I SA/Gd 1636/02
WyrokWSA w Gdańsku2005-06-22
Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Ewa Kwarcińska, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, który złożył wniosek o ogłoszenie upadłości, a wniosek ten został oddalony z powodu braku majątku, mogą być uznane za grunty związane z działalnością gospodarczą na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, który nie został wykreślony z rejestru przedsiębiorców, uważa się za związane z działalnością gospodarczą, niezależnie od tego, czy faktycznie prowadzi on działalność, czy złożył wniosek o ogłoszenie upadłości. Sam fakt posiadania nieruchomości gruntowej przez przedsiębiorcę jest wystarczającym kryterium do kwalifikowania jej jako związanej z działalnością gospodarczą na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. została zobowiązana do zapłaty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do kwietnia 2002 r. Organ podatkowy I instancji uznał, że spółka zastosowała niewłaściwą stawkę podatkową, kwalifikując posiadane grunty jako niezwiązane z działalnością gospodarczą. Spółka odwołała się, podnosząc, że zaprzestała działalności gospodarczej i złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, który został oddalony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, argumentując, że dopóki spółka nie zostanie wykreślona z rejestru przedsiębiorców, zachowuje status przedsiębiorcy, a posiadane grunty są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Kolanowski, , Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska (spr.), NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A , spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od stycznia do kwietnia 2002 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia 22 kwietnia 2002 r. Burmistrz Miasta działając m.in. na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) oraz uchwały Rady Miejskiej z dnia 28 listopada 2001 r. Nr [...] r. w sprawie wysokości stawki rocznej podatku od nieruchomości na rok 2002 r., określił wobec A sp. z o.o. zaległość podatkową w podatku od nieruchomości za okres od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 30 kwietnia 2002 r. w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie [...] zł.
W ocenie organu podatkowego I instancji w złożonej deklaracji podatnik dokonał niewłaściwej kwalifikacji położonej w N. nieruchomości gruntowej o powierzchni 3621 m2, obejmującej w rzeczywistości grunty związane z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą, co spowodowało zastosowanie przez będącego przedsiębiorcą podatnika niewłaściwej stawki podatkowej, a w konsekwencji zaniżenie podatku.
Od decyzji tej A sp. z o.o. złożyła odwołanie. Uzasadniając żądanie uchylenia powyższego rozstrzygnięcia spółka podkreśliła, iż nie będąc w stanie wywiązać się z warunków zawartego z wierzycielami układu, wystąpiła z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, przy czym wniosek ten został oddalony przez Sąd z uwagi na brak wystarczającego dla pokrycia kosztów postępowania upadłościowego majątku spółki. W ocenie podatnika organ podatkowy I instancji niezasadnie uznał A sp. z o.o. za przedsiębiorcę, zaś pozostające w jej posiadaniu grunty za związane z działalnością gospodarczą, z uwagi na fakt zaprzestania prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej i okoliczność faktycznej jej upadłości.
Decyzją z dnia 20 czerwca 2002 r., wydaną w trybie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.; dalej jako O.p.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji jako zgodną z prawem.
W uzasadnieniu, powołując się na uchwałę NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r. Nr FPK 3/00 oraz treść art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ odwoławczy wskazał, że za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu danego przedsiębiorcy. Tym samym organ podkreślił, iż niezależnie od podniesionych w odwołaniu twierdzeń, co do faktycznej upadłości spółki, A sp. z o.o., nie będąc wykreślone z rejestru przedsiębiorców, nie mogło utracić statusu przedsiębiorcy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W całości podtrzymując podniesione w odwołaniu argumenty skarżąca podkreśliła, iż w dalszym ciągu nie prowadzi ona działalności gospodarczej, jak i nie ma jakichkolwiek perspektyw na podjęcie jej w przyszłości, przy jednoczesnym braku środków pozwalających za pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie, podkreślając, iż samo wszczęcie postępowania układowego i upadłościowego, wobec faktu nieukończenia tych postępowań, pozostaje bez wpływu na status prawny skarżącej spółki.
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z póżn. zm.;) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ( w brzmieniu obowiązującym w przedmiotowym okresie ) za grunty związane z działalnością gospodarczą, uważa się grunty zabudowane i nie zabudowane będące w posiadaniu przedsiębiorcy; ustawodawca w przepisie tym wskazał nie zamknięty katalog tego typu gruntów ( o przykładowym charakterze wyliczeń w pkt. 1-4 świadczy użycie przez ustawodawcę pojęcia (...) w szczególności ).
Wprowadzona od dnia 1 stycznia 1997r. ( ustawą nowelizacyjną z dnia 6.12.1996r. Dz. U. Nr 149/96, poz. 704 art. 3 ) zmiana w dyspozycji art. 5 cyt. ustawy powoduje, iż sam fakt posiadania nieruchomości gruntowej przez przedsiębiorcę stał się jedynym kryterium jej kwalifikowania do gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Ustawodawca poszerzył bowiem od tego dnia zakres pojęcia gruntów związanych z działalnością gospodarczą obejmując stawkami podatku od nieruchomości wyższymi nawet te grunty, które nie służą do prowadzenia działalności gospodarczej ( dla przykładu - art. 5 ust. 3 pkt. 3 wskazuje również na będące w posiadaniu przedsiębiorcy grunty zajęte przez zieleńce jako grunty związane z działalnością gospodarczą).
Podzielić należy pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2001r. ( FPK 3/00 opubl. ONSA 4/2001, poz. 160 ), iż w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997r. grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za czym przemawia zarówno wykładnia językowa, historyczna, celowościowa i systemowa. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 3 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w tego typu sprawach należy uprzednio stwierdzić, iż grunt nie jest objęty ww. przepisami o podatku rolnym czy leśnym. NSA w uzasadnieniu przytoczonej uchwały podkreśla, iż określając przedmiot opodatkowania ustawodawca użył w art. 3 ust. 3 określenia (...) grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (...) tj. innego niż w art. 5 ust. 5 — (...) grunty związane z działalnością gospodarczą (...). O tym, że przedsiębiorca może posiadać grunty podlegające podatkowi rolnemu lub leśnemu i w związku z tym nie podlegające podatkowi od nieruchomości wynika wprost z art. 5 ust. 3 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W tej jednak sprawie poza sporem między stronami jest fakt, iż przedmiotowe grunty nie są objęte przepisami o podatku rolnym i leśnym.
Tak więc wszystkie grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a skarżący nie utracił statusu podmiotu gospodarczego poprzez fakt, iż złożył wniosek o ogłoszenie upadłości ( oddalony przez Sąd Rejonowy w dniu 9 sierpnia 2000r., U- 21/00 ) podlegające podatkowi od nieruchomości, są w stanie prawnym tej sprawy związane z działalnością gospodarczą; przemawiają za tym wykładnie językowa, historyczna, celowościowa i systemowa przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Zmiana odpowiedniego przepisu, wprowadzona od dnia 1 stycznia 1997 r., świadczy o tym, że ustawodawca zamierzał znacznie rozszerzyć zakres tego pojęcia, obejmując wyższymi stawkami podatkowymi nawet grunty nie służące w rzeczywistości do prowadzenia działalności gospodarczej; wskazuje się, że u podstaw tego przepisu legło dążenie do objęcia wyższym podatkiem wszystkich nieruchomości, co może wpływać na proces pozbywania się gruntów zbędnych podatnikowi.
W doktrynie zwrócono też uwagę ( m. in. R. Mastalski w glosie do wyroku SN z dnia 18 grudnia 1992 r. sygn. III AZP 25/92, OSP 1994, nr 1, str. 35-36), że podatek od nieruchomości nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma to, że podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, a nie jest ważne, jak intensywne jest wykorzystywanie tych nieruchomości i jakie przynosi to efekty gospodarcze. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest również okoliczność zgłoszenia przez skarżącego wniosku o otwarcie postępowania układowego czy złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości - skarżący bowiem zachowuje w dalszym ciągu status przedsiębiorcy.
Reasumując: dyspozycja art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu po 1 stycznia 1997r., stanowi, iż wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy uważa się za związane z działalnością gospodarczą.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) ogranicza się do badania zaskarżonych "decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło