I SA/Gd 1641/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2014-01-10

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie, pomimo posiadania wolnych środków na rachunkach bankowych, które mogłyby zostać przeznaczone na ten cel?
Ratio decidendi
Osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Nawet przy znacznych zobowiązaniach, jeśli wnioskodawca dysponuje wolnymi środkami finansowymi, które wielokrotnie przewyższają wysokość wpisu sądowego i mógł je zabezpieczyć na ten cel, nie można uznać, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, osoba prawna, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (wpisu od skargi w kwocie 3.899 zł). Wnioskodawca wykazał znaczne przychody i dodatni wynik finansowy w latach 2011-2013, ale także wysokie zobowiązania, w tym zaległości podatkowe objęte egzekucją. Część środków wnioskodawcy znajdowała się na zajętych rachunkach bankowych, jednak dysponował on również wolnymi środkami na innych rachunkach, które wielokrotnie przewyższały wysokość wpisu sądowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 7 listopada 2013 r., złożonym na formularzu PPPr załączonym do skargi, "A" z siedzibą [...] zwróciło się o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi w kwocie 3.899 zł. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań osobę prawną można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez stowarzyszenie oświadczenia o majątku i dochodach z dnia 7 listopada 2013 r., dokumentów załączonych do wniosku oraz przedłożonych w dniu 2 stycznia 2014 r. w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego (odpisów: CIT-8 za 2012 r., sprawozdań finansowych za lata 2011-2012 oraz sporządzonych na dzień 30 września 2013 r., 31 października 2013 r. i 30 listopada 2013 r., wyciągów z pięciu rachunków bankowych za okres od 1 września 2013 r. do 30 listopada 2013 r. oraz od 26 sierpnia 2013 r. do 1 grudnia 2013 r., zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie realizacji zajęcia wierzytelności dokonanego w toku postępowania zabezpieczającego, tytułów wykonawczych z dnia [...] listopada 2013 r. oraz dodatkowych oświadczeń zarządu stowarzyszenia z dnia 31 grudnia 2013 r. w przedmiocie prowadzonej egzekucji i wysokości wymagalnych zobowiązań) ustalono, że stowarzyszenie w latach 2011-2012 uzyskało dodatni wynik finansowy w wysokości odpowiednio 172.941,13 zł oraz 100.686,21 zł, w zeznaniu podatkowym za 2012 r. wykazało przychody w wysokości 4.572.016,28 zł, koszty ich uzyskania w kwocie 4.471.330,07 oraz dochód do opodatkowania w wysokości 100.686,21 zł, w 2013 r. zysk osiągnięty przez wnioskodawcę na dzień 30 września 2013 r. wyniósł 157.018,76 zł, na dzień 31 października – 163.410,54 zł, zaś na dzień 30 listopada 2013 r. – 128.566,84 zł. Zgodnie z przedłożonym bilansem sporządzonym na dzień 30 listopada 2013 r. stowarzyszenie posiadało rzeczowe aktywa trwałe o wartości 2.786,59 zł oraz aktywa obrotowe o wartości 560.106,54 zł, na które składały się należności krótkoterminowe w wysokości 116.401,15 zł oraz środki pieniężne w kwocie 443.705,39 zł, zobowiązania wnioskodawcy wynosiły zaś 1.667.479,39 zł, z których 43.000 zł stanowi zaciągnięta pożyczka, kwota 367.567,11 zł to zobowiązania względem kontrahentów z tytułu dostaw i usług, zaś kwota 1.233.153,10 zł stanowiła zaległości podatkowe. Jak wynika z dodatkowego oświadczenia zarządu stowarzyszenia, na dzień 31 grudnia 2013 r. zaległości podatkowe wraz z naliczonymi odsetkami za zwłokę stanowiły kwotę 1.238.695,10 zł, zobowiązania względem ZUS wynosiły 25.475,95 zł, względem kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów kwotę 368.736,70 zł. Stan wymagalnych zobowiązań stowarzyszenia na 31 grudnia 2013 r. wynosił 1.675.907,75 zł. Zaległości podatkowe są przedmiotem prowadzonej względem stowarzyszenia egzekucji. Z przedstawionych przez stowarzyszenie wyciągów z prowadzonych dla niego pięciu rachunków bankowych wynika, iż trzy z nich zostały zajęte do kwoty 1.215.048,00 zł. Na zajętych rachunkach znajdują się środki pieniężne w łącznej wysokości 442.738,48 zł (stan na 1 grudnia 2013 r.), którymi stowarzyszenie nie może swobodnie dysponować. Z ww. środków w okresie od 26 sierpnia 2013 r. do 1 grudnia 2013 r. opłacane były jednie wynagrodzenia, podatki, składki ZUS oraz opłaty bankowe. Z historii operacji dokonanych na dwóch pozostałych rachunkach bankowych stowarzyszenia wynika, że nie zostały one zajęte i w związku z tym stowarzyszenie może swobodnie dysponować wpływającymi na nie środkami finansowymi. W okresie od 1 września 2013 r. do 30 listopada 2013 r. na rachunkach tych zaksięgowano wpływy w łącznej wysokości 288.812,32 zł. Podkreślić przy tym należy, że powyższa kwota nie uwzględnia zasileń wynikających z przepływów pomiędzy rachunkami własnymi wnioskodawcy. Salda tych rachunków na dzień 30 listopada 2013 r. wynosiły odpowiednio: 32,22 zł i 814,69 zł. Z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, że wnioskodawca od trzech lat uzyskuje znaczne przychody i wykazuje dodatni wynik finansowy, który na dzień 30 listopada 2013 r. wyniósł 128.566,84 zł. Posiada wprawdzie znaczne zobowiązania, w tym zaległości podatkowe będące przedmiotem prowadzonej egzekucji, jednakże część z tych zobowiązań znajduje pokrycie w zasobach finansowych znajdujących się na zajętych rachunkach bankowych wnioskodawcy. Co najważniejsze jednak dla oceny aktualnych możliwości finansowych wnioskodawcy, w okresie od 1 września 2013. do 30 listopada 2013 r. dysponował on swobodnie środkami finansowymi w wysokości 288.812,32 zł, które wpłynęły na jego wolne od zajęcia rachunki bankowe. Z uwagi na to, że powyższa kwota wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu od skargi należnego w niniejszej sprawie (3.899 zł), stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie tylko mógł, ale powinien zabezpieczyć na ten cel odpowiednie środki finansowe, zwłaszcza że o niekorzystnym dla siebie rozstrzygnięciu organu odwoławczego dowiedział się już w dniu 11 października 2013 r. (data doręczenia zaskarżonej decyzji). Pomimo to wnioskodawca rozdysponował ww. kwotę na inne cele. Warto zatem w tym miejscu podkreślić, iż zobowiązania cywilnoprawne wnioskodawcy nie korzystają z pierwszeństwa przed kosztami sądowymi powstałymi w związku z zainicjowaniem postępowania sądowego. Powyższe nie pozwala uznać, że wnioskodawca nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia wpisu sądowego od skargi, a tym samym, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło