I SA/Gd 166/96

Dopuszczalność wniesienia skargi z art. 54 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora ograniczona jest w czasie nie zwykłym terminem liczonym w jednostkach czasowych /art. 57 par. 1-4 Kpa/, lecz stanem czynności egzekucyjnych w sprawie. Wyegzekwowanie obowiązku czyni skargę spóźnioną, jej bowiem nawet merytoryczna zasadność nie może prowadzić do odwrócenia ostatecznego efektu postępowania egzekucyjnego w postaci przymusowego wykonania wyegzekwowania obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny korzystając z uprawnień jakie daje mu art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ wskazać musi co następuje. Istotą każdego postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego /dłużnika/ ciążących na nim obowiązków - przy czym wymuszenie wykonania musi przebiegać zgodnie z regułami ustalonymi odpowiednimi przepisami prawa. W przypadku postępowania egzekucyjnego w administracji powyższe stwierdzenie ujęte jest w art. 1 ustawy z dnia 1991 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie jest to zwykła definicja rangi ustawowej, płynie z niej bowiem również wniosek, iż wszelkie czynności stosowane przez właściwe organy Państwa składające się na doprowadzenie do wykonania obowiązku kończy realizacja tego obowiązku. Wyegzekwowanie na zobowiązanym obowiązku zatem kończy postępowanie egzekucyjne powodując tym samym, że wcześniej dokonywane czynności egzekucyjne nie mogą być już wzruszane środkami procesowymi przewidzianymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pogląd taki nie jest odosobniony i znalazł swój wyraz także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1992 r. III SA 38/92 /ONSA 1993 Nr 4 poz. 90/. Przenosząc go na stan istniejący w obecnie rozpoznawanej sprawie przyjąć należy, iż ma on zastosowanie również do czynności jakie doprowadziły do częściowego wykonania egzekwowanego obowiązku jeśli tylko obowiązek nadawał się do częściowego wykonania. Spełnienie tego ostatniego warunku, w przypadku egzekucji świadczeń pieniężnych, nie powinien budzić żadnych wątpliwości. Reasumując dotychczasowe rozważania stwierdzić trzeba, iż dopuszczalność wniesienia skargi z art. 54 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora ograniczona jest w czasie nie zwykłym terminem liczonym w jednostkach czasowych /art. 57 par. 1-4 Kpa/, lecz stanem czynności egzekucyjnych w sprawie. Wyegzekwowanie obowiązku czyni skargę spóźnioną, jej bowiem nawet merytoryczna zasadność nie może prowadzić do odwrócenia ostatecznego efektu postępowania egzekucyjnego w postaci przymusowego wykonania egzekwowania obowiązku. W rozpoznawanej sprawie częściowe wykonanie obowiązku pieniężnego zobowiązanej Spółki nastąpiło z chwilą sprzedaży ruchomości w drodze licytacji, która miała miejsce w dniu 11 lipca 1995 r. Syndyk zaś skargę wniósł do organu egzekucyjnego co najwyżej w dniu 14 września 1995 r. /oznaczenie daty sporządzenia skargi - skarga wpłynęła do organu 18 września 1995 r., w aktach organu brak dowodu co do sposobu wniesienia skargi/. W takim stanie rzeczy skarga nie nadawała się do merytorycznego rozpoznania. Jej merytoryczne rozpoznanie przez organy obu instancji rażąco naruszało zasadę jaką należy poprzez art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym wywieść z odpowiedniego zastosowania art. 134 Kpa, przypisując jednocześnie skardze z art. 54 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym przymiot środka zaskarżenia. Pozbawienie zobowiązanego ochrony w postaci skargi na czynności egzekucyjne po wyegzekwowaniu obowiązku nie oznacza pozbawienia innych przewidzianych prawem form ochrony interesów, a w szczególności nie pozbawiają prawa roszczeń odszkodowawczych za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy organów egzekucyjnych /art. 55 par. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym/. Na marginesie - już tylko w celu pouczenia skarżącego wskazać należy, iż w części nie był on legitymowany do wniesienia skargi z art. 54 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym także z innych przyczyn. Żądanie wyłączenia samochodu spod zajęcia służyło bowiem osobom, które roszczą prawo własności do tej rzeczy /art. 38 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym/, a ewentualne roszczenia z tytułu zabezpieczenia należności pracowniczych do kwoty uzyskanej ze sprzedaży licytacyjnej, mogą być wyłącznie dochodzone przez powodów ze sprawy cywilnej, na rzecz których nastąpiło zabezpieczenie. Z przytoczonych wcześniej względów rozstrzygnięcie sądowe ma oparcie w art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa oraz w art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.