Zarządu, zaś jego żona w firmie "C". Skarżący, jak już wskazano, pełni także funkcję Prezesa Zarządu "A" Sp. z o.o., przy czym nie otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenia. Dodatkowo każde z małżonków świadczy pracę na rzecz spółki "B" Spółka z o.o. Sp. k., w ramach której prowadzony jest sklep internetowy [...]. Z danych ujawnionych na stronie sklepu wynika, że skarżący zajmuje się jego obsługą i administracją, a jego małżonka jest managerem produktów. Z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby małżonkowie otrzymywali z tego tytułu wynagrodzenie. Małżonka skarżącego otrzymuje natomiast dodatkowy dochód z tytułu świadczenia wychowawczego (tzw. 500 plus) w łącznej kwocie 1.000 zł miesięcznie. Średnie miesięczne udokumentowane wydatki, jakie małżonkowie ponoszą na opłaty za najem i eksploatację mieszkania, usługi telekomunikacyjne (telewizję, internet, telefon) oraz za przedszkole i zajęcia dodatkowe córki wynoszą 1.859,16 zł. W tak ustalonym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że poniesienie przez skarżącego obecnie kosztów zastępstwa procesowego z wyboru może spowodować skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Jednocześnie – zdaniem orzekającego – skarżący ma realne możliwości finansowe, aby partycypować w kosztach sądowych niniejszego postępowania. Zauważyć należy, że skarżący posiada oszczędności w kwocie przewyższającej wysokość należnego wpisu sądowego. Nadto, na rachunku bankowym małżonki znajdowały się środki w wysokości pozwalającej skarżącemu uiścić nie tylko wpis sądowy, ale również pozostałe koszty sądowe, które mogą wystąpić na dalszym etapie sprawy. Biorąc pod uwagę wysokość dochodów obojga małżonków i ponoszonych przez nich wydatków należało przyjąć, że oszczędności na rachunku bankowym małżonki pochodzą z pożyczek udzielonych skarżącemu, gdyż małżonkowie z własnych dochodów nie byliby w stanie ich poczynić. Tym samym, w ocenie referendarza sądowego, środki te skarżący mógł a nawet powinien był ich część zabezpieczyć na koszty sądowe w niniejszej sprawie. O możliwości zabezpieczenia odpowiedniej kwoty ten cel świadczy fakt, że w marcu 2017 r. małżonka przekazała firmie "D" Sp. z o.o., która dostarcza systemy e-faktur podmiotom prowadzącym działalność w zakresie handlu internetowego, łącznie kwotę 935,54 zł (w styczniu br. była to kwota 361,10 zł). Przypomnieć w tym miejscu należy, że małżonkowie (w ramach spółki z o.o. sp. k.) prowadzą sprzedaż artykułów dekoracyjnych właśnie za pośrednictwem internetu. Skoro zatem małżonkowie są w stanie finansować działalność handlową prowadzoną przez inny podmiot, na rzecz którego nieodpłatnie świadczą pracę (o czym była mowa powyżej), to brak jest podstaw aby przyjąć, że skarżący nie miał możliwości zabezpieczenia i przeznaczenia tych środków na koszty sądowe w niniejszej sprawie. Dokonując oceny możliwości finansowych skarżącego referendarz sądowy wziął także pod uwagę, że skarżący dysponuje znacznym limitem w rachunku karty kredytowej. Limit ten wynosi 23.400 zł. Warto przy tym zauważyć, że z tych środków skarżący spłaca raty udzielonych mu pożyczek. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że nie może części z nich przeznaczyć na koszty sądowe w niniejszej sprawie. Z tych względów orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.