I SA/Gd 1672/97

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Zbożowo-Młynarskiego "PZZ" S.A. w S. na decyzję Izby Skarbowej w S. z dnia 10 września 1997 r. (...) w przedmiocie oprocentowania zwracanej przez organ podatkowy kwoty - uchyla zaskarżoną decyzję; (...). W wyniku wydanych w dniu 21 września 1994 r. decyzji, skutkiem których było stwierdzenie, że Przedsiębiorstwo Zbożowo-Młynarskie "PZZ" S.A. w S. uiściło nienależnie w 1989 r. i 1990 r. podatek dochodowy od osób prawnych z tytułu różnic kursowych, Urząd Skarbowy w S. powstałe nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem za okres od 1 stycznia do 23 września 1994 r. w wysokości 59.812,70 zł zostały przekazane na konto Przedsiębiorstwa. Natomiast decyzją z dnia 28 października 1994 r. Urząd Skarbowy w S. nie uwzględniając wniosku Przedsiębiorstwa odmówił oprocentowania nadpłat za okres od dnia ich powstania do 31 grudnia 1993 r. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Izba Skarbowa w S. decyzją z dnia 28 lipca 1995 r. wydaną na podstawie art. 138 par. 2 Kpa uchyliła zaskarżoną decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wyrażając przy tym pogląd, iż nie było podstaw formalno-prawnych do oprocentowania nadpłat nie tylko za okres żądany przez Przedsiębiorstwo, jak również za okres od 1 stycznia 1994 r. do dnia ich zwrotu. Ponownie wydana w I instancji decyzja z dnia 11 sierpnia 1995 r. odmawiała oprocentowania za cały okres, tj. od dnia ich powstania do dnia zwrotu nadpłat. W uzasadnieniu tej decyzji wyrażono stanowisko, że kwota 59.812,70 zł podlega zwrotowi do budżetu. Konsekwencją tej decyzji było przerachowanie przysługujących Przedsiębiorstwu nadpłat w podatku dochodowym od osób prawnych istniejących w 1995 r. /4-krotne czynności wymienione na k. 10 akt sprawy/ na rachunek Urzędu Skarbowego w S. celem pokrycia kwoty wypłaconego oprocentowania. W postępowaniu odwoławczym Izba Skarbowa w S. decyzją z dnia 31 października 1995 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w G. wyrokiem z dnia 29 listopada 1996 r. {SA/Gd 3613/95/ wydanym na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368/ uchylił zaskarżoną decyzję, decyzję Urzędu Skarbowego w S. z dnia 11 sierpnia 1995 r. oraz decyzję Izby Skarbowej w S. z dnia 28 lipca 1995 r. uznając, iż brak było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, a zatem później wydane decyzje, jako konsekwencja niezgodnej z prawem decyzji kasacyjnej podlegały wzruszeniu. W takim zaś stanie ostała się w obrocie prawnym decyzja odmawiająca oprocentowania nadpłat za okres od ich powstania do dnia 31 grudnia 1993 r. i w tym zakresie w uzasadnieniu wyroku Sąd wypowiedział się w ten sposób, że decyzja ta nie naruszała prawa. Sąd wypowiedział się również, iż zasadnie organ podatkowy oprocentował nadpłaty za okres od 1 stycznia 1994 r. do 23 września 1994 r., gdyż zmiana treści art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/ pozwalała oprocentować zwracane nadpłaty po dniu 1 stycznia 1994 r. Skutkiem tego wyroku Urząd Skarbowy w S. w dniu 3 kwietnia 1997 r. zwrócił Przedsiębiorstwu kwotę 59.812,70 zł. Na podstawie art. 29 ust. 3 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych Przedsiębiorstwo we wniosku z dnia 28 kwietnia 1997 r. domagało się odsetek od przekazanej kwoty licząc termin oprocentowania od dnia dokonania przerachowania nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych do dnia zwrotu kwoty 59.812,70 zł. Decyzją z dnia 28 maja 1997 r. Urząd Skarbowy w S. odmówił oprocentowania zwracanej kwoty stojąc na stanowisku, iż przedmiotem zwrotu była kwota odsetek, nie zaś nadpłata podatku, a w myśl powołanego art. 29 oprocentowaniu nie podlegają odsetki zwracane po terminie. To stanowisko podzielił organ odwoławczy, który decyzją z dnia 10 września 1997 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze z dnia 8 października 1997 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo Zbożowo-Młynarskie "PZZ" SA w S. wnosiło o uchylenie wydanych w sprawie decyzji jako niezgodnych z prawem, gdyż poprzez to, iż kwota odsetek została zwrócona przez organ podatkowy, a następnie potrącona z nadpłaty w podatku i ponownie zwrócona, lecz już nie jako kwota odsetek po terminie, lecz jako nadpłata w podatku. W odpowiedzi na skargę z dnia 2 grudnia 1997 r. wnoszono o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Spór między organami podatkowymi a skarżącym Przedsiębiorstwem toczył się co-do zasady, więc również rozstrzygnięcie sądowe tyczyło się będzie tej kwestii. Nie powinno ulęgać wątpliwości, iż przekazane skarżącemu Przedsiębiorstwu oprocentowanie nadpłat we wrześniu 1994 r. było zgodne z prawem. Z momentem przekazania oprocentowania na rachunek bankowy oprocentowanie to utraciło swój charakter wynikający z art. 29 ust. 3 powołanej na wstępie ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Skoro więc organy podatkowe doszły, jak się okazało w toku dalszego postępowania, do mylnego przekonania, iż nadpłaty za okres od 1 stycznia do 23 września 1994 r. nie podlegały oprocentowaniu, to na gruncie przepisów podatkowych nie było możliwości odzyskania przekazanego skarżącemu Przedsiębiorstwu oprocentowania. Podjęte wobec tego przez organy podatkowe czynności polegające na pomniejszeniu przysługujących skarżącemu Przedsiębiorstwu nadpłat nie można było traktować jako oprocentowanie, gdyż faktycznie i prawnie były to nadpłaty podatkowe w rozumieniu art. 29 ust. 1 cyt. ustawy, a więc albo nienależnie albo nadmiernie zapłacony podatek dochodowy od osób prawnych w 1995 r. Zatem kwocie 59.812,70 zł zwracanej po wyroku nie można było przypisać cechy oprocentowania, jak tego chciały organy podatkowe, bowiem źródłem tej kwoty były nadpłaty podatkowe bezzasadnie przerachowane na rachunek Urzędu Skarbowego w S. W takim zaś stanie zwracana kwota polegała oprocentowaniu jako należność główna według terminologii organów podatkowych, nie była zaś należnością uboczną /oprocentowanie w wysokości odsetek za zwlokę/. W konkluzji stwierdzić należy, że przekazane podatnikowi oprocentowanie nadpłaty, które następnie zostało odzyskane przez organ podatkowy wskutek potrącenia z nadpłaty przysługującej podatnikowi traci charakter oprocentowania. Zwrot tej kwoty nie oznacza zwrotu oprocentowania, lecz zwrot nadpłaty podlegającej oprocentowaniu /art. 29 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/. Z powyższych względów i mając na uwadze zasadę ekonomiki postępowania Sąd ograniczył się do wzruszenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i dlatego na mocy art. 22 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o NSA uchylono zaskarżoną decyzję, a o zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 cyt. ustawy. W ponownym postępowaniu rzeczą organu odwoławczego będzie szczegółowe określenie wysokości oprocentowania przysługującego skarżącemu Przedsiębiorstwu od kwoty 59.812,70 zł.