I SA/Gd 163/13
PostanowienieWSA w Gdańsku2013-07-09
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego w sytuacji odmowy umorzenia odsetek przez ZUS, wykazując brak możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego przyznaje się osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny oraz nie pozostaje w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem. Wnioskodawczyni spełniła te warunki, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję ZUS o odmowie umorzenia odsetek od składek na ubezpieczenia społeczne. Wnioskodawczyni nie pracuje, opiekuje się niepełnosprawnym dzieckiem, otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, a jej małżonek uzyskuje nieregularne dochody z umów o dzieło. Rodzina ma liczne wydatki, zadłużenia i brak oszczędności, co uniemożliwia poniesienie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 3 czerwca 2013 r., skarżąca A. K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
W myśl przepisu art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach z dnia 3 czerwca 2013 r. oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 14 czerwca 2013 r. (odpisów: zeznań podatkowych PIT-37 za 2012 r., umowy o dzieło z dnia [...] stycznia 2013 r., wyciągów z rachunków bankowych, opinii bankowej o rachunku karty kredytowej, decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny z dnia [...] czerwca 2012 r., decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r., wezwań do zapłaty za media z dnia [...] lutego, [...] kwietnia, [...] maja 2013 r., zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2013 r., umowy zlecenia terapii [...] z dnia [...] marca 2013 r. i zaświadczenia [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., rachunku za badanie [...] z dnia [...] maja 2013 r., faktur za gaz, prąd, usuwanie nieczystości, dodatkowych oświadczeń wnioskodawczyni i jej małżonka z dnia 24 czerwca 2013 r. oraz oświadczeń matki i teścia wnioskodawczyni z dnia 21 czerwca 2013 r.) ustalono, że wnioskodawczyni aktualnie nie pracuje, gdyż sprawuje opiekę na niepełnosprawnym dzieckiem, na które otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, przyznany jej na okres od 1 kwietnia 2012 r. do 31 maja 2015 r., pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowy z małżonkiem, który uzyskuje nieregularne dochody z umów o dzieło – łączna wysokość tych dochodów za ubiegły rok wyniosła 1.675 zł brutto, zaś w okresie ostatnich sześciu miesięcy kształtowała się na średnim poziomie 1.947 zł brutto miesięcznie. Małżonkowie mają na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci, z których jedno jest niepełnosprawne i wymaga terapii. Miesięczny koszt uczestnictwa dziecka w zajęciach terapeutycznych oraz zakupu niezbędnego leku stanowi kwotę 305 zł, a jest to jedynie część wydatków – w miesiącach maju i czerwcu br. wnioskodawczyni poniosła bowiem również koszt badań i konsultacji medycznych dziecka w wysokości 220 zł. Małżonkowie nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro ani pojazdów mechanicznych, ich majątek stanowi dom o powierzchni 148 m2, w którym zamieszkują, udział (w 1/6 części) w mieszkaniu o powierzchni 59 m2, które zajmuje matka wnioskodawczyni, oraz udziały w spółce z o.o. (z tego tytułu nie uzyskali w okresie ostatnich sześciu miesięcy dywidendy), posiadają zaś zadłużenie względem banków z tytułu zaciągniętych kredytów w łącznej wysokości 61.032,96 zł, w tym na karcie kredytowej w wysokości 10.667,94 zł (saldo na dzień 21 czerwca 2013 r.), które to zadłużenie regulują nieterminowo, dokonując spłat minimalnych z opóźnieniem. Podobnie nieterminowo małżonkowie regulują swoje zobowiązania z tytułu dostaw prądu, gazu i wody. W konsekwencji dostawcy tych mediów w kwietniu br. wezwali męża wnioskodawczyni do zapłaty kwoty 783,32 zł, zaś w maju br. kwoty 1.518,13 zł. W okresie ostatnich trzech miesięcy małżonkowie otrzymali pomoc finansową w łącznej wysokości 4.800 zł od najbliższych członków rodziny, którą przeznaczono m.in. na zakup żywności.
Jak oświadczyła wnioskodawczyni, nie zatrudnia ona i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, w tym w szczególności wysokość dochodów, przeznaczonych na potrzeby czteroosobowej rodziny wnioskodawczyni, brak oszczędności i konieczność korzystania przy ponoszeniu stałych i niezbędnych wydatków z pomocy finansowej otrzymywanej od członków rodziny, uznano, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie ma obecnie realnych możliwości finansowych poniesienia w niniejszej sprawie kosztów zastępstwa procesowego z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło