I SA/Gd 1666/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF i dołączonym do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżąca A. W. zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z brzmieniem 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Nadmienić przy tym należy, że ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przed przystąpieniem do oceny zasadności przedmiotowego wniosku należy wskazać, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Koszty niniejszego postępowania kształtuje: 1) wpis od skargi, który jest wpisem stałym i wynosi 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej jako rozporządzenie); 2) ewentualny wpis od skargi kasacyjnej wynoszący połowę wpisu od skargi nie mniej niż 100 zł (§ 3 rozporządzenia); 3) ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd wynoszący 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia) oraz 4) ewentualna opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192) oraz 5) ewentualne wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), które jest ustalane, co do zasady, swobodnie pomiędzy stronami, tj. mocodawcą i pełnomocnikiem. Pewną wskazówką dla oceny obciążeń finansowych, jakie wnioskodawca musiałaby ponieść z tego tytułu jest jedynie wysokość tzw. stawek minimalnych, określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Referendarz sądowy uznał, że w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że poniesienie przez nią kosztów sądowych spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ocena taka została podjęta na podstawie danych zawartych w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącej, które referendarz sądowy uznał za wystarczające do dokonania oceny możliwości płatniczych skarżącej. Sytuacja finansowa skarżącej była już bowiem przedmiotem ustaleń w związku z wnioskami o przyznanie jej prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 316/15. Postanowieniem z dnia 24 marca 2015 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych, a następnie postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. ustanowił pełnomocnika z urzędu. Porównując sytuację finansową skarżącej ustaloną w poprzednich postępowaniach z obecną należało stwierdzić, że nie uległa zmianie, a tym bardziej poprawie. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze studiującą córką, która nie uzyskuje dochodów, w skład majątku skarżącej wchodzi udział wynoszący 24/384 w nieruchomości (dom) o wartości 109.438 zł, skarżąca nadal spłaca dwa kredyty bankowe, których miesięczna rata wynosi 2.455 zł, źródłem utrzymania skarżącej i jej córki jest emerytura wypłacana skarżącej w kwocie 991 zł netto miesięcznie oraz najem, z którego średni dochód w miesiącach od czerwca do sierpnia 2015 r. wyniósł 2.411,79 zł, natomiast stałe wydatki, jakie skarżąca ponosi na opłaty za energię elektryczną, gaz, internet i telewizję, telefon komórkowy (prepaid) oraz na koszty leczenia kształtują się na poziomie 549 zł. Zatem, po uwzględnieniu rat kredytów oraz ww. opłat za media i kosztów leczenia, do dyspozycji skarżącej i jej córki pozostają środki w wysokości zaledwie 400 zł. W tak ustalonym stanie sprawy referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca wykazała zasadność wniesionego żądania w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Zdaniem orzekającego obciążenie skarżącej kosztami niniejszego postępowania w jakiejkolwiek części spowodowałoby, że skarżąca nie byłaby w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb bytowych swoich i pozostającej na jej utrzymaniu córki. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.