I SA/Gd 1625/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Rischka /spr./ Sędziowie WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 12 lutego 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług oddala skargę. I SA/Gd 1625/01 U z a s a d n i e n i e Na wniosek skarżącego z dnia 19 października 1996 r. o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług ustalonych na dzień 11 marca 1996 r. Urząd Skarbowy wydał decyzję z dnia 20 lutego 1997 r. Nr [...], którą odmówił umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług ustalonych na dzień 11 marca 1996 r. w łącznej kwocie 20.680,70 zł, a obejmujących okres: I kwartał 1994 r. oraz miesiące: czerwiec, sierpień, wrzesień, listopad, grudzień 1995 r. oraz styczeń 1996 r. Izba Skarbowa powyższą decyzję utrzymała w mocy decyzją z dnia 19 czerwca 1997 r. Nr [...], która była przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. Sąd uchylając decyzję drugiej instancji, w uzasadnieniu w wyroku z dnia 29 kwietnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 1093/97 stwierdził, że skoro podatnik twierdzi, iż nie ma zaległości w podatku od towarów i usług i dlatego ustalone przez Urząd zaległości powinny być umorzone, to na organach podatkowych w pierwszej kolejności ciąży obowiązek zbadania tego faktu i ustalenia występowania bądź niewystępowania zaległości w podatku od towarów i usług na dzień 11 marca 1996 r., a dopiero w dalszej kolejności należy odnieść się do kwestii ich umorzenia. Izba Skarbowa wykonując wyrok decyzją z dnia 12 października 1999 r. Nr [...] uchyliła decyzję pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 19 października 1996 r. w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług na dzień 11 marca 1996 r. i umorzenia ustalonych zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług Urząd Skarbowy decyzją z dnia 24 października 2000 r. Nr [...] odmówił umorzenia zaległości podatkowych ustalonych na dzień 11 marca 1996 r. w kwocie 20.781,60 zł za okres I kwartału 1994 r. oraz miesiące: czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 1995 r. i styczeń 1996 r. W uzasadnieniu decyzji podano, że faktyczna zaległość w podatku od towarów i usług na dzień 11 marca 1996 r. została ustalona po uwzględnieniu przerachowania na konto skarżącego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc grudzień 1993 r. dot. Spółki cywilnej "A" – M. W. i S. W. w B. wraz z odsetkami ustalonymi do dnia 25 kwietnia 1994 r. oraz kwot niesłusznie pobranych wcześniej przez Urząd kosztów egzekucyjnych. Podkreślono przy tym, że zaległości w podatku od towarów i usług w głównej mierze powstały z powodu nie regulowania przez skarżącego deklarowanych kwot podatku. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji zapadło na gruncie art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Urząd badając przesłanki umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług nie znalazł podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku. Podkreślono przy tym to, że udzielenie ulgi prowadziłoby do uprzywilejowania skarżącego w stosunku do innych podmiotów gospodarczych, co pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości wszystkich wobec prawa. Od przedmiotowej decyzji zostało złożone odwołanie z dnia 12 października 2000 r. z żądaniem uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Skarżący ponownie podważył prawidłowość rozliczenia zwrotu podatku VAT za miesiąc grudzień 1993 r. jak również niezasadne obciążenie kosztami egzekucyjnymi dlatego uznał za bezprzedmiotowe formułowanie zarzutów co do odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Izba Skarbowa rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym podzieliła argumenty Urzędu Skarbowego i wydała decyzję z dnia 12 lutego 2001 r., w której utrzymała w mocy decyzję pierwszej instancji. W uzasadnieniu Izba stwierdza, iż w spornym w sprawie jest nie odmowa umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług, ale wysokość i sposób ustalenia tych zaległości dokonane na dzień 11 marca 1996 r. Urząd Skarbowy dokonując rozliczenia należnej za miesiąc grudzień 1993 r. kwoty 33.004.60 zł z tytułu podatku od towarów i usług w dniu 24 kwietnia 1994 r. na zobowiązanie w tym podatku za I kwartał 1994 r. w wysokości 37.280,20 zł, naliczył odsetki za zwłokę od kwoty 33.004,60 zł za okres od 19 marca 1994 r. do dnia 25 kwietnia 1994 r. w wysokości 2.194,80 zł, co powoduje, w ocenie Izby, że ustał bieg odsetek od zadłużenia wobec jego spłaty w tej wysokości. Uznając za słuszną skargę w przedmiocie nieprawnie pobranych kosztów egzekucyjnych w kwocie 2.427,20 zł dokonał ich przerachowania na zaległość w podatku od towarów i usług (wysokość zaległości głównej za I kwartał 1994 r., po rozliczeniu zwrotu należnego za miesiąc grudzień 1993 r., wynosi 1.937,80 zł), proporcjonalnie – należność główna 1.121,30 zł i odsetki za zwłokę 1.305,90 zł. W wyniku tego za I kwartał 1994 r. na dzień 11 marca 1996 r. pozostała zaległość w wysokości 816, 50 zł i żadną miarą, w ocenie Izby, nie mogła powstać nadpłata. Zdaniem Izby nie znajduje uzasadnienia zarzut, że koszty egzekucyjne były obliczane od zaległości w podatku VAT za I kwartał 1994 r. w wysokości 37.266,40 zł. Izba zwraca uwagę, iż w pismach Urzędu z dnia 7 lipca 1997 r. Nr [...]i z dnia 6 czerwca 2000 r. Nr [...] podano rozliczenie dokonanych wpłat, zaliczenia zwrotu oraz wysokość kosztów egzekucyjnych przypisanych m.in. do tytułu wykonawczego obejmującego zaległość za I kwartał 1994 r. w podatku od towarów i usług. Z powyższego wynika, że koszty egzekucyjne zostały obliczone od kwoty zaległości ustalonych za omawiany okres w wysokości 1.937,80 zł, a nie jak zarzuca się w odwołaniu od kwoty zobowiązania za I kwartał 1994 r. w wysokości 37.266,40 zł. Izba za bezpodstawny uznała zarzut, że egzekucja dotyczyła zobowiązań wynikających z decyzji uchylonych wyrokiem NSA z dnia 26 października 1995 r. sygn. akt SA/Gd 2096/95. Jest to nieporozumienie, gdyż decyzje organów podatkowych zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, które zostały uchylone powyższym wyrokiem dotyczyły ograniczenia zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1993 r. i tego typu decyzje nie podlegają egzekucji. Odmienne twierdzenie nie znajduje odzwierciedlenia w zebranej w sprawie dokumentacji. Nie znajduje również, w ocenie Izby, uzasadnienia zarzut, że podatnik nie był poinformowany o sposobie rozliczenia pobranych kwot i okresów należnych odsetek. Decyzja będąca przedmiotem odwołania rozstrzyga sprawę umorzenia zaległości ustalonej w postępowaniu podatkowym. Natomiast w pismach Urzędu z dnia 6 czerwca 2000 r. Nr [...] i z dnia 5 lipca 2000 r. Nr [...] przedstawiono żądane rozliczenie wpłaconych i wyegzekwowanych kwot z uwzględnieniem odsetek. Ostatnie z wymienionych wyżej pism było odpowiedzią na pismo podatnika z dnia 24 czerwca 2000 r., dlatego zarzut nieudzielenia odpowiedzi na żądanie podatnika Izba uznała za bezpodstawny. Odnosząc się do sprawy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług ustalonych na dzień 11 marca 1996 r. organ odwoławczy stwierdza, że strona nie przedstawiła ani we wniosku z dnia 19 października 1996 r. ani też na etapie odwołania w czym przejawia się ważny interes podatnika. W każdym etapie prowadzonego postępowania podnosi jedynie zarzuty co do sposobu prowadzonego postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji rozliczenia wpłat na poszczególne okresy rozliczeniowe w podatku od towarów i usług, co w konsekwencji miałoby sprowadzić się do uznania, że podatnik nie posiada żadnych zaległości podatkowych. Izba zauważa, że postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem i wszelkie zastrzeżenia strony w tym zakresie są odrębnie rozpatrywane. W przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych przepis art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Zaległości podatkowe powstały w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe, a mianowicie: I kwartał 1994 r. w kwocie 816,50 zł czerwiec 1995 r. w kwocie 789,10 zł sierpień 1995 r. w kwocie 3.722,10 zł wrzesień 1995 r. w kwocie 5.214,00 zł październik 1995 r. w kwocie 3.417,00 zł listopad 1995 r. w kwocie 2.155,00 zł grudzień 1995 r. w kwocie 1.406,00 zł styczeń 1996 r. w kwocie 3.262,00 zł w wyniku nie regulowania na bieżąco zobowiązań w podatku od towarów od towarów i usług. Izba podkreśla, że podatek od towarów i usług zawarty jest w cenie towarów i nie stanowi dodatkowego obciążenia podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, ale obciąża w cenie kontrahenta, a podatnik dokonuje jedynie jego rozliczenia. Dlatego organ odwoławczy nie widzi podstaw do przerzucania tego obowiązku na budżet Państwa. Fakt, że podatnik nie posiada żadnego majątku nie usprawiedliwia nie uregulowania zobowiązań podatkowych należnych budżetowi Państwa. Ponadto, w ocenie Izby, w przypadku p. W. nie miały miejsca żadne zdarzenia losowe, które mogłyby przesądzić o zastosowaniu tej nadzwyczajnej instytucji prawa podatkowego jakim jest umorzenie zaległości podatkowych. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej. Uznał mianowicie, że stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w stopniu umożliwiającym merytoryczne załatwienie sprawy, nie sporządzono rozliczenia wpłat na poczet podatku, kosztów egzekucyjnych, nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, w tym nie uwzględniono faktów dotyczących prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Zarzuty przedstawione w skardze są powtórzeniem tych, które zostały zawarte w odwołaniu. Nie odniesiono się natomiast zupełnie do kwestii odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący niezmiennie domaga się rozliczenia przez Urząd wpłat na poczet podatku od towarów i usług oraz pozostałych wpłat pobranych w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Uznaje, że za zaległości w podatku VAT za I kwartał 1994 r. odpowiadają organy podatkowe, gdyż decyzje w przedmiocie należnego zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1993 r. zarówno pierwszej jak i drugiej instancji zostały przez Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku uchylone wyrokiem z dnia 26 października 1995 r. sygn. akt SA/Gd 2096/95 jako bezpodstawne. Skarżący wywodzi, że skoro nie miał zaległości podatkowych za I kwartał 1994 r., to nie może być obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego. Zarzut dotyczy również nieodniesienia się Izby w zaskarżonej decyzji do sposobu rozliczenia wpłaconej w dniu 11 marca 1996 r. kwoty 50.000 zł, tj. przekazania jej, po potrąceniu kosztów egzekucyjnych, na rzecz banku B S.A., co w przypadku istnienia zaległości podatkowych, zdaniem skarżącego, nie powinno mieć miejsca. Ponadto, w ocenie skarżącego, Izba Skarbowa nie odniosła się do zarzutu sposobu naliczenia odsetek za zwłokę od kwoty 33.004,60 zł, tj. nienaliczenie odsetek za okres od 26 kwietnia 1994 r. do dnia 31 grudnia 1996 r., kiedy nastąpiło faktyczne przeksięgowanie zwrotu kwoty 33.004,60 zł za miesiąc grudzień 1993 r. Żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji, zdaniem skarżącego jest zasadne. Izba w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, w pełni podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy na wstępie przede wszystkim zwrócić uwagę, iż przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Powyższe oznacza, że sąd nie może w tej sprawie kontrolować pod względem zgodności z prawem tych rozważań organów, które odnoszą się do określenia kwoty zaległości podatkowej. Organy przedstawiły szczegółowe rozliczenie, z którego wynika, że na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych – zaległość z tytułu podatku od towarów i usług wynosiła 20.781,60 zł. Jeżeli skarżący w dalszym ciągu ma zastrzeżenia co do zarachowania poszczególnych kwot, naliczenia odsetek, winien zwrócić się do właściwego urzędu skarbowego o wydanie ww. kwestii odrębnych rozstrzygnięć, które podlegać będą kontroli instancyjnej. Gdy chodzi o meritum sprawy stwierdzić należy, iż decyzje w zakresie umorzenia zaległości podatkowych mają charakter uznaniowy co oznacza, że organy mogą ale nie muszą uwzględnić wniosku. Kompetencję sądu administracyjnego w tej kategorii spraw ograniczają się do zbadania, czy organy rozważały sprawę w kontekście przesłanek z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Organy poczyniły w tym zakresie niezbędne ustalenia, uzasadniły dlaczego wniosku o umorzenie nie uwzględniły. Skarżący w skardze również nie podnosi zarzutów w tym zakresie. Stąd skarga jako niezasadna na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), podlega oddaleniu. AW