I SA/Gd 1662/17

PostanowienieWSA w Gdańsku2018-07-31

Skład orzekający: Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego na nieodpowiednim formularzu, jest prawidłowe, jeśli strona skarżąca podnosi zarzuty formalizmu i braku podstawy prawnej żądania wypełnienia formularza?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu. Niezastosowanie się do tego wymogu, pomimo wezwania do uzupełnienia braków na właściwym formularzu, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Formalne wymogi proceduralne, w tym użycie właściwego formularza, są warunkiem niezbędnym do merytorycznego rozpoznania wniosku, nawet jeśli obiektywna sytuacja materialna wnioskodawcy mogłaby przemawiać za przyznaniem pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek nie został złożony na właściwym formularzu, w związku z czym sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF do wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący nie wypełnił formularza w wyznaczonym terminie. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący złożył sprzeciw, podnosząc zarzuty formalizmu i braku podstawy prawnej żądania wypełnienia formularza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. P. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 26 czerwca 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 19 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego. W. P. (dalej jako "Skarżący") pismem z dnia 4 maja 2018 r. (data stempla pocztowego) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z uwagi na to, że powyższy wniosek nie został złożony na stosownym formularzu, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 maja 2018 r., przesyłką z dnia 11 maja 2018 r. przesłano Skarżącemu urzędowy formularz PPF, celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Powyższą przesyłkę doręczono Skarżącemu w dniu 30 maja 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 47 akt sądowych). Skarżący nie uczynił zadość w/w wezwaniu w zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie w dniu 6 czerwca 2018 r. Zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1662/17 referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zarządzenie to doręczono Skarżącemu w dniu 12 lipca 2018 r. Skarżący pismem z dnia 19 lipca 2018 r. (data stempla pocztowego) złożył sprzeciw od w/w zarządzenia, wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie o jego zmianę i przyznanie Skarżącemu prawa pomocy. Skarżący wskazał, że formularz PPPr nie może mieć zastosowania do spółki biorąc pod uwagę jej obecną sytuację, tzn. zaprzestanie prowadzenia działalności, nieosiąganie przychodów i dochodów oraz zajęcie całego majątku spółki, w tym jej dokumentów przez organy egzekucyjne. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek winien stwierdzić, że jeżeli spółka winna wypełnić właściwy formularz, pomimo zgłoszenia przez spółkę zastrzeżeń co do możliwości jego wypełnienia, w jaki sposób taki formularz pomimo obiektywnych trudności należy wypełnić i uzasadnić dlaczego żąda od spółki wypełnienia formularza chociaż jego wypełnienie jest tylko czynnością techniczną, a odpowiedni przepis uzależnia przyznanie pomocy prawnej od obiektywnej sytuacji materialnej wnioskodawcy a nie od wypełnienia formularza. Skarżący wskazał, że ten formalizm nie ma podstawy prawnej i wyraźnie prowadzi do ograniczenia praw wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast stosownie do treści art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Wobec niezłożenia przez Skarżącego zawartego w piśmie z dnia 4 maja 2018 r. (data stempla pocztowego) wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, został mu przesłany urzędowy formularz PPF celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. O treści przepisów art. 252 § 1, § 1a i § 2 oraz art. 257 p.p.s.a. Skarżący został pouczony w piśmie przewodnim z dnia 11 maja 2018 r., do którego załączono w/w formularz urzędowy. Przesyłkę zawierającą urzędowy formularz PPF oraz pismo przewodnie z dnia 11 maja 2018 r. doręczono Skarżącemu w dniu 30 maja 2018 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy sądowej (k. 47). Skoro zatem doręczenie przedmiotowej przesyłki nastąpiło w dniu 30 maja 2018 r., to siedmiodniowy termin na wniesienie wniosku o przyznanie prawa pomocy na przesłanym urzędowym formularzu PPF upłynął w dniu 6 czerwca 2018 r. W tak zakreślonym terminie Skarżący nie przedłożył wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonego na formularzu urzędowym. Termin ten upłynął bezskutecznie z dniem 6 czerwca 2018 r. W związku z powyższym, zasadnie w ocenie Sądu, referendarz sądowy wydał w dniu 26 czerwca 2018 r. zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 257 p.p.s.a. jako niesporządzonego na urzędowym formularzu. W świetle powyższego jako niezasadne jawią się podniesione w sprzeciwie zarzuty Skarżącego, że przyznanie pomocy prawnej nie jest uzależnione od wypełnienia formularza, a żądanie jego wypełnienia nie ma podstawy prawnej i prowadzi do ograniczenia praw wnioskodawcy. Sąd wskazuje, iż przywołane powyżej przepisy stanowią podstawę prawną do żądania wypełnienia przez wnioskującego o przyznanie prawa pomocy stosownego formularza urzędowego, który w celu wykonania powyższego warunku został Skarżącemu przesłany. Natomiast niewypełnienie formularza urzędowego obliguje referendarza sądowego rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy do jego pozostawienia bez rozpoznania, z uwagi na przytoczone powyżej przepisy. Nie ma zatem racji Skarżący, że wypełnienie formularza jest jedynie czynnością techniczną, od której nie zależy przyznanie prawa pomocy. Wręcz przeciwnie – wypełnienie formularza urzędowego jest warunkiem przyjęcia wniosku o przyznanie prawa pomocy do rozpatrzenia przez referendarza sądowego. Pomimo, że w istocie obiektywna sytuacja materialna wnioskodawcy przesądza o przyznaniu bądź nie prawa pomocy, to warunkiem niezbędnym jest jej opisanie na urzędowym formularzu. Niezrozumiałe są przy tym zarzuty niemożności wypełnienia przez spółkę formularza urzędowego PPPr, w sytuacji gdy Skarżący jest osobą fizyczną i jako taka występuje w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym oraz został mu prawidłowo przesłany formularz urzędowy PPF (co wynika zarówno z zarządzenia Przewodniczącego I Wydziału tut. Sądu z dnia 10 maja 2018 r., pisma przewodniego z dnia 11 maja 2018 r. przekazującego formularz urzędowy do wypełnienia oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru tejże przesyłki). W związku z przedstawionymi powyżej okolicznościami, przemawiającymi za pozostawieniem bez rozpoznania niesporządzonego na urzędowym formularzu wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 257 w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło